Mỹ và Ukraine đã nhất trí về các điều khoản của một dự thảo thỏa thuận khoáng sản đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực của Kiev nhằm giành được sự ủng hộ của Washington khi Tổng thống Donald Trump tìm cách nhanh chóng chấm dứt xung đột Nga - Ukraine, 2 nguồn thạo tin cho hay hôm 25/2.

Tổng thống Trump nói với báo giới rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky muốn đến Washington vào thứ Sáu (28/2) để ký một "thỏa thuận rất lớn". Điều này diễn ra sau khi hai nhà lãnh đạo có màn đấu khẩu vào tuần trước.

Ông Trump cũng cho biết cần có một số hình thức triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình ở Ukraine nếu đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Trước đó, Nga đã từ chối chấp nhận bất kỳ sự triển khai nào của lực lượng NATO.

TTổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Còn theo thông tin từ các quan chức Ukraine, Kiev hiện đã sẵn sàng ký thỏa thuận cùng phát triển tài nguyên khoáng sản, bao gồm dầu khí, sau khi Mỹ từ bỏ yêu cầu về quyền được hưởng 500 tỷ USD doanh thu tiềm năng từ việc khai thác các nguồn tài nguyên này.

Mặc dù văn bản không có đảm bảo an ninh rõ ràng nhưng các quan chức lập luận rằng họ đã đàm phán các điều khoản thuận lợi hơn nhiều và mô tả thỏa thuận này là một cách mở rộng mối quan hệ với Mỹ để củng cố triển vọng của Ukraine sau 3 năm xung đột. Đây là thỏa thuận có thể mang tới cho Mỹ nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của Ukraine.

"Thỏa thuận khoáng sản chỉ là một phần của bức tranh. Chúng tôi đã nhiều lần nghe chính quyền Mỹ nói rằng đó là một phần của bức tranh lớn hơn", Olha Stefanishyna, Phó thủ tướng Ukraine, đồng thời là Bộ trưởng Tư pháp, người đã dẫn đầu các cuộc đàm phán, nói với tờ Financial Times vào 25/2.

Các điều khoản cực kỳ nặng nề của bản dự thảo ban đầu mà Tổng thống Donald Trump đưa ra như một phương tiện để Ukraine trả lại cho Mỹ viện trợ quân sự và tài chính kể từ khi xung đột nổ ra đã gây ra sự phẫn nộ ở Kiev và các thủ đô châu Âu.

Sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky bác bỏ văn bản ban đầu đó vào tuần trước, ông Trump đã gọi ông là "kẻ độc tài" và dường như đổ lỗi cho Ukraine vì đã gây ra xung đột.

Phiên bản cuối cùng của thỏa thuận, có ngày 24/2 và được Financial Times hé lộ một số chi tiết. Theo đó, sẽ thành lập một quỹ mà Ukraine đóng góp 50% số tiền thu được từ khoản doanh thu các nguồn tài nguyên khoáng sản do nhà nước sở hữu, bao gồm dầu khí và các hoạt động logistics liên quan. Quỹ này sẽ đầu tư vào các dự án ở Ukraine.

Quỹ này không bao gồm các nguồn tài nguyên khoáng sản đã đóng góp vào kho bạc của chính phủ Ukraine, nghĩa là quỹ sẽ không bao gồm các hoạt động hiện tại của Naftogaz hoặc Ukrnafta, những nhà sản xuất khí đốt và dầu mỏ lớn nhất của Ukraine.

Tuy nhiên, thỏa thuận này không đề cập đến bất kỳ sự đảm bảo an ninh nào của Mỹ mà ban đầu Kiev đã yêu cầu để đổi lấy việc đồng ý với thỏa thuận. Nó cũng để lại những câu hỏi quan trọng như quy mô cổ phần của Mỹ trong quỹ và điều khoản của những thỏa thuận "sở hữu chung" cần được giải quyết trong các thỏa thuận tiếp theo.

Sau 3 năm Mỹ là nhà tài trợ chính của Kiev, ông Trump đã đảo ngược chính sách của Washington bằng cách mở các cuộc đàm phán song phương với Nga, mà không có bất kỳ đồng minh châu Âu nào hoặc Ukraine tại bàn đàm phán.

Trước câu hỏi Ukraine sẽ nhận được gì để đổi lại thỏa thuận khoáng sản, ông Trump đã trích dẫn những gì ông nói là 350 tỷ USD đã được Mỹ cung cấp "và rất nhiều ... thiết bị quân sự cũng như quyền tiếp tục chiến đấu".

Về việc Mỹ sẽ tiếp tục cung cấp vũ khí trong bao lâu, ông Trump nói: "Có thể sẽ tiếp tục trong một thời gian và có thể cho đến khi chúng ta có một thỏa thuận với Nga". Nhưng ông một lần nữa nói rằng xung đột có thể kết thúc nhanh chóng, mặc dù không nêu cụ thể điều đó có thể xảy ra như thế nào.

Các quan chức Ukraine cho biết thỏa thuận đã được các bộ trưởng tư pháp, kinh tế và ngoại giao chấp thuận.

Theo Kiều Anh (vov.vn)