Không nằm ngoài làn sóng cắt giảm chi phí, một "thành viên" mang tính biểu tượng của Hoàng gia Anh bị buộc phải "về hưu"

Trong hơn 150 năm, những toa tàu riêng biệt được chế tạo đặc biệt đã chở các thành viên của gia đình hoàng gia Anh đi khắp đất nước, từ những chuyến công du chính thức, thăm các cung điện, đến cả những chuyến đi hưởng tuần trăng mật trong sự tiện nghi của những toa tàu được trang trí đặc biệt. Tuy nhiên, Điện Buckingham tuần này thông báo rằng đoàn tàu hoàng gia đã đến lúc phải “về hưu” trong một đợt cắt giảm chi phí. Quyết định này có thể giúp cải thiện tình hình tài chính của hoàng gia, nhưng đồng thời đánh dấu sự mất đi của một biểu tượng của hoàng gia Anh, gắn kết Vua Charles III với tổ tiên của ông, Nữ vương Victoria, người từng là bà cố tổ của ông.

Nữ vương Victoria, dưới sự thuyết phục của chồng mình, Thái tử Albert, đã trở thành vị vua đầu tiên của Anh thực hiện một chuyến đi bằng tàu hỏa vào tháng 6 năm 1842. Sự e dè ban đầu của bà có lẽ xuất phát từ quan niệm thời bấy giờ rằng tốc độ của tàu hỏa có thể gây ra chứng rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, sau chuyến đi đầu tiên từ Slough đến Paddington, Nữ vương đã bị mê hoặc bởi phương tiện này, gọi nó là “rất thú vị và đáng kinh ngạc”. Kể từ đó, bà thường xuyên sử dụng tàu hỏa, với những toa tàu được trang trí bằng lụa xanh và vàng 23 karat, dù bà từ chối dùng bữa trên tàu vì cho rằng điều đó không tốt cho hệ tiêu hóa.

Đoàn tàu hoàng gia hiện tại được đưa vào sử dụng từ năm 1977, nhân dịp kỷ niệm 25 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II. Với các tiện nghi như phòng ăn, phòng khách, phòng ngủ và phòng tắm, đoàn tàu này đã phục vụ các thành viên hoàng gia trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, chi phí vận hành tàu rất cao, ước tính gấp khoảng bốn lần so với việc di chuyển bằng máy bay. Một chuyến đi hai ngày từ Gloucestershire đến Staffordshire và sau đó tới London vào tháng 2 vừa qua đã tiêu tốn hơn 44.000 bảng Anh (khoảng 60 triệu đồng), theo báo cáo tài chính hoàng gia hàng năm.

Việc xem xét tương lai của đoàn tàu đã bắt đầu sau khi Nữ vương Elizabeth II qua đời vào năm 2022, đánh dấu dấu hiệu đầu tiên rằng thời kỳ của đoàn tàu hoàng gia có thể sắp kết thúc. Ông James Chalmers, quan chức phụ trách tài chính của hoàng gia, phát biểu: “Khi tiến về phía trước, chúng ta không nên bị ràng buộc bởi quá khứ. Cũng như nhiều khía cạnh trong công việc của hoàng gia đã hiện đại hóa và thích nghi với thế giới ngày nay, đã đến lúc chúng ta nói lời tạm biệt đầy tiếc nuối và hướng tới việc phân bổ ngân sách một cách kỷ luật và có tầm nhìn xa”.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh gia đình hoàng gia Anh đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc giảm số lượng các sự kiện công chúng do ảnh hưởng từ bệnh ung thư của Vua Charles III và Vương phi Kate xứ Wales. Báo cáo tài chính hoàng gia, được công bố hôm thứ Hai, cho thấy các thành viên hoàng gia đã thực hiện hơn 1.900 sự kiện công chúng trong và ngoài nước trong năm tính đến tháng 3 năm 2025, giảm đáng kể so với trước đó, phản ánh tác động của các vấn đề sức khỏe.

Báo cáo cũng tiết lộ rằng Điện Buckingham đã đón 10.735 du khách đến tham quan cánh đông mới được cải tạo, mang lại doanh thu 21,5 triệu bảng Anh (khoảng 29,5 triệu USD). Công việc hiện đại hóa cung điện vẫn đang tiếp tục, với gần 9 dặm dây cáp điện và hơn 12 dặm ống dẫn cơ khí được lắp đặt, cùng với các thang máy mới và nhà vệ sinh thân thiện với người khuyết tật. Ngoài ra, báo cáo tài sản hoàng gia (Crown Estate) cho thấy lợi nhuận từ các dự án sản xuất điện gió ngoài khơi đã giúp tăng nguồn tài chính cho hoàng gia trong năm thứ hai liên tiếp, với tổng lợi nhuận ổn định ở mức 1,1 tỷ bảng Anh (khoảng 1,5 tỷ USD), chủ yếu từ việc cho thuê các địa điểm đáy biển cho các nhà sản xuất điện gió.

Quyết định ngừng sử dụng tàu hoàng gia sẽ chính thức có hiệu lực vào năm 2027. Trong khi đó, các thành viên hoàng gia sẽ tiếp tục sử dụng các dịch vụ tàu hỏa thông thường cho các chuyến đi trong nước. Báo cáo cũng ghi nhận rằng gia đình hoàng gia đã thực hiện 141 chuyến bay bằng trực thăng trong năm qua, với tổng chi phí 475.000 bảng Anh (khoảng 650 triệu đồng), cho thấy sự chuyển đổi sang các phương tiện di chuyển khác.

Việc loại bỏ đoàn tàu hoàng gia không chỉ là một động thái tiết kiệm chi phí mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách gia đình Hoàng gia Anh thích nghi với thời đại mới, cân bằng giữa truyền thống và nhu cầu hiện đại hóa. Dù vậy, đối với nhiều người, việc chia tay với đoàn tàu mang tính biểu tượng này không khỏi để lại cảm giác tiếc nuối về một thời kỳ hoàng kim của Hoàng gia Anh.