Một ngày tháo chạy tránh sóng thần Thái Bình Dương

Hàng loạt quốc gia ven Thái Bình Dương từ Mỹ, Nhật Bản, Nga đến các đảo quốc như Fiji, Vanuatu đã sơ tán người dân để tránh sóng thần sau trận động đất mạnh 8,8 độ ngoài khơi vùng Viễn Đông Nga. Sau một ngày, cảnh báo sóng thần đã được hạ cấp, theo BBC.

"Sẵn sàng ở lại dài ngày”

Tại đảo Guam, lãnh thổ thuộc Mỹ ở Thái Bình Dương, ngay trước giờ ăn trưa hôm 29/7 (theo giờ địa phương), điện thoại của bà Sam Mabini liên tục reo.

Cảnh báo sóng thần được phát đi sau khi trận động đất mạnh xảy ra tại một khu vực hẻo lánh ngoài khơi bờ biển Nga. Giới chức cảnh báo sóng thần có sức tàn phá lớn có thể ập vào bờ trong vài giờ tới và kêu gọi người dân rời xa vùng ven biển.

Mabini, cựu thượng nghị sĩ Guam, lập tức hành động. “Tôi đã lên khu vực cao hơn đề phòng bất trắc”, bà cho biết. Bà cùng nhiều người dân khác sơ tán lên Agana Heights - khu vực cao của thủ phủ Hagåtña.

Tại các thị trấn và thành phố khắp khu vực Thái Bình Dương, từ Guam, Saipan cho đến Hawaii, cảnh báo và lệnh sơ tán liên tục được ban hành sau trận động đất mới xảy ra. Đây được đánh giá là một trong những trận mạnh nhất từng được ghi nhận, theo Guardian.

Nhân viên được cho nghỉ về nhà, nhiều doanh nghiệp đóng cửa để chuẩn bị cho điều có thể xảy đến trong vài giờ tiếp theo.

Tại Nga, nơi trận động đất bắt nguồn, sóng thần cao tới 5 m đã tấn công các khu vực, bao gồm Severo-Kurilsk - thị trấn cảng với khoảng 2.000 dân. Không có thương tích hay thiệt hại lớn nào được báo cáo và các quan chức hiện đã dỡ bỏ cảnh báo sóng thần cho Kamchatka.

Khu vực Sakhalin đã ban bố tình trạng khẩn cấp ở quần đảo Kuril phía bắc, nơi lưới điện bị ngắt sau khi bị hư hại do trận động đất.

Thống đốc Kamchatka Vladimir Solodov mô tả đây là trận động đất mạnh nhất mà khu vực này từng trải qua trong nhiều thập kỷ. Ít nhất 6 dư chấn đã xảy ra sau đó, bao gồm một dư chấn mạnh 6,9 độ.

Tại Nhật Bản, hàng nghìn người đã bị đánh thức bởi tiếng còi báo động sóng thần, khi những con sóng cao hơn 1 m ập vào bờ biển Thái Bình Dương, đặc biệt là ở tỉnh Iwate - nơi gần hai triệu người được yêu cầu sơ tán.

Đoạn video từ đài truyền hình NHK cho thấy nhiều người trên đảo Hokkaido trú dưới những chiếc lều dựng tạm trên nóc tòa nhà, trong khi các tàu cá rời cảng để tránh thiệt hại tiềm tàng do sóng lớn ập đến.

Khoảng 200 người ở Nhật đã sơ tán đến chùa Senjuin - một điểm tránh sóng thần được nhà chức trách chỉ định.

Ngôi chùa nằm trên khu đất cao nhìn ra Kamaishi, tỉnh Iwate - một trong những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất trong thảm họa sóng thần Tōhoku năm 2011. Khoảng 1.250 cư dân của thành phố đã thiệt mạng hoặc mất tích sau thảm họa này.

Trả lời báo Mainichi Shimbun, trụ trì Keio Shibasaki nói: “Dù số người tạm trú lần này không nhiều như hơn 1.000 người trong trận động đất năm 2011, chúng tôi đã bắt đầu chuẩn bị bữa trưa với thực phẩm dự trữ để phòng khi mất điện. Chúng tôi sẵn sàng ở lại dài ngày”.

Những người sơ tán có cả nhân viên tòa thị chính, nhân viên bưu điện, cùng giáo viên và trẻ em từ trường mẫu giáo Kamaishi gần đó.

“Chúng tôi sơ tán ngay sau khi nhận được cảnh báo sóng thần”, hiệu trưởng Keito Fujiwara cho biết. “Đồ ăn khẩn cấp đã được chuẩn bị sẵn ở chùa. Từ kinh nghiệm năm 2011, khi một số phụ huynh đến đón con và không may trở thành nạn nhân, lần này chúng tôi thông báo qua nhóm LINE (ứng dụng nhắn tin phổ biến ở Nhật Bản) rằng tuyệt đối không ai được tự ý đến đón trẻ”.

