Căng thẳng tại Trung Đông đã chính thức bước sang một giai đoạn leo thang mới đầy nguy hiểm khi Iran bắt đầu hiện thực hóa lời đe dọa trả đũa nhắm vào các cơ sở năng lượng then chốt của khu vực.

Ngày 18/3, một loạt vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái đã nhắm thẳng vào các trụ cột kinh tế tại Qatar và Ả Rập Xê Út, đẩy thị trường năng lượng toàn cầu và an ninh quốc gia của các nước láng giềng vào tình trạng báo động đỏ.

19-1773877159-iran-doi-ten-lua-vao-ha-tang-nang-luong-khap-vung-vinh-nguy-co-chien-tranh-huy-diet-kinh-te
Hạ tầng năng lượng tại Trung Đông đang bị nhắm mục tiêu. Ảnh: Reporter

Tâm điểm của đợt tấn công là Ras Laffan – cơ sở xử lý khí tự nhiên khổng lồ và là xương sống của nền kinh tế Qatar. Bộ Nội vụ quốc gia này xác nhận các đội Phòng vệ Dân sự đang phải nỗ lực ứng phó với những đám cháy lớn sau khi khu vực này bị lực lượng Iran nhắm mục tiêu. Tập đoàn QatarEnergy cũng đưa ra thông báo chính thức cho biết các đợt tập kích bằng tên lửa đã gây ra thiệt hại đáng kể về vật chất. Dù công tác khống chế hỏa hoạn đang được triển khai khẩn cấp và chưa ghi nhận thương vong về người, nhưng Bộ Ngoại giao Qatar đã kịch liệt lên án đây là một "sự leo thang nguy hiểm", vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của toàn khu vực.

Cùng thời điểm, bầu trời thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út cũng rung chuyển khi lực lượng phòng không nước này đánh chặn thành công 4 tên lửa đạn đạo. Ngoài ra, hai máy bay không người lái nhắm vào các cơ sở khí đốt ở tỉnh phía Đông cũng bị tiêu diệt trước khi kịp gây ra thiệt hại. Những động thái này diễn ra ngay sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đưa ra lời cảnh báo đanh thép buộc các đối thủ phải "chờ đợi hành động mạnh mẽ" từ phía Tehran.

Nguồn cơn của đợt trả đũa khốc liệt này xuất phát từ việc Iran cáo buộc Mỹ và Israel đã tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của họ, đặc biệt là mỏ khí tự nhiên South Pars lớn nhất thế giới. Các nguồn tin từ Israel cũng xác nhận họ đã phối hợp với Mỹ thực hiện các cuộc không kích vào mỏ khí này và cơ sở Asaluyeh ở tây nam Iran. Đây được xem là những đòn tấn công trực diện đầu tiên vào năng lực sản xuất dầu khí của Iran kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, đánh dấu việc "lằn ranh đỏ" chính thức bị phá bỏ.

Phía Iran tuyên bố cuộc chiến hiện đã chuyển sang hình thái "chiến tranh kinh tế toàn diện". IRGC khẳng định mọi cơ sở hạ tầng năng lượng liên quan đến Mỹ và Israel đều trở thành mục tiêu "hợp pháp" và sẽ bị tấn công ngay khi có cơ hội. Đáng lo ngại hơn, lực lượng này đã phát đi thông báo yêu cầu sơ tán khẩn cấp nhân viên và người dân gần các cơ sở dầu mỏ tại Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, báo hiệu cho những đợt tập kích quy mô lớn hơn có thể xảy ra trong tương lai gần.

Việc các cơ sở năng lượng trọng yếu bị cuốn vào vòng xoáy xung đột không chỉ là bài toán an ninh của riêng khu vực Vùng Vịnh, mà còn đang đặt ra những rủi ro khó lường đối với dòng chảy năng lượng của toàn thế giới.