Hành trình che giấu tinh vi của tàu chở dầu bị Mỹ bắt giữ ngoài khơi Venezuela

Theo BBC, con tàu mang tên Skipper được xác định thông qua việc đối chiếu biển hiệu xuất hiện trong đoạn video do phía Mỹ công bố với hình ảnh lưu trữ từ TankerTracker.com – trang web chuyên theo dõi hoạt động vận chuyển dầu toàn cầu.

Dữ liệu công khai từ các hệ thống theo dõi hàng hải chỉ phác họa được một phần không trọn vẹn hành trình của tàu Skipper. Trước thời điểm bị bắt giữ, con tàu đã ngừng phát tín hiệu vị trí kể từ ngày 7/11. Công ty phân tích hàng hải Kpler nhận định, nhiều khả năng Skipper đã tham gia hoạt động chuyển dầu giữa các tàu – một phương thức thường được sử dụng để che giấu nguồn gốc hàng hóa.

Dù treo cờ Guyana, chính phủ nước này nhanh chóng bác bỏ liên quan, khẳng định tàu chở dầu 20 năm tuổi đang sử dụng quốc kỳ Guyana trái phép do không hề đăng ký tại quốc gia này. Theo các chuyên gia, Skipper có thể thuộc “hạm đội đen” – mạng lưới các tàu chở dầu hoạt động ngầm trên toàn cầu, chuyên né tránh lệnh trừng phạt bằng cách che giấu quyền sở hữu, danh tính và lịch sử hành trình.

Trong vòng hai năm qua, Skipper từng xuất hiện tại nhiều quốc gia chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, trong đó có Iran. Dữ liệu do TankerTracker.com cung cấp, được Sky News dẫn lại, cho thấy con tàu đã vận chuyển gần 13 triệu thùng dầu của Iran và Venezuela kể từ năm 2021.

Bộ Tài chính Mỹ từng đưa tàu này vào danh sách trừng phạt từ năm 2022, khi nó còn hoạt động dưới tên Adisa và bị cáo buộc là một mắt xích trong mạng lưới buôn lậu dầu quốc tế. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt dường như không ngăn được con tàu tiếp tục vận chuyển dầu.

Giữa tháng 11/2025, Skipper xuất hiện tại cảng xuất khẩu dầu Jose của Venezuela để nhận khoảng 1 triệu thùng dầu thô. Theo TankerTracker.com, tàu rời cảng vào ngày 4 hoặc 5/12. Trong hai ngày 6 và 7/12, Skipper tiến hành chuyển dầu sang tàu Neptune 6 trên vùng biển Caribe. Hoạt động này diễn ra khi hệ thống nhận diện tự động AIS – vốn dùng để phát tín hiệu vị trí tàu – bị tắt hoàn toàn, nhằm che giấu nguồn gốc hàng hóa.

Khoảng 5 ngày sau khi rời cảng Venezuela, tàu Skipper bị lực lượng Mỹ chặn bắt ở vị trí cách bờ biển nước này khoảng 110km.

Để qua mặt cơ quan chức năng, Skipper còn sử dụng chiêu thức “giả mạo tín hiệu”, tức phát đi dữ liệu vị trí giả để đánh lạc hướng việc theo dõi. Ông Dimitris Ampatzidis, quản lý cấp cao về rủi ro tại Kpler, cho biết các tàu có thể thao túng dữ liệu AIS để hiển thị đang ở một khu vực khác hoàn toàn so với vị trí thực tế, khiến các tàu khác trong khu vực không thể xác định chính xác nơi chúng hiện diện.

Thời điểm bị Mỹ bắt giữ, Skipper đang phát tín hiệu cho thấy nó ở Guyana, cách vị trí thực tế hơn 600km, đồng thời treo cờ quốc gia này dù không có đăng ký hợp pháp. Theo ông Ampatzidis, việc che giấu vị trí như vậy gây ra rủi ro nghiêm trọng cho an toàn hàng hải, khi hệ thống AIS và GPS vốn được tích hợp nhằm bảo đảm tàu thuyền và thủy thủ đoàn di chuyển an toàn trên biển.

Skipper không phải trường hợp cá biệt. Phân tích của Windward cho thấy, tính đến ngày 11/12, có tới 30 tàu chở dầu bị trừng phạt đang hoạt động tại các cảng và vùng biển của Venezuela. Việc Mỹ bắt giữ tàu Skipper được đánh giá là động thái hiếm hoi, phản ánh sức ép ngày càng gia tăng của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Trong những tháng gần đây, lực lượng Mỹ đã hiện diện với quy mô lớn trong khu vực, tiến hành nhiều chiến dịch nhằm vào các tàu bị nghi buôn lậu ma túy tại vùng biển Caribe và phía đông Thái Bình Dương.

Theo ông Ampatzidis, dù các biện pháp trừng phạt trước đây chỉ mang lại hiệu quả hạn chế, vụ bắt giữ Skipper đã gửi đi thông điệp cứng rắn tới các tàu thuộc “hạm đội ngầm”: mọi hành vi phát tín hiệu giả và hoạt động mờ ám, đặc biệt ở những khu vực gần Mỹ, sẽ bị theo dõi chặt chẽ và trở thành mục tiêu của Hải quân Mỹ.