Iran tấn công Qatar, Saudi và Israel: Giá dầu thế giới vượt 110 USD

Giá dầu thô thế giới tiếp tục leo cao, vượt mốc 110 USD/thùng, sau khi Iran tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng tại Qatar, Ả Rập Saudi và Israel. Sự leo thang này diễn ra sau khi mỏ khí đốt khổng lồ South Pars của Iran bị tấn công vào ngày 18/3, khiến căng thẳng trong xung đột Mỹ – Israel – Iran gia tăng đáng kể.

Theo hãng tin Fars, các bể chứa khí đốt và một phần nhà máy lọc dầu tại South Pars đã bị trúng tên lửa, tuy nhiên công nhân được sơ tán kịp thời và đám cháy nhanh chóng được kiểm soát. Iran sau đó đồng loạt tấn công Qatar, bắn tên lửa vào Ả Rập Saudi và Israel, nhằm trả đũa và cảnh báo các quốc gia láng giềng về khả năng nhắm vào các cơ sở năng lượng quan trọng trong khu vực.

Các cơ sở dầu khí mà Iran liệt kê là mục tiêu “trực tiếp và hợp pháp” bao gồm nhà máy lọc dầu Samref và khu phức hợp hóa dầu Jubail của Ả Rập Saudi, mỏ khí Al Hosn của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cùng các khu phức hợp hóa dầu Mesaieed, công ty Mesaieed và Ras Laffan của Qatar. Tên lửa Iran cũng bắn trúng nhiều tòa nhà ở miền Trung Israel, bao gồm Adanim, Ramat Aviv và Neta, trong khi một cuộc tấn công khác được ghi nhận tại thị trấn Jaljulia.

Qatar, đồng minh chiến lược của Mỹ và nơi đặt căn cứ không quân lớn nhất trong khu vực, cáo buộc Israel là thủ phạm và gọi các cuộc tấn công là hành động “nguy hiểm và vô trách nhiệm”, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng lên án mạnh mẽ vụ việc. Ả Rập Saudi cho biết đã đánh chặn bốn tên lửa đạn đạo phóng về phía Riyadh và đẩy lui một đợt tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một cơ sở khí đốt phía Đông nước này.

Trong phiên giao dịch ngày 18/3, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 5,14 USD, tương đương 5%, lên 108,56 USD/thùng, có lúc chạm 109,95 USD/thùng, trong khi dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 2,17 USD, tương đương 2,3%, lên 98,38 USD/thùng. Khoảng cách chênh lệch giữa Brent và WTI mở rộng mạnh nhất kể từ tháng 5/2019, phản ánh những lo ngại về gián đoạn nguồn cung và khả năng xung đột kéo dài tại Trung Đông.

Những cuộc tấn công này làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch chiếm khoảng 20% lưu thông dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu. Các chuyên gia ước tính tổng sản lượng dầu bị cắt giảm tại Trung Đông dao động từ 7 đến 10 triệu thùng mỗi ngày, tương đương 7–10% nhu cầu toàn cầu.

Trong khi đó, Iraq đã khôi phục xuất khẩu dầu từ mỏ Kirkuk sang cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ sau khi chính phủ Iraq và chính quyền vùng Kurdistan đạt thỏa thuận ngày 17/3. Năng lực xuất khẩu ban đầu ước tính khoảng 250.000 thùng/ngày. Chuyên gia Phil Flynn từ Price Futures Group nhận định động thái này diễn ra đúng thời điểm thế giới đang khát nguồn cung, tạo áp lực lên Iran và làm giảm khả năng nước này sử dụng dầu mỏ làm vũ khí trong đàm phán. Tại Libya, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia thông báo dòng chảy từ mỏ Sharara đang được chuyển hướng qua các đường ống thay thế sau vụ hỏa hoạn xảy ra vào sáng 18/3.

Tại Mỹ, Cơ quan Quản lý Thông tin Năng lượng (EIA) cho biết dự trữ dầu thô tăng 6,2 triệu thùng lên mức 449,3 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 13/3, cao hơn nhiều so với dự báo tăng 383.000 thùng của thị trường, trong khi dự trữ xăng và các sản phẩm chưng cất giảm.

Các nhà phân tích nhận định căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là các cuộc tấn công mới của Iran, sẽ tiếp tục đẩy giá dầu và khí đốt lên cao trong ngắn hạn. Thị trường toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bất ổn nghiêm trọng khi nguồn cung từ khu vực vùng Vịnh – vốn chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng năng lượng toàn cầu – bị gián đoạn.