Trong một nỗ lực nhằm kiềm chế đà tăng phi mã của giá năng lượng toàn cầu, Bộ Tài chính Mỹ vừa đưa ra quyết định tạm thời cho phép các quốc gia thu mua lượng dầu của Nga đang bị mắc kẹt trên biển.
Một tàu chở dầu. Ảnh minh họa: TASS

Quyết định này được Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Mỹ ban hành và có hiệu lực ngay lập tức kể từ ngày 12/3, kéo dài trong thời hạn 30 ngày cho đến hết ngày 11/4. Đây được xem là một bước đi thực dụng của chính quyền Washington trong bối cảnh cuộc xung đột căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy an ninh năng lượng thế giới vào tình thế báo động.

Theo báo giới quốc tế, cơn sốt giá dầu và khí đốt bắt đầu bùng phát mạnh mẽ sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công vào Iran từ ngày 28/2. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi Tehran đáp trả bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch trung chuyển tới 20% nguồn cung dầu thô của thế giới. Sự gián đoạn này đã trực tiếp đe dọa đến sự ổn định kinh tế toàn cầu, buộc Mỹ phải điều chỉnh chiến lược thực thi các lệnh trừng phạt.

Giải thích về động thái này trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định đây chỉ là một biện pháp "ngắn hạn và có phạm vi hẹp", chỉ áp dụng đối với những lô hàng đã được vận chuyển và đang lênh đênh trên biển. Ông nhấn mạnh rằng việc này sẽ không giúp Nga thu lợi tài chính đáng kể, bởi phần lớn doanh thu năng lượng của Moscow đến từ thuế đánh vào các điểm khai thác thay vì các lô hàng đã rời cảng.

Tuy nhiên, quyết định trên đã vấp phải những phản ứng trái chiều. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã lên tiếng cảnh báo rằng việc nới lỏng này là một "đòn giáng mạnh" vào Ukraine, đồng thời làm suy giảm uy tín của cộng đồng quốc tế trong nỗ lực gây áp lực lên Moscow khi cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 5. Nhiều nhà phân tích cũng lo ngại động thái này có thể làm suy yếu thế trận bao vây kinh tế đối với Nga.

Để trấn an dư luận, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuyên bố Washington không hề có kế hoạch từ bỏ chính sách trừng phạt rộng lớn hơn đối với Nga. Ông khẳng định chính sách chung đối với Moscow vẫn giữ nguyên và việc cho phép giao dịch dầu trong 30 ngày tới chỉ thuần túy là một "quyết định thực dụng" để giải quyết bài toán nguồn cung toàn cầu hiện nay.

Thông báo đầy bất ngờ này được đưa ra chỉ vài ngày sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, nơi hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về diễn biến chiến sự tại Ukraine cũng như tình hình leo thang nguy hiểm tại Iran.