Hàng nghìn người tràn qua Ceuta, Tây Ban Nha báo động biên giới "sụp đổ"

Biên giới giữa vùng tự trị Ceuta của Tây Ban Nha và Morocco đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi hàng nghìn người di cư liên tục tìm cách vượt biên để đặt chân vào lãnh thổ châu Âu.

Ngày 30/7, ông Rachid Sbihi, lãnh đạo lực lượng Phòng vệ Dân sự làm nhiệm vụ tại Ceuta, mô tả tình hình là "hoàn toàn hỗn loạn". Theo ông, rất khó xác định chính xác số người đã vượt biên, nhưng con số lên tới hàng nghìn và hệ thống kiểm soát biên giới gần như đã bị phá vỡ.

Ceuta là thành phố tự trị của Tây Ban Nha nằm ở bờ biển Bắc Phi, có đường biên giới dài 6,4 km tiếp giáp Morocco. Khu vực này được bảo vệ bằng hàng rào biên giới cao khoảng 10 mét. Tuy nhiên, thay vì vượt rào, nhiều người di cư lựa chọn bơi vòng qua các đê chắn sóng tại bãi biển Tarajal để tiến vào lãnh thổ Tây Ban Nha.

Nhiều đoạn video ghi lại cảnh hàng nghìn người, chủ yếu là nam giới, bơi qua biển hoặc phá cổng hàng rào biên giới để vào Ceuta. Một số người còn hô vang khẩu hiệu "Tây Ban Nha muôn năm" khi đặt chân tới lãnh thổ này.

Ông Achraf Maimouni, thành viên Hiệp hội Nhân quyền Morocco tại khu vực phía bắc nước này, nhận định đây là tình huống bất thường khi cửa khẩu Tarajal được mở, tạo điều kiện cho dòng người tràn sang phía Tây Ban Nha. Đến nay, phía Morocco vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về diễn biến này.

Trước áp lực gia tăng, chính phủ Tây Ban Nha đã quyết định triển khai quân đội tới Ceuta nhằm hỗ trợ lực lượng địa phương khôi phục an ninh và kiểm soát tình hình. Thủ tướng Pedro Sanchez cùng Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska cũng dự kiến đến thị sát khu vực trong ngày 31/7.

Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho biết Morocco đang phối hợp với Madrid để kiểm soát tình hình và xây dựng kế hoạch đưa những người vượt biên trở lại trong thời gian sớm nhất.

Trong khi đó, truyền thông địa phương cho hay lực lượng an ninh Morocco đã sử dụng hơi cay cùng vòi rồng để giải tán các đám đông tập trung gần khu vực biên giới.

Cuộc khủng hoảng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tại Ceuta. Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài, nhiều cửa hàng, quán bar và nhà hàng buộc phải tạm thời đóng cửa.

Lãnh đạo chính quyền Ceuta, ông Juan Jesus Vivas, đã kêu gọi chính phủ Tây Ban Nha ban bố tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, đồng thời tăng cường lực lượng cảnh sát và quân đội để bảo vệ biên giới cũng như đảm bảo an toàn cho người dân.

Theo ông Vivas, các trung tâm tiếp nhận người di cư tại Ceuta đã rơi vào tình trạng quá tải sau khi hơn 1.500 người vượt biên vào khu vực này chỉ trong vòng một tuần. Hàng trăm người hiện phải ngủ ngoài đường vì không còn chỗ lưu trú.

Bộ Nội vụ Tây Ban Nha chưa công bố số liệu chính thức về tổng lượng người đã vào Ceuta trong những ngày gần đây và cho biết sẽ cập nhật báo cáo mới vào ngày 3/8. Theo thống kê trước đó, tính đến ngày 15/7, gần 3.000 người đã vào Ceuta bằng cả đường bộ lẫn đường biển trong năm nay.

Diễn biến tại Ceuta cũng khiến Italy bày tỏ quan ngại. Thủ tướng Giorgia Meloni tuyên bố Rome sẵn sàng áp dụng các biện pháp đặc biệt, trong đó có khả năng đình chỉ thỏa thuận đi lại tự do Schengen với Tây Ban Nha nhằm bảo vệ biên giới và đảm bảo an toàn cho công dân.

Ngoại trưởng Antonio Tajani cũng cảnh báo làn sóng nhập cư trái phép qua Tây Ban Nha có thể tạo ra nguy cơ đối với an ninh quốc gia.

Đáp lại, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Luis Albares cho rằng một số chính trị gia Italy đang khai thác vấn đề nhập cư vì mục đích chính trị. Ông nhấn mạnh Madrid cần sự đoàn kết từ các đối tác châu Âu thay vì những phát biểu mang tính mị dân.

Ceuta hiện có khoảng 80.000 dân, nằm ở cực bắc Morocco nhưng thuộc chủ quyền Tây Ban Nha. Cùng với Melilla, đây từ lâu là điểm đến của nhiều người di cư châu Phi với hy vọng đặt chân vào châu Âu để tìm kiếm cuộc sống tốt đẹp hơn.

Trước đó, vào năm 2021, khu vực này cũng từng chứng kiến hàng nghìn người từ Morocco ồ ạt vượt biển, buộc Tây Ban Nha phải tăng cường lực lượng an ninh để ứng phó.