Thế giới
27/10/2026 08:09Phụ huynh New York kiệt sức vì cuộc đua giành suất vào trường công cho con
Emma, một phụ huynh sống tại khu Chelsea, New York, từng phải nghỉ không lương trong thời gian chính phủ Mỹ đóng cửa. Tuy nhiên, thay vì chỉ lo lắng về công việc, cô tận dụng quãng thời gian này để hoàn tất thủ tục đăng ký cho hai con gái sinh đôi vào trường trung học công lập.
Tại nhiều thành phố ở Mỹ, học sinh có thể nộp đơn vào các trường trung học theo nguyện vọng nếu muốn theo đuổi một chương trình giáo dục cụ thể, thay vì mặc định học tại trường gần nhà.
Thế nhưng, hệ thống trường công lập New York lại khiến việc lựa chọn trường trở thành một hành trình đầy thử thách. Thành phố áp dụng tới 7 phương thức tuyển sinh khác nhau, từ trường chuyên, xét tuyển, thi năng khiếu đến tuyển sinh theo tuyến.
Các phương thức này được sử dụng tại hơn 400 trường với hơn 900 chương trình học, buộc phụ huynh phải dành nhiều thời gian tìm hiểu, nghiên cứu và kiên trì hoàn thành các thủ tục.
Cơ hội vào trường còn phụ thuộc vào những con số ngẫu nhiên
Với Emma, những bước đầu tiên của quá trình đăng ký tương đối suôn sẻ. Khi đăng nhập vào cổng tuyển sinh trực tuyến, cô phát hiện hai con gái đều đã được cấp mã số ngẫu nhiên (RAN) gồm 32 ký tự. Trong đó, hai con số và ký tự đầu tiên có vai trò đặc biệt quan trọng.
Khi một trường nhận được quá nhiều hồ sơ và các ứng viên có cùng mức độ ưu tiên, hệ thống máy tính sẽ lần lượt xét duyệt theo thứ tự hàng chờ. Học sinh có mã RAN nhỏ hơn được ưu tiên trước, trong khi những em có mã lớn hơn phải chờ đến lượt.
Điều này đồng nghĩa với việc học sinh có RAN cao có thể mất cơ hội vào trường mong muốn nếu chỉ tiêu đã được lấp đầy. Các em buộc phải chuyển sang nguyện vọng thấp hơn hoặc chờ trong danh sách dự bị.
Ngoài mã số ngẫu nhiên, thành tích học tập cũng là một yếu tố quan trọng quyết định cơ hội trúng tuyển.
Emma tiếp tục kiểm tra nhóm xét tuyển theo thành tích học tập (SAG) của hai con. Hệ thống này chia học sinh thành 4 nhóm dựa trên điểm trung bình của các môn văn, toán, khoa học và nghiên cứu xã hội.
Trong đó, SAG 1 là nhóm có mức ưu tiên cao nhất. Để được xếp vào nhóm này, học sinh phải nằm trong 15% có thành tích tốt nhất, tương ứng với điểm trung bình từ 94,33 trở lên.
Hai con gái của Emma đều được đánh giá là học sinh xuất sắc ở trường cấp hai. Tuy nhiên, chỉ Sara đạt SAG 1, trong khi Catherine có điểm trung bình 93, thấp hơn ngưỡng yêu cầu.
Sự khác biệt tưởng chừng rất nhỏ này khiến Emma lo lắng, bởi cơ hội để hai con gái sinh đôi cùng được nhận vào một trường có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Trong khi đó, Michelle Goldberg lại rơi vào tình huống trái ngược. Con trai cô thuộc SAG 1 nhưng có mã RAN nằm ở nhóm bất lợi nhất.
Điều này đồng nghĩa với việc cậu bé chỉ có thể được xét tuyển sau khi phần lớn học sinh khác trong thành phố đã được lựa chọn vào các trường phù hợp với điều kiện của mình.
Phụ huynh phải tìm trường dự phòng, thậm chí trao đổi suất học
Đối mặt với tình thế này, Goldberg và con trai bắt đầu tìm kiếm những trường dự phòng có chất lượng tốt, được vận hành hiệu quả nhưng không quá khắt khe trong tuyển sinh.
