Thỏa thuận ngừng bắn bị phá vỡ, chiến sự ở miền Đông Ukraine căng thẳng trở lại. Đạn pháo không chỉ gây sát thương mà còn dìm sâu nền kinh tế Ukraine, đồng thời gây ra những bất ổn xã hội.

Hôm 17/4, tờ Kiev Post đưa tin, các cuộc giao tranh giữa quân chính phủ và lực lượng ly khai tại nhiều khu vực quanh thành phố cảng Mariupol của Ukraine đang ngày càng ác liệt trong những tuần gần đây.

Một trong những nơi đang bị bắn phá ác liệt nhất gần Mariupol là Shyrokyne, một ngôi làng có vị trí chiến lược hết sức quan trọng bởi nó chỉ cách Mariupol khoảng 10 km về phía tây. Nơi đây dường như đã bị xóa sạch bởi các cuộc giao tranh bằng vũ khí hạng nặng suốt 2 tháng qua.

Các cuộc đụng độ giữa lực lượng chính phủ và quân ly khai tái diễn những ngày gần đây.

Kiev Post cho hay, Shyrokyne giờ đây đã trở thành một thị trấn ma với đầy các mảnh bom và các đống đổ nát khi gần như toàn bộ cơ sở hạ tầng đã bị phá hủy bởi các trận pháo kích.

Một số ít dân còn lại, khoảng 34 người trong số 1.000 dân đã từng sống ở đây cho hay, pháo kích diễn ra hàng ngày. Tiếng động hiếm hoi cho thấy sự sống còn sót lại là tiếng kêu vì đói của các con vật nuôi bị bỏ lại.

Các binh sĩ Ukraine thuộc Tiểu đoàn tình nguyện Donbass đang kiểm tra súng chống tăng ở làng Shyrokyne hôm 15/4/2015.

Những người ở lại đều đang phải sống trong những ngôi nhà đã bị mất trần hoặc tường. Nhiều người sống luôn trong các căn hầm vì sợ bom đạn.

Một người phụ nữ lớn tuổi tên Darya nói: "Tôi sẽ đi đâu? Tôi không thể rời ngôi nhà này. Mẹ và cha tôi được chôn cất trong nghĩa trang gần đây. Tôi sẽ không bỏ họ lại".

Ivan Kudryavsky, một cư dân lớn tuổi khác, cho hay, tình hình chỉ bớt căng thẳng khi các quan sát viên quốc tế có mặt ở đây.

Trong khi đó, các thành viên của Tiểu đoàn Donbass cáo buộc họ bị ly khai tấn công hàng ngày. Kiev Post cho hay, ít nhất 6 binh sĩ Ukraine đã bị thiệt mạng hồi tuần trước và khoảng 100 binh sĩ đã thiệt mạng kể từ khi lệnh ngừng bắn Minsk 2 có hiệu lực từ ngày 15/2 vừa qua.

Còn phía ly khai cũng có cáo buộc tương tự đối với Ukraine. Theo lãnh đạo ly khai Alexander Zakharchenko, tình hình ở miền Đông Ukraine đang rất gay go. Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Bloomberg hôm 16/4, ông Zakharchenko cho rằng, khả năng chiến tranh toàn diện xảy ra đang rất cao, tới 90%. Ông cáo buộc quân đội Ukraine đang tích cực chuẩn bị tấn công và củng cố lực lượng tại nhiều vị trí trên các chiến tuyến.

Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg cũng lên tiếng bày tỏ quan ngại về việc gia tăng tình trạng bạo lực và sự di chuyển của trang thiết bị quân sự hạng nặng tại miền Đông Ukraine.

