Quyết định từ chức của bà Silina không chỉ khiến chính phủ liên minh sụp đổ ngay trước thềm bầu cử, mà còn phơi bày những lỗ hổng phòng thủ nghiêm trọng của Latvia trước các diễn biến phức tạp từ cuộc xung đột Ukraine.

Ngày 14/5, Thủ tướng Latvia Evika Silina chính thức tuyên bố từ chức. Quyết định này được đưa ra sau khi chính phủ liên minh của bà mất đi đa số tại Quốc hội do đảng cánh tả Progressives rút lại sự ủng hộ.

Phát biểu trực tiếp trên truyền hình, bà Silina nhấn mạnh: "Tôi từ chức, nhưng tôi không bỏ cuộc". Bà cũng thẳng thắn chỉ trích sự ganh đua chính trị và lợi ích đảng phái hẹp hòi là tác nhân chính dẫn đến cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay.

14-1778753843-thu-tuong-latvia-tuyen-bo-tu-chuc-sau-su-co-uav-ukraine-xam-nhap-khong-phan
Thủ tướng Latvia Evika Silina (Ảnh: Reuters).

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự rạn nứt này bắt nguồn từ cách xử lý của chính phủ đối với các vụ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm phạm không phận.

Tuần trước, 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine đã rơi vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne (cách biên giới Nga 40km).

Hệ quả là bà Silina đã cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds vì cho rằng lực lượng phòng vệ phản ứng quá chậm chạp, không bảo vệ được bầu trời như cam kết. Chính động thái này đã khiến đảng của ông Spruds trả đũa bằng cách rút khỏi liên minh cầm quyền.

Vụ việc không chỉ là vấn đề nội bộ của Latvia mà còn kéo theo những căng thẳng ngoại giao phức tạp.

Ngoại trưởng Ukraine xác nhận UAV là của họ nhưng khẳng định chúng bị mất phương hướng do hệ thống tác chiến điện tử của Nga can thiệp. Kiev cũng đề xuất cử chuyên gia sang hỗ trợ các nước Baltic tăng cường an ninh hàng không.

Trong khi đó, Moscow từng cảnh báo đanh thép các nước NATO vùng Baltic về việc để Ukraine mượn đường không phận để tập kích lãnh thổ Nga.

Dù ủng hộ Kiev, lãnh đạo các nước Estonia và Phần Lan đều đồng loạt gửi thông điệp cứng rắn, yêu cầu Ukraine phải kiểm soát chặt chẽ các thiết bị bay, tránh gây mất an toàn cho lãnh thổ các nước láng giềng.

Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics sẽ bắt đầu các cuộc tham vấn với tất cả các đảng trong Quốc hội vào ngày 15/5 để tìm kiếm gương mặt lãnh đạo chính phủ mới. Cuộc khủng hoảng này diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm khi cuộc bầu cử toàn quốc dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 10 tới.