Một phi công đang đi nhờ đã ngồi vào ghế phụ trong buồng lái một chiếc máy bay chở khách ở Mỹ và định kích hoạt công tắc dập lửa để tắt động cơ khi máy bay vẫn ở giữa không trung nhưng đã bị khống chế.
Máy bay tư nhân đâm vào nhà chứa máy bay, phi công và công nhân thiệt mạng

Theo AP, sự cố xảy ra hôm 22/10, trên chiếc Embraer 175 của hãng Horizon Air. Máy bay lúc đó chở 80 hành khách, trong đó có nhiều trẻ em từ 2 tuổi trở xuống, và 4 thành viên phi hành đoàn. Chiếc máy bay rời TP Everett, bang Washington - Mỹ vào lúc 5 giờ chiều (giờ địa phương) và đáp xuống TP Portland, bang Oregon một tiếng sau.

Theo Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Multnomah, chính quyền bang Oregon, Mỹ xác định danh tính phi công gây họa là Joseph David Emerson, 44 tuổi. Người này sau đó đã bị giam giữ với 83 tội danh bao gồm tội cố ý giết người, liều lĩnh gây nguy hiểm cũng như 1 tội gây nguy hiểm đến an toàn bay. Ông này sẽ ra tòa vào ngày 24/10, AP cho hay.

Hành trình bay của chiếc Horizon Air Embraer 175: Xuất phát từ bang Washington và đáp tại Portland. Ảnh: AP

Một phi công đã thông báo cho kiểm soát viên không lưu rằng ông Emerson bị phi hành đoàn khống chế đưa ra khỏi buồng lái và bị còng tay ở khoang sau máy bay. "Tôi muốn liên lạc với cơ quan chức năng ngay khi chúng tôi đáp xuống" - phi công này nói trong một đoạn ghi âm do trang LiveATC.net thu thập được.

Chuyến bay có đích đến ban đầu là TP San Francisco, bang California nhưng sau đó phải chuyển hướng đến TP Portland, bang Oregon. Tại đây, ông Emerson bị nhân viên Cảng hàng không Portland bắt giữ.

Hãng hàng không Alaska Airlines là công ty sở hữu Horizon Air. Ảnh: Embraer S.A.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ sau đó cho biết thêm một hành khách ngồi ghế phụ cố gắng tắt động cơ máy bay bằng cách bật hệ thống cứu hỏa. Hãng hàng không Alaska Airlines, sở hữu Horizon Air, cũng thông báo vào hôm 23/10 rằng có sự cố do một phi công đang ngoài giờ làm việc của hãng gây ra. Song, hãng không trực tiếp nhắc đến tên của Emerson.

Thông báo cho biết cơ trưởng và phi công phụ đã "phản ứng nhanh chóng, động cơ không bị tắt và phi hành đoàn bảo vệ máy bay không gặp sự cố nào". Alaska Airlines cũng cho biết, không có sự xuất hiện của vũ khí trong vụ việc.

Hồ sơ của Cục Hàng không Liên bang Mỹ cho thấy ông Emerson có giấy phép lái máy bay hợp pháp. Văn phòng Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) ở Portland đang điều tra vụ việc.

Bà Bailey Beck, một hành khách trên chuyến bay, miêu tả với trang SFGate: "Chuyện đó thật kỳ lạ vì không có thông báo nào cho hành khách cả. Người đàn ông đó bước ra từ buồng lái đi đến phía sau máy bay và sau đó bị còng tay vào thanh chắn và chẳng gây rối gì nữa".

Các hãng hàng không sử dụng ghế thứ ba - hay còn gọi là ghế phụ - cho các phi công bay chuyến tiếp theo. Nhiều hãng hàng không Mỹ còn cho phép phi công của các hãng khác ngồi ghế này, ít nhất là đối với các chuyến bay nội địa.

"Đây là một sự việc cực kỳ hiếm thấy. Trong suốt 53 năm, tôi chưa từng nghe tới việc một người ngồi ghế phụ cố gắng tắt động cơ máy bay" - ông John Cox, một cựu phi công đã nghỉ hưu và hiện làm cố vấn về an toàn bay, bình luận.

Theo John Cox, hệ thống cứu hỏa rất dễ kích hoạt trên máy bay khi có hỏa hoạn. Nhưng cũng có thể khởi động lại máy bay nếu cần gạt cứu hỏa được đưa về vị trí ban đầu. Ông cũng cho rằng một phi công thứ ba sẽ rất có ích khi phi hành đoàn phải đối mặt với những những tình huống phức tạp.

Ghế phụ trong buồng lái của một chiếc máy bay. Ảnh: Metropolitan Airport News

Jeffrey Price, chuyên gia an ninh hàng không tại Đại học Metropolitan Denver, cho biết, việc kiểm tra các thành viên phi hành đoàn dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau. Người này cũng cho biết, trong hàng loạt sự cố liên quan đến ngành hàng không thì đây là trường hợp đầu tiên và có lẽ sau sự cố lần này, các hãng hàng không sẽ phải bàn đến việc cần phải đưa ra các thủ tục hoặc các phương pháp bảo vệ hay không khi cho phép sự xuất hiện của các phi công ở ghế thứ ba.

Trước vụ việc hôm 22/10, đã có những vụ tai nạn mà các nhà điều tra tin rằng do phi công cố tình gây ra. Các nhà điều tra cho biết cơ phó của chiếc máy bay phản lực Germanwings bị rơi ở dãy Alps của Pháp năm 2015 đã thực hành việc đưa máy bay vào trạng thái bổ nhào xuống đất.

Vào năm 2018, một nhân viên mặt đất của hãng hàng không Horizon Air cũng đã đánh cắp một chiếc máy bay không người tại Sân bay Quốc tế Sea-Tac của Seattle và đâm xuống một hòn đảo nhỏ ở Puget Sound. Trước đó, người này cùng chiếc máy bay đã bị lực lượng không quân dùng máy bay phản lực truy đuổi. Người đàn ông nói với nhân viên kiểm soát không lưu rằng anh ta “không thực sự có ý định hạ cánh” và tự mô tả mình là “một kẻ hư hỏng”.

QT (SHTT)