Các trường được lựa chọn phải nằm trong khoảng cách di chuyển không quá một giờ bằng phương tiện công cộng. Tuy nhiên, việc tìm kiếm không hề dễ dàng khi các suất đăng ký thường nhanh chóng kín chỗ.
Tình trạng thiếu chỗ học khiến phụ huynh phải trao đổi, nhượng lại suất cho nhau trên mạng để tìm cơ hội phù hợp cho con.
Goldberg cho rằng điều đáng phẫn nộ là những gia đình muốn con theo học tại các trường có chương trình chất lượng và nguồn lực tốt lại phải chật vật cạnh tranh từng suất. Không ít phụ huynh buộc phải chấp nhận một lựa chọn không như mong muốn.
Chưa có con số cụ thể về số gia đình rời bỏ hệ thống trường công lập vì quá trình tuyển sinh đầy gian nan này. Tuy nhiên, lượng học sinh theo học tại các trường công ở New York đang có xu hướng giảm.
Theo một cuộc khảo sát do Sở Giáo dục New York công bố năm ngoái, 41% gia đình rút con khỏi hệ thống trường công cho biết họ muốn tìm kiếm một nền giáo dục nghiêm túc và chất lượng hơn.
Khoảng 40% gia đình còn lại chuyển nơi ở. Trong số đó, phần lớn cho biết những lo ngại liên quan đến trường học là một trong các nguyên nhân khiến họ quyết định rời khỏi thành phố.
Thiếu trường học phục vụ cộng đồng dân cư
Theo Goldberg, một phần nguyên nhân dẫn đến tình trạng hiện nay bắt nguồn từ thời thị trưởng Michael Bloomberg.
Trong giai đoạn này, thành phố đóng cửa các trường có kết quả học tập kém và khuyến khích phát triển các trường trung học quy mô nhỏ, tập trung vào định hướng nghề nghiệp.
Hệ quả là New York hiện thiếu những trường trung học công lập phục vụ trực tiếp cộng đồng dân cư địa phương. Những học sinh có hoài bão và mong muốn theo đuổi các chương trình giáo dục phù hợp thường phải chấp nhận đi học xa nhà.
Goldberg cho rằng một trong những giải pháp có thể giúp cải thiện tình hình là khôi phục các trường trung học phục vụ cộng đồng.
Theo bà, điều này không nhằm thay thế quyền lựa chọn trường học của học sinh, mà sẽ bổ sung thêm lựa chọn cho các gia đình, giúp giảm áp lực cạnh tranh và hạn chế tình trạng phải di chuyển quá xa để tìm trường phù hợp.
Hành trình đăng ký trường khiến phụ huynh kiệt sức
Sau nhiều tuần tìm hiểu và cân nhắc, Emma cùng hai con gái cuối cùng cũng hoàn tất danh sách nguyện vọng.
Mỗi cô bé lựa chọn 9 trường, trong đó có 3 hoặc 4 trường trùng nhau. Cả gia đình đều cảm thấy hài lòng với những phương án đã chọn và cuộc sống dần trở lại bình thường.
Tuy nhiên, khoảng thời gian dành cho việc tìm trường đã khiến Emma kiệt sức. Cô thừa nhận quá trình này kéo dài, gây áp lực lớn đến mức bản thân thường xuyên cảm thấy muốn bật khóc.
"Tôi mệt mỏi đến mức lúc nào cũng cảm thấy mình sắp bật khóc. Thực tế, tôi đã bắt đầu phải dùng thuốc điều trị lo âu vì quá trình này", Emma chia sẻ.
Câu chuyện của Emma và Goldberg cho thấy, với nhiều gia đình tại New York, việc tìm trường công lập phù hợp cho con không đơn thuần là lựa chọn nơi học tập, mà còn là hành trình đầy áp lực, nơi thành tích, thứ tự ưu tiên và cả yếu tố may rủi có thể quyết định tương lai giáo dục của học sinh.
QT (SHTT)
Bài đọc nhiều
