Thị trường thiết bị y tế tại Trung Quốc đang chứng kiến một hiện tượng lạ lùng: những chiếc nhiệt kế thủy ngân vốn rẻ tiền và phổ biến bỗng trở thành mặt hàng "cháy hàng" và tăng giá phi mã.

Cơn sốt này bắt nguồn từ việc Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc ban hành lệnh cấm sản xuất nhiệt kế thủy ngân trên toàn quốc kể từ ngày 1/1. Dù quy định này chỉ áp dụng cho khâu sản xuất và vẫn cho phép lưu hành, mua bán lượng hàng tồn kho hiện có , nhưng thông tin trên đã lập tức châm ngòi cho một làn sóng thu gom tích trữ quy mô lớn.

Tại các hiệu thuốc ở nhiều thành phố, giá của mặt hàng này đã thay đổi chóng mặt chỉ sau một đêm. Điển hình như tại Vũ Hán (tỉnh Hồ Bắc), một chiếc nhiệt kế thủy ngân trước đây chỉ có giá 5 nhân dân tệ (khoảng 18.600 đồng) nay đã vọt lên mức 30 nhân dân tệ (khoảng 112.177 đồng). Bất chấp giá cao, dòng người vẫn kiên nhẫn xếp hàng dài trước các hiệu thuốc với tâm lý lo ngại nguồn cung sẽ sớm cạn kiệt. Một người dân tên Wang Hong khẳng định với tờ China Daily: “Dù có đắt đến đâu tôi cũng phải mua vài chiếc”.

Tình trạng khan hiếm buộc các chủ hiệu thuốc phải đưa ra chính sách thắt lưng buộc bụng. Một chủ cửa hàng cho biết ông đã bắt đầu hạn chế số lượng bán ra: “Mỗi khách chỉ được mua hai chiếc, nhưng ngay cả mức này cũng khó duy trì lâu. Quá nhiều người đang tích trữ, nên hàng sẽ hết rất nhanh”.

Nguyên nhân sâu xa của làn sóng tích trữ này nằm ở niềm tin sắt đá của người dân vào độ chính xác và sự quen thuộc của thiết bị truyền thống. Suốt hàng chục năm qua, nhiệt kế thủy ngân đã trở thành vật dụng không thể thiếu trong tủ thuốc gia đình. Nhiều người cảm thấy bất an khi phải chuyển sang các loại thiết bị điện tử hiện đại và tin rằng thủy ngân vẫn là công cụ đáng tin cậy nhất khi người thân bị bệnh.

Tuy nhiên, việc loại bỏ nhiệt kế thủy ngân là một phần trong cam kết quốc tế của Trung Quốc khi tham gia Công ước Minamata về thủy ngân nhằm giảm thiểu kim loại độc hại này trên toàn cầu. Dù hiệp ước yêu cầu hành động từ năm 2020, Trung Quốc đã gia hạn đến năm 2026 để tạo lộ trình chuyển đổi cho các nhà sản xuất. Ông Su Jing, chuyên gia sức khỏe cộng đồng tại Đại học Thanh Hoa, nhấn mạnh: “Đây là biện pháp không thể tránh khỏi”.

Trong khi người dân vẫn đang mải miết tích trữ, các bệnh viện và nhà sản xuất đã chủ động đi trước một bước. Nhiều cơ sở y tế từ lâu đã chuyển sang dùng thiết bị kỹ thuật số và hồng ngoại để tăng cường tự động hóa và giảm rủi ro lây nhiễm. Các tập đoàn lớn như Yuyue Medical Equipment and Supply cũng cho biết nhiệt kế thủy ngân hiện chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong doanh thu khi họ tập trung chuyển hướng sang các dòng máy điện tử và cảm biến hồng ngoại.