Thoát khỏi những khu phức hợp lừa đảo kín cổng cao tường vốn được ví như "địa ngục trần gian", hàng nghìn lao động nước ngoài tại Campuchia tưởng chừng đã chạm tay vào tự do. Thế nhưng, thực tế cho thấy họ đang rơi vào một cái bẫy khác: cuộc sống vất vưởng, không giấy tờ, không tài chính và không có đường về nhà.

Câu chuyện của Eric, một thanh niên đến từ Trung Phi, là lát cắt điển hình cho bi kịch của những người "chạy trốn chiến tranh để rồi lại rơi vào một cuộc chiến khác". Từng sống trong cảnh thiếu thốn cùng cực tại quê nhà, Eric bị lôi cuốn bởi lời mời gọi việc làm với mức lương 2.000 USD/tháng. Cuối năm 2025, ngay khi vừa đặt chân đến Phnom Penh, anh bị áp giải thẳng đến một khu biệt lập gần biên giới Thái Lan. 

Tại đây, Eric phải chứng kiến những trận đòn roi dã man, những sự biến mất bí ẩn của đồng nghiệp và cả những cái chết thương tâm của những người chọn cách nhảy lầu tự tử để giải thoát. Dù đã may mắn đào thoát thành công vào giữa tháng 1/2026, Eric hiện vẫn không có hộ chiếu, không gia đình và cũng chẳng biết tương lai sẽ đi về đâu.

Campuchia bắt đầu chiến dịch truy quét mạnh tay ngành công nghiệp lừa đảo vào tháng 1. Ảnh: Reuters.

Tình trạng của Eric không phải là cá biệt. Làn sóng tháo chạy này bắt nguồn từ chiến dịch truy quét mạnh tay của Chính phủ Campuchia vào tháng 1 vừa qua, sau vụ bắt giữ chấn động nhắm vào ông trùm người Trung Quốc Trần Chí cùng một số quan chức và doanh nhân có liên quan. 

Khi các trại lừa đảo bị triệt phá hoặc buộc phải giải thể, hàng loạt nạn nhân bị đẩy ra đường phố trong tình trạng "ba không": không tiền bạc, không hộ chiếu và không nơi nương tựa.

Theo ghi nhận từ Channel NewsAsia, các đại sứ quán tại Phnom Penh đang trở thành điểm đến cuối cùng của sự tuyệt vọng. Đại sứ quán Indonesia cho biết đã có hơn 3.400 người tìm kiếm hỗ trợ, trong khi các quốc gia như Uganda, Ghana hay Kenya cũng ghi nhận hàng trăm công dân đang mắc kẹt. 

Một tài liệu chứa kịch bản lừa đảo của khu phức hợp My Casino tại tỉnh Kampot, Campuchia. Ảnh: Reuters.

Đối với những người đến từ các quốc gia có cơ quan ngoại giao tại địa phương, hy vọng về nước vẫn còn nhen nhóm qua các thỏa thuận về khu tạm trú hoặc miễn phạt visa. Tuy nhiên, bi kịch thực sự thuộc về nhóm người châu Phi đến từ những quốc gia không có đại diện ngoại giao tại Campuchia. 

Họ bị các tổ chức quốc tế từ chối vì thiếu nguồn lực và phải sống chui lủi trong các nhà nghỉ giá rẻ hoặc ngủ vật vờ trên phố để tránh các đợt kiểm tra của cảnh sát.

Trong khi giới chức Campuchia kỳ vọng sẽ xóa sổ hoàn toàn các mạng lưới lừa đảo trực tuyến vào tháng 4 tới, bóng ma của ngành công nghiệp này vẫn đang âm thầm tồn tại. Tại các khu vực như Koh Kong và Poipet, cơ sở hạ tầng của các khu phức hợp vẫn nguyên vẹn và luôn trong trạng thái sẵn sàng "sáng đèn" trở lại. 

Cảnh sát kiểm tra bên trong khu phức hợp lừa đảo My Casino tại tỉnh Kampot, Campuchia hôm 10/2. Ảnh: Reuters.

Nguy hiểm hơn, các tổ chức tội phạm đang bắt đầu nhắm mục tiêu vào chính những người lao động đang mắc kẹt. Thông qua các hội nhóm Telegram, những lời mời chào việc làm "thu nhập cao để mua vé máy bay" liên tục xuất hiện, đánh thẳng vào sự yếu lòng và túng quẫn của các nạn nhân vừa thoát khỏi miệng cọp.

Các chuyên gia và tổ chức quốc tế cảnh báo rằng, nếu cộng đồng quốc tế không có sự phối hợp can thiệp kịp thời để hỗ trợ tài chính và pháp lý cho những người sống sót, lợi thế sẽ một lần nữa rơi vào tay những kẻ lừa đảo. Cuộc chiến chống lại ngành công nghiệp tội phạm này không chỉ nằm ở việc phá dỡ các tòa nhà, mà còn là việc cứu lấy hàng nghìn cuộc đời đang lơ lửng giữa ranh giới của tự do và sự tái nô lệ.