Căng thẳng giữa chính quyền liên bang và các bang do đảng Dân chủ kiểm soát đã lên đến đỉnh điểm khi Minnesota và Illinois đồng loạt đệ đơn kiện, yêu cầu tòa án ngăn chặn ngay lập tức việc triển khai lực lượng đặc vụ vũ trang sau vụ nổ súng chết người gây rúng động.
Căng thẳng sau vụ nổ súng ở Minesota (Ảnh: Reuters).

Ngày 12/1, Tổng chưởng lý bang Minnesota, ông Keith Ellison, đã chính thức đệ trình đơn kiện lên tòa án liên bang, nhắm trực tiếp vào Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) Kristi Noem cùng các quan chức nhập cư cấp cao. Động thái pháp lý này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy mạnh các chiến dịch truy quét người nhập cư quy mô lớn tại các bang miền Trung Tây nước Mỹ.

Trong đơn kiện, bang Minnesota cáo buộc chính quyền liên bang có hành vi "phân biệt chủng tộc đối với công dân của bang" và cho rằng Minnesota đang trở thành mục tiêu bị nhắm tới chỉ vì khuynh hướng chính trị nghiêng về đảng Dân chủ. Phát biểu tại buổi họp báo, ông Ellison dùng những từ ngữ đanh thép để mô tả tình hình: "Việc triển khai hàng nghìn đặc vụ DHS bịt mặt, có vũ trang là một cuộc xâm nhập của chính phủ liên bang vào Minnesota và khu vực Twin Cities. Điều này đã gây tổn hại nghiêm trọng và phải chấm dứt ngay lập tức".

Cùng thời điểm, Thống đốc bang Illinois, ông JB Pritzker, cũng đệ đơn kiện tương tự, gọi các chiến dịch của DHS là "cách dùng vũ lực nguy hiểm". Phía Illinois yêu cầu tòa án ngăn chặn Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) thực hiện các hoạt động truy quét tại bang này, đồng thời yêu cầu chấm dứt các biện pháp trấn áp cực đoan như sử dụng hơi cay, xâm phạm tài sản tư nhân hoặc che biển số xe để ẩn danh khi thi hành công vụ.

Ngoài việc yêu cầu đình chỉ các chiến dịch, chính quyền hai bang còn đưa ra những quy tắc nghiêm ngặt đối với đặc vụ liên bang nếu họ tiếp tục hoạt động. Minnesota đề nghị tòa ban hành lệnh cấm các đặc vụ đe dọa sử dụng vũ lực hoặc rút vũ khí đối với những người không thuộc diện bị bắt giữ. Đặc biệt, giới chức bang yêu cầu các nhân viên liên bang phải công khai danh tính bằng thẻ tên, bật camera gắn thân xuyên suốt quá trình làm việc và tuyệt đối không được bịt kín khuôn mặt.

Làn sóng phản kháng pháp lý này bùng phát mạnh mẽ sau sự việc xảy ra ngày 7/1, khi đặc vụ Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) bắn chết Renee Good, một công dân Mỹ 37 tuổi. Cái chết của cô đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình rầm rộ tại nhiều thành phố lớn.

Hiện tại, mâu thuẫn giữa chính quyền bang và liên bang càng thêm gay gắt khi giới chức Minnesota tuyên bố tự mở điều tra hình sự riêng vào ngày 9/1, cáo buộc FBI – đơn vị đang tiếp quản điều tra vụ nổ súng – đã từ chối hợp tác với các điều tra viên cấp bang. Để đối phó với tình hình bất ổn, Thống đốc Tim Walz đã ra lệnh cho Vệ binh Quốc gia bang Minnesota luôn trong tư thế sẵn sàng triển khai để ổn định trật tự.

Dự kiến, tòa án liên bang tại Minnesota sẽ tổ chức buổi điều trần vào ngày 13/1 để xem xét ban hành lệnh cấm tạm thời đối với chiến dịch truy quét theo đề nghị của bang.