Năm 2011, sóng thần đã vượt qua cả tuyến đê chắn sóng trị giá 1,5 tỷ USD của Kamaishi - công trình xây dựng hàng chục năm và mới hoàn thành 2 năm trước đó - khiến thành phố bị nhấn chìm trong cảnh tượng kinh hoàng.

Các đảo náo động vì báo động sóng thần

Tại Hawaii, Mỹ, còi báo động sóng thần vang lên hai lần vào chiều 29/7 (theo giờ địa phương) trên nhiều hòn đảo, bao gồm Oahu - nơi có thủ phủ Honolulu - và Kauai. Một số khu vực ven biển đã nhận được lệnh sơ tán khi cơ quan quản lý khẩn cấp Honolulu cảnh báo: “Hành động ngay! Sóng thần có sức phá hủy sắp ập tới”.

Tình trạng kẹt xe xảy ra ở nhiều khu vực Honolulu khi người dân vội vã sơ tán. Giới chức chuẩn bị mở con đường qua núi làm tuyến sơ tán khẩn cấp ra khỏi Waianae - cộng đồng ven biển trên đảo Oahu.

Dù đang trong kỳ nghỉ hè, một số trường vẫn ra thông báo cảnh báo, hủy bỏ hoạt động thể thao và ngoại khóa khác.

Kyle Kajihiro, phó giáo sư tại Đại học Hawaii-Manoa, cho biết ông đang ở trong khuôn viên trường thì nhận được cảnh báo trên điện thoại. Ông kể lại trường đại học lập tức đóng cửa, trong khi giao thông trên các tuyến cao tốc Honolulu tắc nghẽn.

Tại Kauai, ngay sau khi có cảnh báo sóng thần, nhân viên Vườn Bách thảo Nhiệt đới Quốc gia đã ngừng toàn bộ các chuyến tham quan tại bờ nam và di tản du khách cùng nhân viên đến vùng đất cao hơn.

Dù trời vẫn trong xanh, gió mát, nhiều người Hawaii đã rời nơi làm việc sớm để về nhà hoặc đến khu vực an toàn được chỉ định, tránh xa những bờ biển từng đông đúc.

Người dân ở đây hiện đặc biệt cảnh giác với các cảnh báo qua điện thoại và còi báo động sau vụ Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Hawaii từng phát cảnh báo nhầm về “mối đe dọa tên lửa đạn đạo” năm 2018, khiến cả bang hoảng loạn.

Chính quyền các đảo ở Hawaii đã kích hoạt trung tâm điều hành khẩn cấp, mở cửa nơi trú ẩn và khuyến cáo người dân vùng ven biển di chuyển đến vùng cao hơn ngay lập tức. Cảnh sát Kauai kêu gọi người dân hạn chế ra đường nếu không thực sự cần thiết.

Tại Guam, người dân được khuyến cáo tránh xa vùng nước và di chuyển cách xa bờ biển cùng bến cảng, cách bờ ít nhất 30 m và lên cao hơn mực nước biển 15 mét.

Cảng Guam và nhiều cơ quan chính phủ khác đã tạm ngừng hoạt động. Nhiều cơ sở kinh doanh, trong đó có cả Văn phòng Du lịch Guam ở vùng ven biển Tumon, đã cho nhân viên nghỉ sớm.

Tuy nhiên, không phải ai cũng lo ngại trước cảnh báo. Tessa Borja, chuyên viên phân tích chính sách tại Tumon, cho rằng không cần thiết phải sơ tán và vẫn ở trong căn hộ tầng 2.

“Chúng tôi được rạn san hô ngăn cách và bảo vệ”, cô nói.

Tại Saipan - đảo lớn nhất và là thủ phủ của quần đảo Bắc Mariana của Mỹ, chính quyền cũng phát cảnh báo tương tự. Các cơ quan đóng cửa, nhiều doanh nghiệp ở khu vực thấp cũng ngừng hoạt động. Trong khi đó, nhiều trạm xăng xuất hiện tình trạng xe cộ chen chúc đến đổ đầy bình.

Một số cư dân sống gần bờ biển ở Saipan, nơi có khoảng 43.000 người, đã di chuyển đến vùng đất cao hơn trong khi chờ có thông báo an toàn từ chính quyền. Các cuộc diễn tập ứng phó sóng thần thường xuyên được tổ chức tại đây nhằm nâng cao khả năng ứng phó của cộng đồng.