Hải quân Mỹ đã chính thức triển khai chiến dịch phong tỏa hàng hải quy mô lớn đối với tất cả các hoạt động vận tải đi và đến các cảng của Iran. Theo chỉ thị trực tiếp từ Tổng thống Donald Trump, lệnh phong tỏa này bắt đầu có hiệu lực từ 10h sáng ngày 13/4 (giờ địa phương), đẩy căng thẳng tại khu vực Trung Đông lên một nấc thang mới.
14-1776133344-gong-kim-tren-bien-15-chien-ham-my-chinh-thuc-phong-toa-toan-dien-hang-hai-iran
Máy bay chiến đấu xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ. Ảnh: Reuters.

Hiện tại, Washington đã huy động một lực lượng hùng hậu gồm ít nhất 15 tàu chiến để thực thi nhiệm vụ này. "Xương sống" của lực lượng phong tỏa bao gồm tàu sân bay USS Abraham Lincoln, 11 tàu khu trục thiện chiến và 3 tàu tấn công đổ bộ. 

Danh sách các tàu khu trục được triển khai rải rác trong khu vực hoạt động của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) bao gồm những cái tên như USS Bainbridge, USS Thomas Hudner, USS Rafael Peralta hay USS Spruance. Bên cạnh đó, nhóm tàu đổ bộ gồm USS Tripoli, USS New Orleans và USS Rushmore cũng đã sẵn sàng vào vị trí.

Ngoài lực lượng tại chỗ, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford hiện đang hoạt động tại vùng đông Địa Trung Hải cũng được xem là một nguồn hỗ trợ tiềm tàng, dù nhóm này sẽ cần băng qua kênh đào Suez hoặc vòng qua châu Phi nếu muốn trực tiếp tham gia chiến dịch.

Phạm vi của lệnh phong tỏa không chỉ giới hạn ở eo biển Hormuz mà còn mở rộng về phía đông đến tận vịnh Oman và biển Ả Rập, bao trùm toàn bộ đường bờ biển của Iran. CENTCOM đã đưa ra thông báo đanh thép tới các thuyền trưởng trong khu vực: “Bất kỳ tàu thuyền nào xâm nhập hoặc rời khỏi khu vực phong tỏa mà không có sự cho phép đều sẽ bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ”. Tuy nhiên, phía Mỹ khẳng định sẽ không cản trở việc quá cảnh trung lập đến các điểm đến không thuộc Iran và cho phép các chuyến hàng nhân đạo như thực phẩm, vật tư y tế đi qua sau khi chịu sự kiểm tra nghiêm ngặt.

Tác động của lệnh phong tỏa đã được ghi nhận ngay tức thì. Dữ liệu từ MarineTraffic cho thấy các tàu chở dầu và hóa chất như Rich Starry và Ostria đã buộc phải quay đầu khẩn cấp ngay khi vừa tiếp cận eo biển. Ngược lại, một số ít phương tiện đã thực hiện cuộc "chạy đua với thời gian" thành công; điển hình là tàu Aurora và New Future đã kịp rời Vùng Vịnh chỉ vài phút trước khi giờ G điểm. Tổng cộng có ít nhất 8 con tàu đã may mắn thoát ra ngoài trước khi gọng kìm khép lại.

Hệ lụy của chiến dịch này đối với ngành hàng hải thế giới là vô cùng nặng nề. Ông Arsenio Dominguez, Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cảnh báo rằng lệnh phong tỏa đang khiến giao thông đường biển rơi vào trạng thái đình trệ nghiêm trọng. Hiện có khoảng 1.600 con tàu cùng 20.000 thuyền viên đang bị mắc kẹt bên trong Vùng Vịnh mà chưa có lối thoát rõ ràng.

Trên thị trường vận tải, tâm lý bất ổn đang lan rộng. Các nhà giao dịch dầu mỏ nhận định rằng hoạt động thuê tàu mới cho các hành trình liên quan đến Iran sẽ sụt giảm mạnh. Thậm chí, ngay cả những chuyến hàng không thuộc Iran nhưng có lộ trình đi gần eo biển Hormuz cũng đang đối mặt với sự do dự lớn từ các chủ tàu, báo hiệu một giai đoạn đầy biến động cho dòng chảy năng lượng và hàng hóa toàn cầu.