Những "cửa ải" ông Hùng Cao phải vượt qua để trở thành Bộ trưởng Hải quân Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/9 thông báo đề cử ông Hùng Cao giữ chức Bộ trưởng Hải quân, đồng thời đánh giá ông là người phù hợp để đảm bảo Hải quân và Thủy quân lục chiến Mỹ duy trì sức mạnh.

Ông Hùng Cao hiện giữ vai trò quyền Bộ trưởng Hải quân từ tháng 4, sau khi người tiền nhiệm John Phelan bị bãi nhiệm. Tuy nhiên, để chính thức đảm nhiệm vị trí này, ông vẫn cần được Thượng viện Mỹ phê chuẩn thông qua bỏ phiếu.

Rào cản từ quy định 7 năm

Thách thức đầu tiên đối với ông Hùng Cao nằm ở chính thủ tục phê chuẩn. Luật liên bang quy định các cựu sĩ quan quân đội phải chờ ít nhất 7 năm trước khi có thể đảm nhận một số vị trí dân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc.

Quy định này nhằm duy trì sự kiểm soát của chính quyền dân sự đối với quân đội, đồng thời giữ ranh giới giữa bộ máy lãnh đạo quân sự và dân sự.

Trong khi đó, ông Hùng Cao từng mang quân hàm đại tá Hải quân Mỹ và giải ngũ năm 2021, nghĩa là chưa đáp ứng đủ thời hạn 7 năm. Vì vậy, ông cần được cấp quy chế miễn trừ.

Để có được miễn trừ, ông Hùng Cao phải nhận được sự chấp thuận của cả Hạ viện và Thượng viện trước khi tiếp tục đối mặt với cuộc bỏ phiếu phê chuẩn tại Thượng viện.

Phe Dân chủ có thể gây khó

Tại Thượng viện, phe Dân chủ có thể sử dụng filibuster, chiến thuật cho phép nghị sĩ tranh luận không giới hạn về thời gian để trì hoãn việc thông qua dự luật.

Dự luật miễn trừ cho ông Hùng Cao cần ít nhất 60 phiếu để vượt qua filibuster. Trong khi đó, đảng Cộng hòa hiện nắm 53/100 ghế tại Thượng viện, đồng nghĩa họ cần sự ủng hộ từ phía Dân chủ.

Việc cấp miễn trừ không phải chưa từng có tiền lệ. Hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis và Lloyd Austin từng được quốc hội thông qua quyết định miễn trừ để có thể đảm nhiệm chức vụ.

Tuy nhiên, trường hợp của ông Hùng Cao diễn ra trong thời điểm nhạy cảm hơn. Ông được đề cử không lâu trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11, trong khi ông Mattis và ông Austin nhận miễn trừ từ giai đoạn đầu nhiệm kỳ tổng thống.

Đảng Cộng hòa hiện chiếm đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện, nhưng kết quả bầu cử giữa kỳ có thể khiến đảng này mất một hoặc cả hai viện. Vì vậy, chính quyền Tổng thống Trump không còn nhiều thời gian để thúc đẩy quá trình phê chuẩn.

Áp lực thời gian ngày càng lớn

Quốc hội Mỹ chỉ còn ít ngày làm việc trước khi bước vào bầu cử giữa kỳ. Thượng viện dự kiến họp trong ba tuần, còn Hạ viện chỉ có một tuần.

Trong trường hợp của ông Mattis và ông Austin, quá trình đàm phán để hoàn thiện dự luật và tổ chức bỏ phiếu riêng tại hai viện từng kéo dài vài tuần.

“Vấn đề lớn hơn ở đây là thời gian”, Mike Rogers, thành viên đảng Cộng hòa và Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, nhận định.

Đáng chú ý, các thành viên cấp cao của đảng Cộng hòa tại Hạ viện cho biết Lầu Năm Góc thậm chí chưa bắt đầu những bước sơ bộ để xin miễn trừ cho ông Hùng Cao.

Theo Mike Rogers và nghị sĩ Rob Wittman, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, Bộ Quốc phòng chưa trao đổi về vấn đề này với những nghị sĩ chủ chốt tại quốc hội, dù Tổng thống Trump đã thúc giục Thượng viện xác nhận đề cử ông Hùng Cao “càng sớm càng tốt”.

Ông Wittman cho rằng việc này vẫn có thể thực hiện, nhưng cần bắt đầu ngay lập tức.

Ở phía Dân chủ, nghị sĩ Joe Courtney cho rằng quá trình này không nên bị thúc ép, đồng thời cho rằng vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết tại Bộ Quốc phòng.

Theo Politico, lãnh đạo quốc hội Mỹ có thể trì hoãn những quyết định quan trọng, bao gồm việc phê chuẩn các ứng viên gây tranh cãi, ngân sách chiến tranh và những dự luật lớn, cho đến sau bầu cử giữa kỳ.

Lịch làm việc ngày càng hạn hẹp, trong khi các lãnh đạo quốc hội không muốn tổ chức những cuộc bỏ phiếu có thể tạo ra tác động chính trị lớn trước bầu cử. Vì vậy, quá trình đề cử ông Hùng Cao có khả năng kéo dài đến cuối mùa thu.

Việc quy trình phê chuẩn kéo dài cũng đồng nghĩa ông Hùng Cao có thể phải đối mặt với sự soi xét kỹ lưỡng hơn, trong bối cảnh sức mạnh và hoạt động của Hải quân Mỹ đang là vấn đề nhận được sự quan tâm từ cả hai đảng.

Những vấn đề được đề cập gồm áp lực mà hạm đội Mỹ đang chịu do xung đột với Iran, kế hoạch tốn kém để đóng chiến hạm lớp Trump và nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đưa máy phóng hơi nước trở lại trên các tàu sân bay.

Thùy Dương (SHTT)