"Chúng tôi rất quan ngại về việc gia tăng bạo lực ở miền Đông Ukraine và chúng tôi đã chứng kiến thêm các vụ vi phạm ngừng bắn. Chúng tôi đã chứng kiến có thêm sự di chuyển của các khí tài hạng nặng nên rất quan ngại, bởi vì điều này hủy hoại lệnh ngừng bắn và toàn bộ thỏa thuận Minsk.", ông Stoltenberg nói:

Nguy cơ kinh tế đổ vỡ

Phát biểu tại Phòng Thương mại Mỹ ở Washington, Mỹ, ngày 17/4, Bộ trưởng Tài chính Ukraine Natalya Yaresko nhấn mạnh tới nguy cơ bất ổn xã hội không thể kiểm soát ở Ukraine sau khi chính quyền ở Kiev đưa ra các biện pháp thắt lưng buộc bụng.

Người dân Ukraine đang phải thực hiện chi tiêu thắt lưng, buộc bụng

“Tôi không nghĩ rằng nền kinh tế của Ukraine có thể tăng trưởng trở lại trong năm 2016. Chúng tôi cần sự hỗ trợ tín dụng, và các hình thức đầu tư thật sự trong khu vực tư nhân và công để có thể kích hoạt nền kinh tế. Đây là thời điểm nền kinh tế Ukraine gặp khó khăn nhất trong lịch sử”, bà Yaresko nói.

Những nhận xét của bà Yaresko cũng trùng với thời điểm Nga tuyên bố không tái cấu trúc khoản nợ 3 tỷ USD cho Ukraine. Điều này đang đẩy Ukraine vào khả năng vỡ nợ thật sự.

Trong khi đó, theo các chuyên gia kinh tế, Ukraine cần phải tìm cách để thúc đẩy kinh tế trong nước nhằm thoát khỏi  khủng hoảng. Theo ông Alexander Goncharov, Viện trưởng Viện Kinh tế của Ukraine, một trong những lối thoát đó là lôi kéo trở lại các nhà đầu tư nước ngoài sau quãng thời gian nước này chìm sâu trong xung đột

Ông Alexander Goncharov nói: "Chúng tôi đang giảm bớt các rào cản đối với đầu tư nước ngoài và cố gắng để cung cấp các chính sách ưu đãi hơn cho các nhà đầu tư. Chúng ta cần phải giới thiệu trực tiếp đối với các nhà đầu tư nước ngoài về nền kinh tế thực của chúng ta".

Hiện nền kinh tế của Ukraine được cho là đang rơi tự do. Theo dự báo, kinh tế Ukraine sẽ bị phá sản nếu Nga từ chối đàm phán nợ về khoản nợ 3 tỷ USD của Ukraine. Tuy nhiên, về vấn đề này, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov ngày 16/4 tuyên bố, Nga sẽ không chấp thuận bất kỳ phương án tái cấu trúc nào cho khoản nợ 3 tỷ USD của Ukraine.

Ông Siluanov nhấn mạnh, Nga sẽ đợi Ukraine thực hiện cam kết của mình và nếu Kiev không thực hiện điều đó, Nga sẽ kiện Ukraine. Số tiền 3 tỷ USD này nằm trong khoản vay cứu trợ trị giá 15 tỷ USD mà Nga đồng ý cung cấp cho Ukraine hồi tháng 12/2013. Ngoài 3 tỷ USD trên, Nga đã đóng băng số tiền còn lại sau khi Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych bị lật đổ.

Tháng 2 vừa qua, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã chấp nhận cho Ukraine vay 17,5 tỷ USD. Theo điều kiện của thỏa thuận, nước này phải tái cấu trúc khoản nợ 15,3 tỷ USD cho các nhà đầu tư tư nhân. Nga không có kế hoạch tham gia vào chương trình tái cấu trúc và muốn Ukraine trả nợ vào tháng 12 năm nay.

Cuối tháng 3, Quỹ Tiền tệ quốc tế cảnh báo nếu Ukraine không trả khoản nợ 3 tỷ USD cho Nga trong năm nay, cơ quan này có thể phải ngừng chương trình cứu trợ dành cho Kiev. Nếu Nga từ chối đàm phán lại nợ với Kiev vào cuối năm nay thì Ukraine sẽ rơi vào tình trạng vỡ nợ.

Theo Châu Anh (Tiền Phong)