Iran gây hoang mang với tên lửa tầm xa có thể bắn tới London

Cuộc tập kích phá vỡ giới hạn

Cuối tuần qua, dư luận quốc tế rúng động trước thông tin Iran phóng hai tên lửa đạn đạo tầm trung nhắm vào Diego Garcia - căn cứ quân sự chiến lược chung của Mỹ và Anh tại Ấn Độ Dương. Dù một tên lửa gặp sự cố và quả còn lại bị đánh chặn, ý nghĩa của hành động này vẫn vô cùng to lớn. Diego Garcia vốn được thiết kế như một tiền đồn hẻo lánh, nằm ngoài tầm tác chiến của mọi đối thủ, nhưng nay "pháo đài" này đã không còn an toàn.

Sự việc diễn ra vào thời điểm cực kỳ nhạy cảm, ngay trước cuộc họp của các bộ trưởng Anh tại London về việc hỗ trợ Mỹ bảo vệ Eo biển Hormuz. Trong khi Tehran phủ nhận mọi cáo buộc, Anh đã nhanh chóng lên án hành động này là "liều lĩnh". Dù vậy, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper vẫn khẳng định London sẽ duy trì cách tiếp cận thận trọng để tránh bị lôi kéo vào một cuộc xung đột quy mô lớn.

Điểm gây sốc nhất trong vụ việc chính là tầm bắn của vũ khí mà Iran sử dụng. Tư lệnh Eyal Zamir của Israel cáo buộc Tehran đã sử dụng tên lửa liên lục địa (ICBM) hai tầng với tầm bắn lên tới 4.000 km. Ông nhấn mạnh một thực tế đáng ngại: "Mục tiêu không phải Israel. Với tầm bắn này, Berlin, Paris và Rome đều nằm trong phạm vi đe dọa trực tiếp."

Các chuyên gia quân sự nhận định, nếu xoay ngược hướng bắn, những tên lửa này hoàn toàn có thể đánh trúng London. Điều này phá vỡ hoàn toàn các báo cáo trước đây vốn cho rằng Iran chỉ giới hạn tầm bắn ở mức 2.000 km. Chuyên gia Jeffrey Lewis từ Đại học Middlebury cho rằng Iran thực chất đã phát triển công nghệ ICBM dưới danh nghĩa chương trình vũ trụ và chỉ chờ thời điểm thích hợp để phô diễn sức mạnh.

Sự tương đồng giữa công nghệ phóng vệ tinh (như tên lửa Ghaem-100) và tên lửa đạn đạo cho phép Iran dễ dàng nới rộng tầm bắn bằng cách điều chỉnh tải trọng. Việc hỏa lực vươn tới Diego Garcia chứng minh Iran đang sở hữu năng lực vượt xa những gì họ từng công bố.

Vụ tập kích này đã gửi đi một thông điệp đanh thép tới Washington và các đồng minh. Theo ông Trita Parsi từ Viện Quincy, dù lục địa Mỹ vẫn an toàn, nhưng các căn cứ và tàu chiến Mỹ vốn thường duy trì khoảng cách 3.000 km để bảo đảm an toàn hiện đã lọt vào tầm ngắm.

Nhà phân tích Elijah Magnier nhận định rằng bằng cách đe dọa một mục tiêu xa xôi như Diego Garcia, Iran đang thay đổi "cái giá của phương trình" chiến tranh. Việc mở rộng phạm vi địa lý khiến Mỹ khó kiểm soát mức độ leo thang và buộc phải tính toán lại toàn bộ chiến lược tại khu vực.

Nghi ngại về sự hỗ trợ và độ chính xác

Mặc dù năng lực tầm xa đã được chứng minh, nhưng giới chuyên gia vẫn đặt dấu hỏi về độ chính xác của tên lửa Iran. Thành công của các đòn đánh tầm xa phụ thuộc lớn vào dữ liệu tình báo. Đáng chú ý, có thông tin cho rằng Nga đang hỗ trợ Iran theo dõi sát sao di chuyển của quân đội và tàu chiến Mỹ trong khu vực.

Trái ngược với những tuyên bố hòa bình của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi về việc chủ động giới hạn tầm bắn, vụ Diego Garcia cho thấy một thực tế khác. Chuyên gia Aniseh Bassiri Tabrizi từ Chatham House nhận định rằng Iran có xu hướng phủ nhận trách nhiệm khi vụ việc vượt qua "lằn ranh đỏ" hoặc có nguy cơ bị trả đũa mạnh mẽ.

Diego Garcia - nơi đồn trú của 2.500 nhân viên quân sự Mỹ và là điểm nóng ngoại giao giữa Anh và Mỹ - giờ đây đã trở thành minh chứng cho một kỷ nguyên đe dọa mới. Khi tầm bắn của Iran vươn tới 4.000 km, bản đồ chiến lược toàn cầu chính thức bị vẽ lại.