Từng tin hung thủ đã bị thi hành án tử hình, gia đình nạn nhân chỉ phát hiện sự thật sau nhiều năm. Từ đó, họ liên tục khiếu nại với mong muốn vụ án được xem xét lại để tìm công bằng.

Một vụ án mạng xảy ra tại làng Tân Đức, xã Lạc Phong, thành phố Tuyên Uy, tỉnh Vân Nam từ năm 1999 đến nay vẫn chưa khép lại trong lòng gia đình nạn nhân. Gần 27 năm sau ngày cô gái 19 tuổi Từ Văn Tố bị sát hại, người thân vẫn bền bỉ theo đuổi hành trình khiếu nại sau khi biết hung thủ không bị tử hình như họ từng nghĩ.

Theo hồ sơ vụ án, Đới Hiền Phong cùng Phổ Thiệu Bính và Tiêu Bản Nghĩa đã bàn bạc cướp tiệm tạp hóa của gia đình Từ Văn Tố. Dù hai gia đình là hàng xóm và trước đó không xảy ra mâu thuẫn, rạng sáng 25/10/1999, Phong đến cửa hàng xin mua chịu một cây thuốc lá. Khi bị từ chối, đối tượng dùng dao tấn công cô gái 19 tuổi, sau đó trèo qua cửa sổ tiếp tục truy sát khiến nạn nhân tử vong với 30 vết đâm trên nhiều vị trí cơ thể. Gây án xong, Phong lấy một số cây thuốc lá rồi bỏ trốn cùng hai đồng phạm.

Ít ngày sau, anh trai Phong đã cung cấp thông tin về nơi lẩn trốn và đưa lực lượng chức năng đến bắt giữ nghi phạm tại Côn Minh. Trong khi đó, hai đồng phạm tiếp tục bỏ trốn.

06-1785986026-gia-dinh-nan-nhan-kien-tri-doi-cong-ly-suot-16-nam-sau-khi-tu-tu-duoc-giam-an-va-tra-tu-do
Nạn nhân Từ Văn Tố. Ảnh: The Paper

Tháng 7/2000, TAND Trung cấp thành phố Khúc Tĩnh tuyên Đới Hiền Phong mức án tử hình về các tội giết người và cướp tài sản, đồng thời tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu tài sản. Mặc dù ghi nhận việc anh trai bị cáo hỗ trợ cơ quan điều tra bắt giữ nghi phạm, tòa sơ thẩm vẫn xác định hành vi phạm tội đặc biệt tàn bạo nên không đủ căn cứ giảm nhẹ hình phạt.

Sau khi kháng cáo, vụ án được TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam xem xét. Tòa nhận định hành vi của Phong có tính chất đặc biệt nghiêm trọng và về nguyên tắc phải chịu án tử hình, nhưng cuối cùng chấp nhận tình tiết đầu thú, hủy bản án tử hình và chuyển sang mức án tử hình hoãn thi hành hai năm.

Trong suốt quá trình xét xử, gia đình nạn nhân cho biết họ không được thông báo tham gia các phiên tòa, cũng không được hướng dẫn về quyền yêu cầu bồi thường dân sự hoặc nhận bản án. Do chỉ nghe thông tin Phong bị tuyên tử hình, họ tin vụ án đã kết thúc và không tiếp tục tìm hiểu.

Đến năm 2010, gia đình bàng hoàng khi biết Phong không bị thi hành án mà đã được giảm xuống "tử hình treo" và sắp mãn hạn tù. Chị gái nạn nhân là Từ Giảo Nguyệt đã đến tòa xin bản án, còn cha của cô không giấu được đau xót khi biết sự thật và đến mộ con gái khóc suốt nhiều giờ.

Gia đình sau đó liên tục gửi đơn khiếu nại, cho rằng việc công nhận tình tiết đầu thú là chưa thỏa đáng và mức án được giảm quá nhẹ so với tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ án. Họ cũng cho rằng quá trình tố tụng tồn tại nhiều sai sót khi phía bị hại không được bảo đảm đầy đủ các quyền theo quy định.

Trong thời gian khiếu nại, hai đồng phạm của Phong lần lượt bị bắt sau hơn 10 năm lẩn trốn và sau đó bị xét xử.

Tháng 4/2012, TAND Cấp cao tỉnh Vân Nam bác đơn khiếu nại của gia đình nạn nhân, cho rằng việc công nhận tình tiết đầu thú có căn cứ pháp luật và quyết định giảm án của tòa phúc thẩm là phù hợp.

Gia đình tiếp tục gửi đơn tới Viện Kiểm sát tỉnh Vân Nam. Năm 2016, cơ quan này cho rằng các lập luận nhằm phủ nhận tình tiết đầu thú không có cơ sở vì không được các cấp tòa chấp nhận. Tuy nhiên, Viện Kiểm sát xác nhận các cơ quan tiến hành tố tụng trước đó đã không thông báo cho gia đình bị hại về quyền yêu cầu giải quyết dân sự kèm theo vụ án, xác định đây là sai sót về thủ tục nhưng không phải căn cứ để quy trách nhiệm cho bị cáo.

Trong khi đó, hai đồng phạm của Phong đã bị tuyên án tù chung thân vào năm 2012.

Năm 2014, Đới Hiền Phong được trả tự do. Theo gia đình nạn nhân, người thân của Phong đã đốt pháo và tổ chức ăn mừng. Từ Giảo Nguyệt nhiều lần tìm gặp để yêu cầu giải thích nhưng không gặp, còn cán bộ địa phương cho biết Phong hiện không còn sinh sống tại quê nhà.

Kể từ khi biết sự thật vào năm 2010, chị Giảo Nguyệt vẫn không ngừng gửi đơn khiếu nại suốt 16 năm, dù cha cô đã qua đời vào năm 2022.

Đến tháng 4/2026, sau khi gia đình gửi đơn lên Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, vụ việc được chuyển về Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Vân Nam để xem xét lại. Ngày 9/6, gia đình nhận được thông báo xác nhận đơn khiếu nại đã được thụ lý và đang trong quá trình giải quyết, kết quả sẽ được thông báo sau khi việc xem xét hoàn tất.