Ông Donald Trump muốn tham gia chọn Lãnh tụ Tối cao mới của Iran

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với trang Axios ngày 5/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng quá trình lựa chọn Lãnh tụ Tối cao mới tại Iran đang diễn ra quá chậm, sau khi ông Ali Khamenei thiệt mạng trong chiến dịch tấn công do Mỹ và Israel tiến hành cuối tuần trước. Ông nhận định Tehran đang “lãng phí thời gian” trong việc tìm kiếm người kế nhiệm.

Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh Washington cần có vai trò trong quá trình bổ nhiệm người đứng đầu mới của Iran. Ông so sánh điều này với trường hợp tại Venezuela, khi Mỹ từng tham gia vào tiến trình chuyển giao quyền lực và Delcy Rodríguez trở thành lãnh đạo lâm thời sau khi Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt trong một chiến dịch trước đó.

Tổng thống Trump cũng tuyên bố ông sẽ không chấp nhận một Lãnh tụ Tối cao mới tiếp tục đường lối của ông Khamenei. Theo ông, nếu Iran vẫn duy trì chính sách cứng rắn như trước đây, nguy cơ Mỹ phải bước vào một cuộc xung đột mới trong vài năm tới là điều khó tránh khỏi.

Trong danh sách những ứng viên có khả năng kế nhiệm, ông Trump thừa nhận Mojtaba Khamenei – con trai của ông Ali Khamenei – đang được xem là cái tên nổi bật nhất. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng lựa chọn này là “không thể chấp nhận”, đồng thời chỉ trích Mojtaba là người thiếu tầm ảnh hưởng để lãnh đạo đất nước.

“Chúng tôi muốn một người có thể mang lại hòa hợp và hòa bình cho Iran”, ông Trump nhấn mạnh khi nói về tiêu chí đối với lãnh đạo tương lai của quốc gia Trung Đông này.

Hiện vẫn chưa rõ Mỹ có thể tham gia vào quá trình lựa chọn lãnh tụ tại Iran bằng cách nào. Tuy nhiên, các phát biểu của ông Trump cho thấy Washington có thể đang cân nhắc phương án hợp tác hoặc tác động đến quá trình chuyển giao quyền lực tại Tehran, thay vì theo đuổi mục tiêu thay đổi chế độ.

Cho đến nay, Iran vẫn chưa chính thức công bố người kế nhiệm ông Khamenei. Dù vậy, nhiều tín hiệu từ giới chức nước này cho thấy quyết định cuối cùng có thể sớm được đưa ra trong thời gian tới.

Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, hiện được xem là ứng viên tiềm năng cho vị trí lãnh tụ tối cao. Giáo sĩ theo đường lối cứng rắn này có quan hệ chặt chẽ với lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và được đánh giá có ảnh hưởng đáng kể trong giới tôn giáo và chính trị của nước này.

Trước đó, quân đội Israel cũng đã tiến hành không kích tòa nhà của Hội đồng Chuyên gia tại thành phố Qom hôm 3/3. Đây là cơ quan gồm 88 thành viên có nhiệm vụ lựa chọn, giám sát và thậm chí bãi nhiệm Lãnh tụ Tối cao của Iran.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và nhiều quan chức khác khẳng định chiến dịch quân sự nhằm vào Iran không nhằm mục tiêu thay đổi chế độ, mà chủ yếu tập trung vào việc làm suy yếu năng lực tên lửa, chương trình hạt nhân và sức mạnh hải quân của quốc gia này.