Các nguồn tin từ truyền thông Mỹ và Israel tiết lộ Washington đang nỗ lực thúc đẩy một sáng kiến nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Tehran, trong đó có đề xuất tạm ngừng xung đột trong vòng một tháng để mở đường cho các cuộc đàm phán về một kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm.

Theo kênh Channel 12 của Israel, những cố vấn thân cận của Tổng thống Donald Trump, bao gồm Jared Kushner và đặc phái viên hòa bình Steve Witkoff, đang vận động cho một thỏa thuận “ngay lập tức dừng các hoạt động thù địch” giữa Mỹ và Iran trong 30 ngày. Đây được xem là bước đi đầu tiên nhằm tạo điều kiện để hai bên hoàn thiện dự thảo kế hoạch mà Washington đã chuyển tới Tehran, với mục tiêu chấm dứt xung đột hiện tại.

25-1774403858-my-duoc-cho-la-xuc-tien-thoa-thuan-hoa-binh-15-diem-voi-iran-de-xuat-ngung-ban-30-ngay
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 24/3. Ảnh: Getty Images

Những nội dung được tiết lộ cho thấy phía Mỹ đưa ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt đối với Iran. Theo đó, Tehran phải từ bỏ hoàn toàn năng lực hạt nhân, chấm dứt việc làm giàu uranium và cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Đồng thời, Iran được yêu cầu bàn giao toàn bộ vật liệu đã làm giàu theo lộ trình thống nhất và đóng cửa các cơ sở hạt nhân tại Natanz, Isfahan và Fordow.

Kế hoạch cũng đề cập đến việc Iran phải chấm dứt chiến lược sử dụng các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, ngừng hỗ trợ tài chính và vũ khí cho các nhóm đồng minh. Chương trình tên lửa của nước này sẽ bị hạn chế về quy mô và tầm bắn, chỉ phục vụ mục đích phòng thủ. Ngoài ra, Washington yêu cầu Tehran đảm bảo hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz không bị gián đoạn.

Đổi lại, Mỹ đề xuất dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt hiện có đối với Iran, đồng thời hỗ trợ phát triển chương trình năng lượng hạt nhân dân sự tại Bushehr. Washington cũng cam kết loại bỏ cơ chế “kích hoạt nhanh”, vốn cho phép các nước phương Tây nhanh chóng tái áp đặt trừng phạt nếu xuất hiện nghi vấn về chương trình hạt nhân của Iran.

Một nguồn tin được NY Times dẫn lại cho biết Pakistan đã hỗ trợ chuyển tải đề xuất này tới Tehran. Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Syed Asim Munir được cho là đóng vai trò trung gian quan trọng, và nước này sẵn sàng đứng ra tổ chức các cuộc đàm phán nếu hai bên chấp thuận.

Hiện cả Mỹ và Iran đều chưa đưa ra phản hồi chính thức về thông tin trên. Một số nguồn tin cho hay Iran chỉ nhận được thông điệp thông qua các quốc gia trung gian, trong khi các quan chức nước này vẫn phủ nhận việc có bất kỳ cuộc tiếp xúc trực tiếp nào với Washington.

Trong khi đó, giới chức Israel bày tỏ lo ngại rằng việc thúc đẩy một thỏa thuận trong thời gian ngắn có thể không giải quyết triệt để các vấn đề cốt lõi, thậm chí tạo lợi thế cho Iran.

Khu vực Trung Đông đã rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài gần 4 tuần kể từ sau các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran ngày 28/2. Đáp trả, Tehran đã thực hiện nhiều đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel, các cơ sở và căn cứ của Mỹ trong khu vực, cũng như hạ tầng dầu mỏ của các quốc gia vùng Vịnh. Đồng thời, Iran gần như kiểm soát eo biển Hormuz, chỉ cho phép một số tàu hàng từ các nước thân thiện đi qua.

PN (SHTT)