Giới chính trường Mỹ vừa chứng kiến một động thái leo thang căng thẳng khi các hạ nghị sĩ đảng Dân chủ chính thức nộp văn bản đệ trình 6 điều khoản nhằm luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
16-1776313145-song-gio-tai-lau-nam-goc-phe-dan-chu-chinh-thuc-de-trinh-nghi-quyet-luan-toi-bo-truong-quoc-phong-my
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại một cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc trong tháng 4 năm 2026. Ảnh: Reuters.

Dưới sự dẫn dắt của Hạ nghị sĩ Yassamin Ansari, một văn bản dài 7 trang đã được trình lên Hạ viện vào ngày 15/4. Bản nghị quyết này cáo buộc ông Hegseth tiến hành một "cuộc chiến không được ủy quyền" tại Iran, trực tiếp đặt mạng sống của binh sĩ Mỹ vào vòng nguy hiểm và vi phạm nghiêm trọng các quy tắc của luật xung đột vũ trang. 

Phe Dân chủ thẳng thừng chỉ trích vị Bộ trưởng đã lạm dụng quyền lực, cố ý phớt lờ Hiến pháp và có những hành vi sai trái đến mức cấu thành cơ sở để phế truất theo quy định về "tội nghiêm trọng và hành vi sai trái".

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất và gây chấn động nhất trong bản cáo trạng chính trị này là những hậu quả đẫm máu từ chiến sự Iran. Cụ thể, phe Dân chủ xoáy sâu vào vụ không kích kinh hoàng ngày 28/2 đánh trúng một trường nữ sinh, cướp đi sinh mạng của 168 người.

Không chỉ dừng lại ở các quyết định trên chiến trường, lãnh đạo Lầu Năm Góc còn bị bủa vây bởi những bê bối liên quan đến bảo mật thông tin. Việc ông Hegseth sử dụng ứng dụng nhắn tin Signal để trao đổi các thông tin nhạy cảm về chiến dịch quân sự bị lên án là biểu hiện của sự "bất cẩn nghiêm trọng". 

Thêm vào đó, ông bị tố cáo cản trở quyền giám sát của Quốc hội khi không cung cấp đầy đủ thông tin về các hoạt động ở cả Iran và Venezuela. Các nghị sĩ Dân chủ cũng cho rằng ông Hegseth đã biến quân đội thành công cụ phục vụ mục đích chính trị, làm tổn hại uy tín lực lượng và gây ảnh hưởng tiêu cực đến cam kết của Washington với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tuy nhiên, dù bản luận tội mang tính công kích rất mạnh mẽ, cơ hội để nó vượt qua "cửa ải" Hạ viện ở thời điểm hiện tại là vô cùng mong manh, do đảng Cộng hòa vẫn đang nắm thế đa số tại cơ quan này. Mặc dù vậy, giới quan sát nhận định đây có thể là bước đi chiến lược của phe Dân chủ nhằm tạo đà thúc đẩy lại nỗ lực này sau tháng 11, trong trường hợp họ giành lại được quyền kiểm soát Hạ viện tại cuộc bầu cử giữa kỳ.

Đối mặt với tâm bão dư luận, Lầu Năm Góc đã nhanh chóng gạt bỏ mọi cáo buộc. Người phát ngôn Kingsley Wilson mỉa mai nỗ lực của phe Dân chủ chỉ là một "chiêu trò thu hút sự chú ý" mang nặng tính chính trị trước thềm bầu cử. Ông Wilson khẳng định Bộ trưởng Hegseth sẽ không bị phân tâm và vẫn tiếp tục làm đúng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia. 

Cùng lúc đó, Nhà Trắng cũng tung ra "lá chắn" bảo vệ ông Hegseth, ca ngợi ông đang hoàn thành xuất sắc vai trò hiện tại, minh chứng rõ nét qua những thành quả quân sự mà Mỹ đã đạt được trên mặt trận Iran.

Theo quy trình pháp lý của Mỹ, để phế truất một quan chức cấp cao, Hạ viện cần phải tổ chức xem xét và bỏ phiếu thông qua các điều khoản luận tội, trước khi Thượng viện tiến hành phiên xét xử cuối cùng. Nếu nhìn lại lịch sử chính trị Mỹ, việc luận tội một thành viên nội các là điều cực kỳ hiếm hoi khi mới chỉ có hai trường hợp từng xảy ra. 

Lần đầu tiên là Bộ trưởng Chiến tranh William Belknap vào năm 1876, người đã chủ động từ chức trước khi Thượng viện kịp khởi động xét xử. Gần đây nhất là Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas vào năm 2024, song quy trình luận tội này đã không được Thượng viện chấp thuận.

QT (SHTT)