Chính phủ Nhật ước tính siêu động đất rãnh Nankai nếu xảy ra trong 30 năm tới có thể khiến 298.000 người chết, gây thiệt hại 2.000 tỷ USD.

Hãng thông tấn Kyodo dẫn báo cáo ngày 31-3 của lực lượng đặc trách ứng phó động đất của Nhật Bản ước tính 298.000 người dân thiệt mạng và nền kinh tế Nhật Bản có thể mất tới 1.810 tỉ USD trong trường hợp xảy ra trận động đất đã được dự đoán từ lâu tại rãnh Nankai.

Rãnh Nankai nằm ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương phía Tây Nam Nhật Bản và kéo dài khoảng 900km. Khu vực rãnh này là nơi mảng kiến tạo đại dương của Biển Philippines đang từ từ trượt xuống bên dưới mảng lục địa mà Nhật Bản nằm trên đó. Các biến dạng kiến tạo tích tụ có thể dẫn đến một trận động đất lớn khoảng một lần trong 100 năm đến 150 năm.

Trong kịch bản xấu nhất, nghĩa là xảy ra động đất 9 độ ở khu vực này, Nhật Bản có khả năng sẽ chứng kiến 1,23 triệu người phải di tản, tương đương 10% dân số. Trong khi đó, có tới 298.000 người có thể thiệt mạng vì sóng thần và sập nhà nếu trận động đất xảy ra vào đêm muộn trong mùa đông.

Thiệt hại kinh tế ước tính hơn 270.000 tỷ yên (hơn 1.800 tỷ USD), tương đương gần một nửa tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Con số này tăng mạnh so với ước tính trước đó là 214.000 tỷ yên, vì ước tính mới đã tính đến áp lực lạm phát và dữ liệu địa hình được cập nhật.

Thành phố Miyazaki nhìn từ trực thăng, tháng 8/2024. Ảnh: Kyodo

Giới chức Nhật Bản lập cơ chế cảnh báo liên quan đến siêu động đất tiềm tàng ở rãnh Nankai từ năm 2017 nhằm tìm biện pháp giảm thiểu thiệt hại. Trong 1.400 năm qua, các trận động đất nghiêm trọng ở vùng hút chìm này xảy ra sau mỗi chu kỳ 100-200 năm, lần gần nhất là trận động đất 8,1 độ năm 1946 tàn phá Nhật Bản.

Hồi tháng 8/2024, sau trận động đất 7,1 độ rung chuyển vùng tây nam, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) phát cảnh báo nguy cơ siêu động đất rãnh Nankai cao hơn bình thường.

Ngày 11-3-2011, Nhật Bản từng hứng chịu trận động đất mạnh 9 độ, một trong những trận động đất mạnh nhất lịch sử loài người và gây sóng thần cao đến 40m.

Sóng thần ập vào đất liền đã phá hủy mọi thứ trên đường đi của nó. Theo thống kê chính thức, 15.899 người đã thiệt mạng, 2.572 người vẫn mất tích và được cho là đã chết, trên 6.000 người bị thương. Nhiều thị trấn bị xóa sổ khỏi bản đồ.

Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.

Quốc đảo này cũng nằm trên "Vành đai lửa", chuỗi các núi lửa và địa điểm hoạt động địa chấn ở rìa Thái Bình Dương, khiến Nhật Bản hứng chịu khoảng 18% các trận động đất hàng năm trên thế giới.

PN (SHTT)