Mỹ và Trung Quốc bất ngờ đạt được tiếng nói chung khi cùng phản đối việc thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải quốc tế.
13-1778641467-my-trung-dat-dong-thuan-hiem-hoi-ve-eo-bien-hormuz
Một xuồng cao tốc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) di chuyển dọc theo vịnh Ba Tư gần một tàu chở hàng (Ảnh: Getty).

Bộ Ngoại giao Mỹ vừa công bố thông tin quan trọng từ cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị. Theo đó, hai cường quốc hàng đầu thế giới đã thống nhất quan điểm rằng không một quốc gia hay tổ chức nào được phép áp đặt phí đối với tàu thuyền khi đi qua các tuyến hàng hải quốc tế, đặc biệt là tại eo biển Hormuz.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ, ông Tommy Pigott, khẳng định sự nhất trí này là bước đi quan trọng trong việc duy trì lưu thông hàng hải toàn cầu. Về phía Trung Quốc, dù không trực tiếp xác nhận nội dung chi tiết, đại sứ quán nước này tại Mỹ nhấn mạnh rằng việc đảm bảo an toàn và quyền đi lại không bị cản trở tại khu vực này hoàn toàn phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Động thái công bố thông tin này diễn ra ngay trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Giới quan sát nhận định đây là dấu hiệu cho thấy Washington và Bắc Kinh đang tìm kiếm điểm chung để gây áp lực, thuyết phục Iran không áp đặt các biện pháp kiểm soát lên tuyến đường biển chiến lược này. Với vị thế là khách hàng dầu mỏ lớn của Iran, sự tham gia của Trung Quốc mang ý nghĩa then chốt trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Tình hình tại eo biển Hormuz vẫn đang trong giai đoạn nhạy cảm kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, gây chấn động thị trường năng lượng. Dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập từ tháng 4, việc Iran thông qua luật thu phí và Mỹ duy trì phong tỏa các cảng biển đối phương vẫn khiến hoạt động giao thương gặp nhiều trở ngại.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng để ngỏ khả năng Mỹ sẽ tự thu phí hoặc hợp tác với Iran để thực hiện việc này. Tuy nhiên, lập trường mới nhất từ Nhà Trắng cho thấy Washington mong muốn eo biển Hormuz phải được mở cửa hoàn toàn và không có bất kỳ sự hạn chế nào về tài chính đối với các phương tiện vận tải.