Bà Julie Le (47 tuổi), một công tố viên gốc Việt, người đã công khai bày tỏ sự bất lực và phẫn nộ trước những áp lực khủng khiếp khi phải xử lý làn sóng đơn kiện liên quan đến các chiến dịch truy quét của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE).

Một phiên điều trần liên quan đến nhập cư tại tòa án liên bang ở St. Paul, bang Minnesota ngày 3/2 đã biến thành một "màn vỡ trận" đầy kịch tính. Căng thẳng bùng phát khi Thẩm phán Jerry Blackwell chất vấn bà Julie Le về lý do bà và các đồng nghiệp liên tiếp phớt lờ lệnh tòa yêu cầu trả tự do cho những người nhập cư bị bắt trái phép.

Luật sư Mỹ gốc Việt Julie Le. Ảnh: Aberrant Law
Công tố viên liên bang Mỹ gốc Việt Julie Le. Ảnh: Aberrant Law

Đáp lại sự nghiêm khắc của thẩm phán, nữ công tố viên đã không giữ được bình tĩnh. Bà thốt lên những lời cay đắng: "Ngài muốn tôi làm gì? Hệ thống này thật tồi tệ. Công việc này thật tồi tệ. Và tôi đang gắng hết sức để đáp ứng yêu cầu của ngài". Đỉnh điểm của nỗi bức xúc là khi bà thừa nhận bản thân đang kiệt sức đến mức "ước gì mình bị kết tội coi thường tòa, để có thể ngủ một giấc trọn vẹn".

Bà Julie Le vốn là luật sư của ICE và vừa tình nguyện gia nhập phòng công tố liên bang ở Minnesota hồi tháng 1 để hỗ trợ giải quyết các vụ kiện của người nhập cư dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, chỉ trong vài tuần ngắn ngủi, khối lượng công việc đã trở nên quá tải khi một mình bà phải đảm nhận tới 90 vụ kiện. Nữ công tố viên khẳng định bà không được đào tạo hay chỉ đạo đầy đủ, đồng thời muốn xin nghỉ nhưng không tìm được người thay thế.

Trước tòa, bà Le phân trần rằng bản thân không có "nút bấm thần kỳ" nào để sửa chữa một hệ thống đã bị hỏng. Bà khẳng định mình đã nỗ lực đốc thúc các quan chức ICE chấp hành lệnh tòa, thậm chí dùng đến những email với cỡ chữ lớn và đe dọa nêu tên trong hồ sơ nộp tòa, nhưng việc thay đổi thực tế là vô cùng khó khăn. Trong khi đó, Thẩm phán Blackwell vẫn giữ vững lập trường khi cho rằng tình trạng quá tải không thể là cái cớ để giam giữ người nhập cư trái phép thêm nhiều ngày, ngay cả khi lệnh thả đã được ký.

Vụ việc sau đó đã gây xôn xao dư luận và truyền thông Mỹ. Theo các nguồn tin thạo tin, ngay sau phiên tòa chấn động này, bà Julie Le đã bị đình chỉ công việc công tố viên. Về phía Bộ An ninh Nội địa (DHS), phát ngôn viên Tricia McLaughlin mô tả bà Le là "công tố viên đang trong giai đoạn thử việc" và chỉ trích những phát ngôn tại tòa của bà là "thiếu chuyên nghiệp".

Hiện tại, tương lai nghề nghiệp của nữ công tố viên gốc Việt tại ICE vẫn còn bỏ ngỏ. Tuy nhiên, những lời tự sự đầy cay đắng của bà tại tòa đã phơi bày một góc khuất về sự bế tắc và áp lực nghẹt thở bên trong hệ thống thực thi pháp luật di trú của Mỹ hiện nay.