Ngoại giao Mỹ - Iran bên bờ vực đổ vỡ: Lãnh tụ Tối cao Iran tuyên bố chữ ký của Tổng thống Donald Trump "vô giá trị"

Khẳng định phía Mỹ liên tục lật lọng và vi phạm các thỏa thuận chung, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã thẳng thừng tuyên bố chữ ký của Tổng thống Donald Trump là "không đáng tin cậy và vô giá trị", đồng thời kích hoạt lệnh đình chỉ toàn bộ các cam kết ngoại giao vừa đạt được.

Đòn khẩu chiến đanh thép và lời kêu gọi "thống nhất thiêng liêng"

Trong thông điệp được truyền thông nhà nước Iran phát đi ngày 18/7, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã dùng những lời lẽ đanh thép nhất để chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ. Ông Khamenei cáo buộc các hành động thực tế của Washington thời gian qua đã phơi bày bản chất "bắt nạt" và không trung thực của quốc gia này khi liên tiếp dẫm đạp lên bản ghi nhớ giữa hai nước.

"Những lời hứa bị phá vỡ và các hành động đã trở thành bằng chứng rõ ràng cho thấy nước Mỹ không trung thực và không đáng tin cậy", nhà lãnh đạo tối cao của Iran nhấn mạnh. Trước những áp lực ngày một gia tăng từ phía Mỹ, ông Khamenei khẳng định Tehran cùng "Mặt trận Kháng chiến" sẽ không khoanh tay đứng nhìn mà sẽ có những biện pháp đáp trả thích đáng. Đồng thời, ông cũng dành lời ca ngợi cho tinh thần chiến đấu kiên cường của các lực lượng Hồi giáo và người dân Iran trong giai đoạn đầy biến động vừa qua.

Đối mặt với vòng vây cấm vận và sức ép quân sự, Lãnh tụ Tối cao Iran chỉ ra rằng ưu tiên tối thượng của quốc gia vùng Vịnh này lúc này là phải giữ vững "sự thống nhất thiêng liêng". Sự đoàn kết chặt chẽ ở mọi cấp độ xã hội lẫn trong bộ máy nhà nước được xem là chiếc khiên vững chắc nhất để bảo vệ nền độc lập, chủ quyền cũng như các mục tiêu cốt lõi của Cộng hòa Hồi giáo.

Tehran đóng băng thỏa thuận, đàm phán chính thức đóng băng

Phản ứng dây chuyền ngay sau tuyên bố của Lãnh tụ Tối cao, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cùng ngày đã chính thức xác nhận việc Tehran đóng băng toàn bộ các điều khoản trong bản ghi nhớ đạt được với Mỹ cách đây khoảng một tháng. Quyết định rút lui đầy dứt khoát này được đưa ra sau khi phía Iran cáo buộc Washington có các hành động quân sự mang tính chất leo thang, vi phạm trực tiếp vào các điều khoản cốt lõi mà hai bên đã ký kết.

Ông Gharibabadi phát biểu rõ ràng về thực trạng quan hệ hai bên: "Chúng tôi đang trong quá trình đàm phán, nhưng chính phía Mỹ đã có những hành động gây hấn và vi phạm các nghĩa vụ của mình. Vì vậy, Iran đã tạm dừng tất cả các cam kết và trên thực tế không còn thực hiện chúng nữa".

Động thái cứng rắn này của Iran như một gáo nước lạnh dội vào những nỗ lực ngoại giao bền bỉ suốt thời gian qua của các quốc gia trung gian là Qatar và Pakistan, chính thức đẩy tiến trình thương lượng giữa hai bên vào một ngõ cụt không lối thoát.

Cái kết báo trước từ những thùng thuốc súng quân sự

Thực tế, bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran từng được cộng đồng quốc tế đặt rất nhiều kỳ vọng sẽ trở thành chiếc cầu nối mở đường cho các cuộc thương lượng sâu rộng hơn, chấm dứt chuỗi nhiều tuần xung đột đẫm máu. Tuy nhiên, hy vọng nhen nhóm này đã nhanh chóng bị dập tắt khi các cuộc đụng độ vũ trang mới liên tục nổ ra trên thực địa.

Mối quan hệ càng thêm rạn nứt khi vào tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên đã "kết thúc". Phía Mỹ đưa ra cáo buộc cho rằng Iran đã sử dụng máy bay không người lái để tấn công một tàu vận tải đang di chuyển qua khu vực chiến lược eo biển Hormuz.

Bất chấp các cáo buộc, Bộ Ngoại giao Iran vẫn giữ nguyên lập trường cứng rắn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei khẳng định Tehran hoàn toàn không có bất kỳ kế hoạch nào nhằm nối lại các cuộc đàm phán với Washington trong giai đoạn hiện tại. Thay vào đó, quốc gia này sẽ tập trung tối đa nguồn lực vào các biện pháp phòng vệ để sẵn sàng ứng phó với các cuộc tấn công từ phía Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Gharibabadi cũng tái khẳng định bảo vệ an ninh quốc gia là mục tiêu hàng đầu của Tehran và nước này sẽ đáp trả một cách "kiên quyết, dứt khoát" trước mọi động thái quân sự từ phía Mỹ.