Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump hôm 18/11 xác nhận ý định ban hành tình trạng khẩn cấp quốc gia và sử dụng quân đội để tiến hành trục xuất hàng loạt người nhập cư không giấy tờ.

Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, ông Trump trích dẫn bài đăng của Tom Fitton cho biết chính quyền mới của tổng thống đắc cử Mỹ sẽ "ban hành tình trạng khẩn cấp và sử dụng quân đội" để đối phó với người nhập cư bất hợp pháp "thông qua chương trình trục xuất hàng loạt".

"ĐÚNG!!!", ông Trump viết về bài đăng của Fitton lúc 4 giờ sáng (giờ địa phương).

Quốc hội Mỹ trao quyền cho các tổng thống ban hành tình trạng khẩn cấp quốc gia, tạo điều kiện cho họ chuyển các khoản ngân sách mà các nhà lập pháp đã thông qua vào mục đích khác. Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump ban hành tình trạng khẩn cấp quốc gia để chi thêm tiền xây tường biên giới.

Trong cuộc phỏng vấn với New York Times hồi tháng 11/2023, cố vấn hàng đầu của ông Trump về chính sách nhập cư Stephen Miller cho biết ngân sách quân đội sẽ được sử dụng để xây dựng "các khu tập trung lớn" để người nhập cư tạm trú trong thời gian trường hợp của họ được xem xét và chờ di chuyển tới các nước khác.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ sẽ vận hành các cơ sở như vậy, ông Miller cho biết vào thời điểm đó.

Ông Trump tại sự kiện vận động tranh cử ở New York (Mỹ) tháng 10/2024 (Ảnh: Reuters)

Chiến dịch tranh cử của ông Trump hứa hẹn sẽ thực hiện chương trình trục xuất hàng loạt người nhập cư không giấy tờ, nhưng gặp khó khăn khi Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) không có các cơ sở tập trung có thể tạm giữ lượng rất lớn người nhập cư. Điều này khiến giới chức phải để người tị nạn vào nước Mỹ chờ ngày tòa án xem xét.

Đội ngũ của ông Trump tin rằng việc xây dựng các cơ sở tập trung quy mô lớn sẽ giúp quá trình trục xuất người nhập cư không giấy tờ diễn ra nhanh chóng hơn. Theo đánh giá của họ, người nhập cư không giấy tờ sẽ chấp nhận rời khỏi nước Mỹ nếu đối mặt với nguy cơ bị tạm giữ trong các cơ sở tập trung chờ ngày được xem xét, theo New York Times.

Khi được hỏi về đề xuất của phía ông Trump, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sabrina Singh không bình luận, gọi phương án này là "một giả thuyết". Theo bà Singh, những kế hoạch như vậy thường phải trải qua "một quá trình khắt khe" trước khi được thực thi, nhưng không nêu rõ chi tiết.

Các tổ chức hoạt động vì quyền lợi của người nhập cư phản đối chương trình trục xuất hàng loạt, cho rằng động thái như vậy sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ tới xã hội Mỹ.

"Các gia đình sẽ bị chia rẽ, nhiều doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh không có nhân viên để hoạt động, nước Mỹ sẽ phải trả giá trong nhiều năm," Robyn Barnard, giám đốc các hoạt động vì quyền lợi của người nhập cư tại tổ chức Human Rights First nhận xét.

Các thành viên đảng Dân Chủ ở Quốc hội Mỹ cho rằng chương trình trục xuất người nhập cư có thể vi phạm luật pháp liên bang về việc sử dụng quân đội trên đất Mỹ.

"Chúng tôi sẽ xem xét những gì có thể để đảm bảo Luật Chống Nổi loạn không cho phép sử dụng quân đội như vậy," thượng nghị sĩ Richard Blumenthal cho biết, nhắc tới đạo luật năm 1807 cho phép các tổng thống Mỹ ban hành tình trạng khẩn cấp để sử dụng quân đội tại Mỹ lập lại trật tự nếu cần thiết. Theo đạo luật này, "nếu không có sự đe dọa về an ninh trật tự một cách cơ bản và sâu rộng," nghị sĩ Blumenthal bổ sung.

Trong khi đó, các thành viên đảng Cộng Hòa cho rằng kế hoạch của ông Trump không quá khác biệt so với trước đây.

"Vệ binh Quốc gia không phải là lực lượng thực thi pháp luật, nhưng tôi cần biết quy trình làm việc của họ như thế nào. Nếu Vệ binh Quốc gia được điều động để di chuyển người nhập cư thì họ vẫn làm vậy trong thời gian qua," thượng nghị sĩ James Lankford cho biết.

Nhà chức trách Mỹ ước tính nước này hiện có khoảng 11 triệu người nhập cư không có giấy tờ, trong đó nhiều người đã sinh sống tại nước này nhiều năm, có thu nhập ổn định và đóng thuế đầy đủ. Chương trình trục xuất người nhập cư hàng loạt có thể ảnh hưởng tới hơn 20 triệu hộ gia đình tại Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn sau khi đắc cử tổng thống, ông Trump cho biết không quan tâm tới chi phí cho kế hoạch trục xuất hàng loạt, nói rằng "không có cái giá nào" cho kế hoạch này.

Hồ Anh (SHTT)