Một cuộc chiến pháp lý chấn động ngành công nghiệp game sắp sửa diễn ra tại Luân Đôn, khi gã khổng lồ công nghệ Sony bị cáo buộc lạm dụng vị thế độc quyền để “móc túi” người tiêu dùng thông qua các giao dịch kỹ thuật số trên PlayStation Store.

Trung tâm của vụ kiện tập thể khổng lồ này là chuyên gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Alex Neill, đại diện cho khoảng 12,2 triệu người dùng tại Vương quốc Anh. Đơn kiện cáo buộc Sony đã áp đặt mức phí “quá cao và không công bằng” đối với các nội dung tải xuống. 

Cụ thể, Sony bị cho là đã triệt tiêu cạnh tranh bằng cách cấm các hệ thống tải xuống của đối thủ và thu mức hoa hồng lên tới 30% từ các nhà phát triển. Khoản chi phí này sau đó bị đẩy sang vai người tiêu dùng.

Luật sư Robert Palmer KC, đại diện cho bên khởi kiện, nhận định trong tài liệu tòa án rằng chiến lược tạo ra một “hệ sinh thái khép kín” của Sony đã biến những người hâm mộ trung thành trở thành một “nhóm khách hàng bị ràng buộc hoàn toàn”, không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận mức giá mà hãng đưa ra.

Vụ kiện cũng làm nổi bật sự thay đổi chóng mặt của ngành công nghiệp game. Kể từ khi phiên bản PlayStation đầu tiên ra mắt năm 1995 với các trò chơi chạy trên đĩa, đến nay, mẫu PS5 hiện đại nhất đang dẫn đầu xu hướng tải xuống kỹ thuật số. 

Với hơn 90 triệu máy được bán ra kể từ năm 2020, PS5 đã khẳng định vị thế thống trị, đặc biệt là đối với nhóm game thủ “chuyên nghiệp”. Thậm chí, phiên bản rẻ nhất của dòng máy này còn không có ổ đĩa, buộc người dùng phải phụ thuộc hoàn toàn vào cửa hàng trực tuyến của Sony.

Các nguyên đơn cho rằng Sony đã lợi dụng sự chuyển dịch này – vốn được thúc đẩy bởi tốc độ internet nhanh hơn và thói quen thay đổi sau đại dịch – để thu lợi bất chính từ sự độc quyền phân phối.

Đáp lại các cáo buộc, Sony khẳng định mô hình kinh doanh của mình là hợp lý. Công ty lập luận rằng việc duy trì một cửa hàng duy nhất giúp đảm bảo an ninh và quyền riêng tư cho người dùng.

Đồng thời, Sony giải thích rằng họ đã đầu tư rất lớn vào phần cứng và bán máy chơi game với tỷ suất lợi nhuận thấp để xây dựng cộng đồng. Do đó, khoản hoa hồng từ doanh thu kỹ thuật số thực chất là một phần của chiến lược “bù đắp chéo”, giúp trang trải chi phí sản xuất thiết bị và duy trì hệ thống.

Vụ kiện được thực hiện theo cơ chế “tự động tham gia”. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai tại Anh đã mua trò chơi hoặc nội dung kỹ thuật số trên PlayStation trong khoảng thời gian 10 năm (tính đến tháng 2 năm nay) sẽ mặc định là một phần của vụ kiện, trừ khi họ chủ động từ chối.

Nếu Sony thua kiện, ước tính mỗi người dùng trong số 12,2 triệu thành viên có thể nhận được khoản bồi thường khoảng 162 bảng Anh (bao gồm số tiền bị tính phí quá cao và 8% lãi suất). Tổng giá trị bồi thường có thể lên tới gần 2 tỷ bảng Anh (khoảng 2,7 tỷ đô la Mỹ).

Diễn biến này xảy ra ngay sau một phán quyết mang tính bước ngoặt hồi tháng 10, khi Apple cũng bị kết luận lạm dụng vị thế để thu phí 30% trên App Store. Tuy nhiên, thị trường pháp lý vẫn đang giằng co khi một vụ kiện tương tự nhắm vào Qualcomm vừa bị rút lại vào tháng trước.

Phiên tòa xét xử Sony dự kiến sẽ chính thức bắt đầu vào ngày 10 tháng 3 tới và kéo dài trong 10 tuần tại Tòa án Phúc thẩm Cạnh tranh Luân Đôn.

QT (SHTT)