Indonesia đón hàng không mẫu hạm đầu tiên, hé lộ nhiệm vụ đặc biệt

Hàng không mẫu hạm đầu tiên của Indonesia đã cập cảng căn cứ hải quân Tanjung Priok ở Bắc Jakarta sáng 18/9 và được đón tiếp bằng nghi thức quân sự, đánh dấu bước tiến mới trong năng lực quốc phòng của quốc gia Đông Nam Á.

Theo Guardian, con tàu thực chất là tàu sân bay cũ của Italia mang tên ITS Giuseppe Garibaldi. Mẫu hạm 41 năm tuổi có thể vận hành trực thăng cùng các loại máy bay có khả năng cất cánh trên đường băng ngắn hoặc hạ cánh thẳng đứng.

Hồi tháng 3, Italia đồng ý chuyển giao tàu sân bay này cho Indonesia sau khi con tàu ngừng hoạt động vào năm 2024. Việc bàn giao được xem là nhằm thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa hai nước, trong bối cảnh Italia cũng đang tìm kiếm các thỏa thuận liên quan đến tàu ngầm và máy bay, đồng thời giúp Rome tiết kiệm chi phí loại biên chiến hạm.

Với việc tiếp nhận Garibaldi, Indonesia trở thành quốc gia thứ hai tại Đông Nam Á sở hữu tàu sân bay trong biên chế hải quân. Trước đó, Thái Lan là nước đầu tiên trong khu vực có năng lực này với tàu HTMS Chakri Naruebet, được đưa vào hoạt động năm 1997 sau khi mua từ Tây Ban Nha cùng các máy bay chiến đấu AV-8S Matador.

Hải quân Indonesia dự kiến chính thức biên chế tàu sân bay vào tuần tới với tên gọi KRI Gajah Mada, đặt theo tên vị tướng nổi tiếng của thời kỳ Majapahit vào thế kỷ 14.

Phát triển quốc phòng hiện là một trong những ưu tiên của chính quyền Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto. Chính phủ nước này đang thúc đẩy mở rộng quân đội thông qua việc mua sắm tàu ngầm, tàu hộ vệ, máy bay chiến đấu, tên lửa và tăng cường hợp tác quốc phòng với nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, việc tiếp nhận Garibaldi cũng tạo ra tranh luận tại Indonesia. Các chuyên gia phân tích quốc phòng, nhà kinh tế và một số nhân vật trong chính trường đặt vấn đề về nhu cầu thực sự đối với tàu sân bay, cũng như chi phí tân trang và vận hành một chiến hạm đã nhiều năm tuổi trong bối cảnh áp lực tài chính trong nước gia tăng.

Bộ Tài chính Indonesia đã phê duyệt 450 triệu USD cho chương trình tàu sân bay trong năm 2025. Dù vậy, một số nghị sĩ cho rằng tổng chi phí có thể vượt đáng kể con số này. Ông TB Hasanuddin, thành viên Ủy ban I của Quốc hội Indonesia, nhận định riêng việc tân trang tàu có thể tiêu tốn tới 16.000 tỷ rupiah, tương đương khoảng 900 triệu USD.

Khác với cách các cường quốc hải quân thường sử dụng tàu sân bay để đưa máy bay chiến đấu hoạt động ở xa lãnh thổ, Indonesia định hướng sử dụng mẫu hạm như một trung tâm chỉ huy di động và điểm hỗ trợ cho trực thăng, UAV cùng các hoạt động trên biển trải rộng giữa hàng nghìn hòn đảo.

Tại một cuộc họp về quản lý thiên tai hồi đầu tháng, Tổng thống Prabowo cho biết tàu sân bay có thể được huy động hỗ trợ ứng phó cháy rừng và cháy đất than bùn, những sự cố thường gây ra các đợt khói mù độc hại tại nhiều khu vực Đông Nam Á.

Theo ông Prabowo, tàu có thể mang theo tối đa 10 trực thăng cỡ trung, trong đó có những loại có tính năng tương đương Black Hawk và Mi-17, đồng thời vận chuyển lượng nước lớn tới các khu vực xảy ra nhiều đám cháy.

Tổng thống Indonesia cũng đưa ra kế hoạch vận hành UAV từ tàu sân bay, biến con tàu thành một nền tảng cơ động có thể nhanh chóng được triển khai để hỗ trợ ứng phó thiên tai, một nhiệm vụ được nhấn mạnh trong bối cảnh Indonesia nằm trên “Vành đai lửa” Thái Bình Dương.

QT (SHTT)