Lô linh kiện nhạy cảm của tiêm kích F-35 bất ngờ bị chuyển hướng đến Hong Kong

Báo Politico ngày 18/9 dẫn ba nguồn tin am hiểu sự việc cho biết vụ việc xảy ra vào mùa hè, khi một đơn vị trung gian được Lockheed Martin thuê vận chuyển lô thiết bị F-35 từ Australia sang Mỹ để sửa chữa.

Trong quá trình di chuyển qua Thái Bình Dương, lô linh kiện bất ngờ bị chuyển hướng tới đặc khu hành chính Hong Kong của Trung Quốc. Hiện chưa rõ số thiết bị này đang nằm trong tay ai và nguyên nhân khiến chúng bị chuyển hướng.

Sự việc đã khiến Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc tổ chức nhiều cuộc họp từ đầu tháng 6 để báo cáo tình hình với các ủy ban chủ chốt về an ninh quốc gia tại Quốc hội Mỹ. Theo các nguồn tin, nhiều cuộc họp khác dự kiến tiếp tục được tiến hành trong những tuần tới.

Lầu Năm Góc xác nhận một số linh kiện “đã biến mất”. Văn phòng quản lý chương trình F-35 (JPO) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết đã nắm được vấn đề phát sinh trong quá trình vận chuyển “các linh kiện không sử dụng được” của F-35.

JPO cho biết đang phối hợp với giới chức Mỹ và các đối tác nhằm thu hồi số linh kiện, điều tra vụ việc và xây dựng các biện pháp bảo vệ để ngăn sự cố tương tự tái diễn.

Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ tuyên bố không biết về sự việc.

Theo hai nguồn tin, trong lô hàng có một tấm kính buồng lái được tích hợp công nghệ tàng hình mà chỉ Mỹ và các đồng minh được tiếp cận. Bộ phận này được chế tạo từ nhựa acrylic, bên ngoài phủ một lớp vật liệu hấp thụ sóng radar mỏng và trong suốt.

Kính buồng lái được xem là một thành phần quan trọng trong khả năng né tránh radar của F-35. Không quân Mỹ cho biết lớp bảo vệ trên kính có thể xuống cấp theo thời gian, buộc bên vận hành phải chuyển bộ phận này về nhà sản xuất để sửa chữa hoặc thay mới.

Nếu bộ phận trên rơi vào tay đối thủ của Mỹ, họ có thể nghiên cứu đặc tính tàng hình, tìm kiếm những điểm yếu của F-35 hoặc thậm chí tiến hành kỹ thuật đảo ngược để ứng dụng công nghệ vào các sản phẩm trong nước.

Trung Quốc được cho là đang tiến hành hoạt động gián điệp quy mô lớn nhằm vào các chương trình bí mật của Mỹ, trong đó có chương trình tiêm kích F-35.

J. J. Gertler, cựu nhân viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ và chuyên gia phân tích hàng không của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, nhận định việc sở hữu thiết bị thực tế có thể cung cấp thêm dữ liệu phục vụ nghiên cứu, đồng thời giúp xác minh và hoàn thiện những thông tin mà đối thủ có thể đã nắm được.

Chuỗi cung ứng F-35 có quy mô toàn cầu, với các cơ sở tại nhiều quốc gia tham gia vận chuyển và sửa chữa phụ tùng. Australia hiện có các kho bảo dưỡng dành cho F-35, nhưng không cơ sở nào tại nước này có khả năng sửa chữa kính buồng lái.

Trong những năm gần đây, Bộ Quốc phòng Mỹ đã tăng cường giám sát chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, cơ quan này không trực tiếp kiểm kê số linh kiện thay thế trong kho do Lockheed Martin quản lý.

Báo cáo của Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) công bố năm 2023 cho biết hơn một triệu linh kiện thay thế cho F-35 đã bị thất lạc trong 5 năm trước đó. GAO kết luận Lầu Năm Góc không thể rà soát đầy đủ số phụ tùng trị giá hàng chục triệu USD bị mất do Lockheed Martin kiểm soát thông tin.

QT (SHTT)