Tối 24/2/2026, Tổng thống Mỹ đã biến khán phòng Quốc hội thành một sân khấu trình diễn đầy cảm xúc. Tuy nhiên, đằng sau bài diễn văn bùng nổ ấy là những con số và thực tế khắc nghiệt đang đe dọa kéo lùi tương lai chính trị của ông.

Bước lên bục diễn thuyết với tâm thế của một người đang dự tiệc mừng công, ông Trump đã mang đến một bài phát biểu bùng nổ, đậm chất cá nhân. Ông không ngần ngại vẽ nên một bức tranh về sự đoàn kết quốc gia và một "nước Mỹ vĩ đại nhất thế giới" đang ở đỉnh cao huy hoàng. Thế nhưng, sự tương phản hiện lên ngay tức thì khi nhìn vào những con số: bài phát biểu hào hùng này diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đang chạm mức thấp kỷ lục.

Một "show diễn" chính trị thượng hạng

Thông điệp Liên bang năm nay không đơn thuần là một bản báo cáo chính trị; nó mang dáng dấp của một lễ trao giải giải trí hay một buổi tổng duyệt cho đại lễ kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc. Với khả năng làm chủ sân khấu đáng kinh ngạc ở tuổi 79, ông Trump đã biến những giây phút chính trị khô khan thành những khoảnh khắc xúc động đầy kịch tính.

Tổng thống Donald Trump đưa ra Thông điệp Liên bang, bên cạnh Phó tổng thống JD Vance và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson. Ảnh: Reuters.

Ông khéo léo đan cài các câu chuyện nhân văn để lấy lòng cử tri: từ việc chúc mừng đội tuyển khúc côn cầu nam giành HCV Olympic, vinh danh một cựu binh bách niên giai lão, cho đến việc dàn dựng một cuộc đoàn tụ đầy nước mắt giữa một người phụ nữ và người bác vừa thoát khỏi sự giam giữ tại Venezuela. Với phong cách phóng đại và hài hước quen thuộc, ông tuyên bố: “Đất nước chúng ta đang chiến thắng nhiều đến mức nhiều người phải van xin tôi hãy ngừng thắng vì họ không chịu nổi nữa”.

Tuy nhiên, "giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời", bên cạnh những khoảnh khắc truyền cảm hứng là những pha công kích trực diện. Ông không ngần ngại gọi các nghị sĩ đảng Dân chủ là "ốm yếu" khi họ từ chối vỗ tay, đồng thời lặp lại những tuyên bố cứng rắn về người nhập cư không giấy tờ và những cáo buộc chưa dứt về gian lận bầu cử.

"Quả tạ" thuế quan và khoảng trống chiến lược

Dù nỗ lực tạo ra bầu không khí lạc quan, ông Trump vẫn không thể che giấu được những bước lùi đáng kể trong chương trình nghị sự của mình. "Quả tạ" nặng nhất đang kéo tụt uy tín của chính quyền lúc này chính là việc Tòa án Tối cao Mỹ vừa bác bỏ chính sách thuế quan khẩn cấp – một quân bài chiến lược mà ông đặt nhiều kỳ vọng.

Tổng thống Trump trước khi đọc Thông điệp Liên bang. Ảnh: Reuters.

Bên cạnh đó, trong khi thế giới nín thở chờ đợi một lập luận chính thức về việc leo thang căng thẳng với Iran, Tổng thống chỉ đưa ra một lời khẳng định chung chung rằng sẽ không để quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân. Sự thiếu vắng một chiến lược cụ thể trước một cuộc xung đột Trung Đông đang chực chờ bùng nổ đã để lại một dấu hỏi lớn về khả năng quản trị khủng hoảng của ông trong nhiệm kỳ này.

Nghịch lý giữa số liệu vĩ mô và túi tiền cử tri

Trọng tâm của bài phát biểu nằm ở màn bảo vệ chính sách kinh tế. Ông Trump đưa ra những con số đầy thuyết phục trên phương diện lý thuyết:

Tăng trưởng GDP 2025: Đạt mức 2,2%.

Thị trường chứng khoán: Tiệm cận mức đỉnh lịch sử.

Lạm phát: Đang có xu hướng hạ nhiệt mạnh.

Việc làm: Tỷ lệ thất nghiệp thấp và triển vọng tuyển dụng năm 2026 đầy khởi sắc.

Ông khẳng định mình đã tiếp quản một nền kinh tế "đứng bên bờ vực" và biến nó thành "niềm ngưỡng mộ của thế giới". Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đây là một bức tranh được "vẽ" bằng những góc nhìn chọn lọc. Thực tế phũ phàng là lợi ích từ đà tăng trưởng này dường như chỉ tập trung vào nhóm thu nhập cao, trong khi khoảng cách giàu nghèo ngày càng nới rộng.

Đối với đa số cử tri, họ không quan tâm đến biểu đồ tăng trưởng 2,2% hay chỉ số chứng khoán. Điều họ thực sự cảm nhận là áp lực từ các hóa đơn hằng ngày:

Chi phí y tế: Tăng mạnh đối với hàng triệu người sau khi chính quyền chấm dứt một số trợ cấp của Đạo luật ACA.

Giá cả sinh hoạt: Giá thực phẩm, tiền thuê nhà và học phí đại học vẫn ở mức đắt đỏ.

Tín dụng: Tỷ lệ chậm trả nợ đang gia tăng trong các hộ gia đình thu nhập thấp.

Người dân xếp hàng tại một cửa hàng tạp hóa ở khu Upper East Side, New York, Mỹ. Ảnh: SIPA.

Canh bạc tháng 11

Kết thúc bài diễn văn dài nhất lịch sử Thông điệp Liên bang, ông Trump kêu gọi sự đoàn kết quốc gia. Tuy nhiên, sự hòa hợp chính trị có vẻ là một mục tiêu xa xỉ khi chỉ có 32% người Mỹ tin rằng ông đang đặt ra đúng các ưu tiên cho đất nước. Với tỷ lệ ủng hộ chung chỉ dừng lại ở mức 36%, đảng Cộng hòa đang đứng trước một quỹ đạo chính trị đầy bất lợi.

Mọi nỗ lực trình diễn trên sân khấu vàng sẽ trở nên vô nghĩa nếu không chạm được tới "túi tiền" của cử tri. Câu trả lời cuối cùng cho việc liệu những lời hoa mỹ có thắng được trải nghiệm thực tế tại siêu thị hay không sẽ chỉ có được khi người dân bước vào hòm phiếu trong kỳ bầu cử tháng 11 tới.

QT (SHTT)