"Đã đến rất gần": Đặc phái viên Mỹ tiết lộ hai vấn đề then chốt cản trở thỏa thuận hòa bình Nga - Ukraine

Hiện tại, mọi nỗ lực đang tập trung vào việc giải quyết hai vấn đề chính còn tồn đọng: tương lai của khu vực Donbass và số phận của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.

Phát biểu tại Diễn đàn Quốc phòng Reagan, Đặc phái viên Keith Kellogg – người sẽ từ chức vào tháng 1 – cho biết những nỗ lực giải quyết xung đột đang ở "10m nước rút", giai đoạn khó khăn nhất. Ông nhấn mạnh nếu giải quyết được hai vấn đề này, mọi việc còn lại sẽ diễn ra "khá tốt đẹp" và "chúng ta thực sự đã tiến rất gần đến mục tiêu".

Hai điểm nóng chưa thể giải quyết

Ông Kellogg tiết lộ hai vấn đề lớn còn tồn đọng bao gồm:

- Vấn đề lãnh thổ: Chủ yếu là tương lai của khu vực Donbass. Xung đột Nga - Ukraine bùng phát từ tháng 2/2022, nhưng đã có 8 năm giao tranh trước đó giữa phe ly khai và quân đội Ukraine ở Donbass.

- Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia: Đây là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Theo một bản dự thảo kế hoạch hòa bình 28 điểm do Mỹ soạn thảo bị rò rỉ hồi tháng trước, đề xuất giải quyết các vấn đề này bao gồm:

Kiev sẽ từ bỏ một số phần của khu vực Donbass vẫn do Ukraine kiểm soát, cam kết không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và cắt giảm quy mô lực lượng vũ trang.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia sẽ được khởi động lại dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Điện sản xuất ra sẽ được phân phối đồng đều giữa Nga và Ukraine.

Tín hiệu ngoại giao và hy vọng từ Điện Kremlin

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hôm 6/12, ông đã có một cuộc điện đàm "có ý nghĩa" với đặc phái viên của Tổng thống Trump – Steve Witkoff và con rể ông Trump – Jared Kushner. Trong khi đó, Điện Kremlin cũng bày tỏ hy vọng ông Kushner sẽ đảm nhiệm công việc chính để soạn thảo một thỏa thuận khả thi.

Ông Kellogg đánh giá quy mô thương vong mà xung đột Nga - Ukraine gây ra "rất khủng khiếp" và chưa từng có tiền lệ trong một cuộc xung đột khu vực, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đạt được thỏa thuận sớm.