Các cuộc tấn công nhằm vào ít nhất 5 trung tâm dữ liệu tại Ukraine đang làm dấy lên lo ngại về an ninh thông tin và khả năng vận hành các hệ thống thiết yếu của nước này.

Theo trang tin quốc phòng Mỹ Breaking Defense, bà Kateryna Chernohorenko, cựu Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine phụ trách chuyển đổi số, cho biết quân đội Nga đã lần đầu tiên tấn công các trung tâm dữ liệu của Ukraine kể từ đầu tháng 10.

Ít nhất 5 trung tâm dữ liệu, phần lớn nằm tại thủ đô Kiev, được cho là đã trở thành mục tiêu trong đợt tập kích này. Với quy mô lớn và cấu trúc phức tạp, các cơ sở trên giữ vai trò quan trọng trong việc trao đổi thông tin, đồng thời hỗ trợ những hệ thống chiến lược của quốc gia.

Trước đây, Ukraine ưu tiên bảo vệ các mục tiêu này bằng những hệ thống phòng không mạnh nhất, thậm chí chấp nhận để các mục tiêu khác ít được bảo vệ hơn. Tuy nhiên, những diễn biến mới đang đặt ra câu hỏi về khả năng phòng thủ tên lửa của Kiev trước các đợt tấn công từ Nga.

20-1792510611-nga-nham-vao-bo-nao-ukraine-chuyen-gia-canh-bao-kiev-can-hanh-dong-khan-cap

Tầm quan trọng của trung tâm dữ liệu không chỉ nằm ở hạ tầng công nghệ. Trong bối cảnh chiến tranh, việc duy trì an toàn dữ liệu và kết nối thông tin có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng nắm bắt tình hình, hoạt động kinh tế cũng như sự ổn định trong đời sống người dân.

Báo Guardian của Anh cũng nhận định các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những mạng lưới kỹ thuật số nền tảng mà các ngân hàng, hệ thống thanh toán và dịch vụ công cộng tại Ukraine ngày càng phụ thuộc.

Trong những tháng gần đây, Nga được cho là đã điều chỉnh chiến thuật theo hướng gây sức ép từng bước lên đời sống và hoạt động của xã hội Ukraine.

Trước đó, các mục tiêu thường xuyên bị tấn công gồm cơ sở năng lượng nằm sâu trong nội địa và cảng Odessa, gây ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng cũng như hoạt động xuất nhập khẩu. Ukraine đáp trả bằng các cuộc tấn công UAV cảm tử tầm xa nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga.

Tuy nhiên, với vị thế là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ lớn, Nga có lợi thế về năng lượng mà Ukraine khó có thể cân bằng chỉ bằng các cuộc tập kích bằng UAV.

Bên cạnh đó, lực lượng Nga còn tấn công các trạm biến áp của Ukraine, khiến Kiev và Odessa nhiều lần đối mặt với tình trạng mất điện trên diện rộng. Việc nguồn điện bị gián đoạn cũng ảnh hưởng đến hoạt động của các máy bơm nước, gây thêm khó khăn cho người dân.

Tại các tòa nhà cao tầng, nhiều cư dân phải đi cầu thang bộ để lấy nước từ những điểm công cộng. Một số người thậm chí phải di chuyển quãng đường khá xa để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Những khó khăn kéo dài đã khiến một bộ phận người dân rời thủ đô, chuyển đến miền Tây Ukraine.

Khi mùa đông đến gần, nguy cơ thiếu điện, năng lượng và nước tiếp tục trở thành thách thức lớn đối với đời sống người dân. Theo nhận định trong bài viết, áp lực sinh kế có thể gia tăng sức ép lên chính phủ của Tổng thống Volodymyr Zelensky, buộc Kiev phải cân nhắc lại lập trường trong các cuộc đàm phán hòa bình, bao gồm khả năng nhượng bộ với Moscow.

Đây được xem là một phần trong mục tiêu chiến thuật của Nga: gây sức ép không chỉ lên năng lực quân sự mà còn lên khả năng duy trì hoạt động bình thường của xã hội Ukraine.

Nếu các cuộc tập kích vào kho dầu và nhà máy điện tác động trực tiếp đến những nhu cầu thiết yếu như điện, nước và năng lượng, việc đánh vào trung tâm dữ liệu lại nhắm đến một mắt xích khác: hệ thống thông tin mà nhiều hoạt động của xã hội hiện đại phụ thuộc.

Theo lập luận được nêu trong bài viết, hạ tầng dữ liệu đóng vai trò như “bộ não” của quá trình hiện đại hóa và quản lý xã hội. Khi các hệ thống này bị đe dọa, việc trao đổi thông tin, duy trì dịch vụ công và phối hợp các hoạt động có thể gặp khó khăn.

Trong khi đó, tình trạng người dân rời khỏi thủ đô cũng làm dấy lên những lo ngại về sức ép ngày càng lớn đối với chính quyền Tổng thống Zelensky. Những tổn thất liên quan đến đời sống và năng lực vận hành xã hội không dễ dàng được bù đắp chỉ bằng các cuộc tấn công UAV nhằm vào Nga.

Các diễn biến trên cho thấy cuộc khủng hoảng tại Ukraine có thể ngày càng phức tạp khi những mục tiêu bị nhắm tới không chỉ là cơ sở hạ tầng vật chất mà còn bao gồm các hệ thống kỹ thuật số thiết yếu.

Trước tình hình này, bà Chernohorenko kêu gọi Ukraine khẩn trương giảm thiểu quy mô chiến tranh và tránh tấn công các mục tiêu dân sự của Nga. Theo chuyên gia, việc kiềm chế các hành động có thể khiến Moscow có thêm lý do leo thang xung đột là cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ gây tổn hại cho thường dân.