Hàng chục trẻ em sinh ra từ tinh trùng người mang gene ung thư, 10 trẻ mắc bệnh

Sự kiện này không chỉ phơi bày những rủi ro tiềm ẩn trong việc hiến tặng tinh trùng xuyên quốc gia mà còn dấy lên hồi chuông cảnh báo về sự thiếu hụt các quy định quản lý chung ở tầm quốc tế, theo giới chuyên gia.

Theo thông tin được công bố, tinh trùng từ một người hiến tặng mang đột biến gene TP53 đã được Ngân hàng Tinh trùng châu Âu cung cấp cho các phòng khám hỗ trợ sinh sản. Đáng nói, vào thời điểm người này hiến tặng năm 2008, đột biến gene này chưa được biết là có liên quan đến ung thư và không thể phát hiện qua các phương pháp sàng lọc tiêu chuẩn lúc bấy giờ.

Người hiến tặng hiện vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, các phân tích sau đó của phòng thí nghiệm do Tiến sĩ Edwige Kasper đứng đầu cho thấy đột biến này có khả năng gây ra hội chứng Li-Fraumeni, một trong những rối loạn di truyền gây ung thư nghiêm trọng nhất.

Vụ việc chỉ được đưa ra ánh sáng khi hai gia đình riêng biệt, có con được chẩn đoán mắc ung thư, đã liên hệ với các phòng khám hỗ trợ sinh sản do nghi ngờ có sự liên quan đến một biến thể gene hiếm.

Tính đến nay, đã có tổng cộng 67 trẻ em từ 46 gia đình tại 8 quốc gia châu Âu được xác định sinh ra từ nguồn tinh trùng này trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến 2015 và đã được xét nghiệm. Kết quả cho thấy có 23 em mang đột biến gene TP5 và10 em trong số đó đã được chẩn đoán mắc các loại ung thư nguy hiểm như ung thư máu (bệnh bạch cầu) và u lympho không Hodgkin. Những trẻ em mang đột biến gene này hiện đang được khuyến nghị theo dõi sức khỏe chặt chẽ và định kỳ, bao gồm chụp cộng hưởng từ (MRI) toàn thân, não, vú (khi đến tuổi trưởng thành) và siêu âm bụng.

Vụ việc này đã làm rõ những khó khăn trong việc truy vết và quản lý các gia đình có liên quan khi phát hiện vấn đề y tế nghiêm trọng, đặc biệt khi tinh trùng được vận chuyển và sử dụng ở nhiều quốc gia khác nhau. Các chuyên gia từ lâu đã cảnh báo về những rủi ro tâm lý và xã hội khi tinh trùng từ một người hiến duy nhất được sử dụng để sinh ra hàng chục đứa trẻ ở nhiều nơi.

Tiến sĩ Edwige Kasper, nhà sinh học tại Bệnh viện Đại học Rouen (Pháp), nhận định đây là một ví dụ bất thường về sự phát tán bệnh di truyền, đồng thời nhấn mạnh rằng không thể giải trình tự toàn bộ hệ gene của mọi người hiến tinh trùng.

Bà cũng bày tỏ lo ngại về con số thực tế các ca sinh từ người hiến này, khi Ngân hàng Tinh trùng châu Âu dù khẳng định đã thông báo đến tất cả các phòng khám liên quan và áp dụng giới hạn 75 gia đình trên toàn cầu cho mỗi người hiến, nhưng lại từ chối công khai tổng số ca sinh từ người hiến cụ thể này.

Giáo sư Nicky Hudson từ Đại học De Montfort (Anh) cho rằng nếu việc sử dụng tinh trùng được giới hạn trong phạm vi một quốc gia với các quy định cụ thể, số lượng trẻ mắc bệnh có thể đã không nhiều đến vậy. Bà nhấn mạnh sự cần thiết phải điều phối chính sách ở cấp quốc tế và xây dựng hệ thống tốt hơn để theo dõi người hiến cũng như thông báo cho các gia đình liên quan nhằm tránh lặp lại những kịch bản đau lòng tương tự.

PV (SHTT)