Thượng viện Mỹ bất ngờ thúc đẩy nghị quyết siết quyền lực chiến tranh của ông Trump

Vào ngày 19/5, Thượng viện Mỹ đã chứng kiến một bước tiến quan trọng khi nghị quyết nhằm kìm chế quyền lực của Tổng thống Donald Trump trong các chiến dịch quân sự nhắm vào Iran chính thức vượt qua vòng bỏ phiếu thủ tục. 

Kết quả ghi nhận 50 phiếu thuận và 47 phiếu chống. Đáng chú ý, có 4 thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa đã quyết định đứng về phía phe Dân chủ để bỏ phiếu tán thành, trong khi một thành viên của đảng Dân chủ lại bỏ phiếu phản đối và ba nghị sĩ Cộng hòa khác không tham gia bỏ phiếu. 

Đây được coi là cuộc bỏ phiếu "mở đường" mang tính quyết định, giúp đưa nghị quyết vào vòng tranh luận trực tiếp tại Thượng viện trước khi đi đến kết luận cuối cùng trong vài tuần tới.  

Nội dung cốt lõi của nghị quyết này đưa ra yêu cầu nghiêm khắc đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump: phải chấm dứt ngay mọi hành động quân sự chống lại Iran, trừ khi có sự cho phép từ Quốc hội. 

Các nhà lập pháp đã viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 để làm căn cứ pháp lý, một đạo luật được thiết kế nhằm ngăn chặn Tổng thống phát động các chiến dịch quân sự kéo dài mà chưa thông qua sự phê chuẩn của giới lập pháp. 

Đây là lần đầu tiên một trong hai viện của Quốc hội Mỹ thúc đẩy thành công một nghị quyết mang tính kiềm tỏa quyền lực của ông Trump đối với vấn đề Iran, sau khi các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện từng chặn đứng 7 nỗ lực tương tự trước đó trong năm.  

Áp lực tài chính khổng lồ và những rào cản phía trước
Theo nhận định từ hãng thông tấn AFP, kết quả bỏ phiếu bất ngờ này phản ánh mối lo ngại đang ngày một lớn dần ngay trong chính nội bộ đảng Cộng hòa khi cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục kéo dài. 

Cuộc chiến này không chỉ tiêu tốn của nước Mỹ hơn 30 tỷ USD mà còn đặt kho dự trữ vũ khí quốc gia dưới áp lực đè nặng, đồng thời làm dấy lên những hoài nghi sâu sắc về năng lực sẵn sàng chiến đấu của quân đội. 

Trước thềm cuộc bỏ phiếu, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, đã gay gắt ví von rằng Tổng thống giống như một đứa trẻ đang chơi đùa với một khẩu súng đã nạp sẵn đạn, đồng thời kêu gọi đây là thời điểm tối quan trọng để ủng hộ nghị quyết nhằm rút binh sĩ Mỹ khỏi vòng xoáy xung đột với Iran. 

Mặc dù đạt được bước tiến lịch sử tại Thượng viện, chặng đường để nghị quyết này chính thức có hiệu lực vẫn phải đối mặt với vô vàn thách thức. Sau khi vượt qua cuộc bỏ phiếu cuối cùng tại Thượng viện, nghị quyết sẽ phải đối mặt với rào cản cực lớn tại Hạ viện – nơi phe Cộng hòa đang nắm quyền kiểm soát và từng thẳng thừng bác bỏ các nỗ lực tương tự. 

Thậm chí, ngay cả khi may mắn được cả lưỡng viện Quốc hội thông qua, nghị quyết này gần như chắc chắn vẫn sẽ bị Tổng thống Trump dùng quyền phủ quyết để vô hiệu hóa.  

Thế giằng co căng thẳng giữa Washington và Tehran
Trong khi tình hình chính trường Mỹ đang sục sôi, cục diện thực địa giữa Mỹ và Iran vẫn đầy biến động. Vào ngày 18/5, Tổng thống Trump tuyên bố ông đã quyết định hoãn kế hoạch tấn công Iran dự kiến diễn ra vào ngày 19/5 theo đề xuất từ các quốc gia vùng Vịnh, với hy vọng một thỏa thuận rất có thể chấp nhận được đối với Mỹ cùng các nước Trung Đông và xa hơn nữa sẽ được ký kết. 

Tuy nhiên, chỉ một ngày sau đó, vào ngày 19/5, ông lại tiếp tục đưa ra lời đe dọa sẽ tái khởi động chiến dịch tập kích Iran trong những ngày tới nếu hai bên không tìm được tiếng nói chung.  

Về phía Tehran, quốc gia này cũng đã đưa ra phản hồi đối với đề xuất hòa bình từ phía Washington. Dẫu vậy, các điều kiện mà Iran đưa ra dường như không có sự thay đổi nào đáng kể so với những đề nghị trước đó – vốn là những điều kiện đã bị Tổng thống Trump thẳng thừng gạt đi vào tuần trước và gọi một cách nặng nề là "rác rưởi". Sự bế tắc trong đàm phán càng khiến cho nỗ lực siết quyền lực chiến tranh của các nghị sĩ Mỹ trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.