Vài ngày trước bầu cử, nhà khảo sát ý kiến công chúng được tin tưởng nhất tại Mỹ công bố kết quả trưng cầu cho thấy bà Kamala Harris dẫn trước ông Donald Trump tại bang Iowa, nơi được cho lãnh địa an toàn của phe Cộng Hòa.

Kết quả trưng cầu do nhà khảo sát J. Ann Selzer thực hiện trên tờ Des Moines Register được công bố tối 02/11 (giờ địa phương) khiến giới phân tích chính trị Mỹ choáng váng. Chuyên gia dự đoán Nate Silver nhận định bà Selzer "cực kỳ can đảm" khi công bố kết quả gây sốc chỉ ít ngày trước khi bầu cử diễn ra.

"Bà Ann Selzer từ lâu đã công bố kết quả ngược lại với số đông các nhà khảo sát, nhưng luôn đúng. Trong bối cảnh đa số nhà khảo sát bị chỉ trích, bà Selzer được tôn trọng như một nhà tiên tri," Silver viết trên blog cá nhân.

Năm 2016, kết quả khảo sát do Selzer thực hiện ở Iowa cho thấy ông Trump vượt trội ứng viên Dân Chủ khi đó là bà Hillary Clinton tới hơn 7 điểm phần trăm, dù đa số khảo sát khác đánh giá bà Clinton bám sát ông Trump tại bang này. Đây được coi là chỉ dấu quan trọng cho thấy bà Clinton không được cử tri ủng hộ như dự đoán ở khu vực Vành đai Rỉ sét, và kết quả bỏ phiếu sau đó xác nhận điều này. Ông Trump thắng tại Iowa với 9,4 điểm phần trăm nhiều hơn bà Clinton.

Bốn năm sau, Selzer tiếp tục công bố kết quả ông Trump hơn ứng viên đảng Dân Chủ Joe Biden 7 điểm phần trăm, trái với các cuộc khảo sát khát được thực hiện trước đó. Giới phân tích nhận định kết quả khảo sát này cho thấy ông Biden sẽ gặp nhiều khó khăn ở Vành đai Rỉ sét, và điều này cũng xảy ra sau đó khi tổng thống Mỹ thắng đối thủ chỉ với hơn 150.000 phiếu ở Michigan và hơn 20.000 phiếu ở Wisconsin.

Kết quả khảo sát thực hiện đối với 808 cử tri có thể đi bầu từ 28/10 tới 31/10 cho thấy 47% cử tri ủng hộ bà Harris, trong khi chỉ có 44% ủng hộ cựu tổng thống Trump. Sai số của khảo sát ở mức 3,4 điểm phần trăm.

Giới phân tích chính trị đánh giá kết quả khảo sát thể hiện xu hướng ủng hộ bà Harris ở nhóm cử tri nữ giới và lớn tuổi. Ở nhóm cử tri lớn tuổi, bà Harris vượt ông Trump tới 20 điểm phần trăm, trong khi ở nhóm cử tri nữ giới trên 65 tuổi, con số này là 35 điểm phần trăm. Cử tri trên 65 tuổi được coi là nhóm quan trọng nhất trong các cuộc bầu cử ở Mỹ, do họ có xu hướng đi bầu vượt trội.

Kết quả khảo sát cho thấy nhóm cử tri nữ giới dường như đã phản ứng với lệnh cấm phá thai sau 6 tuần tuổi của bang này hồi mùa Hè, chuyển sang ủng hộ bà Harris để bà khôi phục lại tính hợp pháp của các biện pháp phá thai an toàn, theo giới phân tích.

Bà Harris cũng chiếm lợi thế ở nhóm cử tri độc lập, những người không xác định họ là đảng viên Dân Chủ hay Cộng Hòa. Nhóm cử tri độc lập nữ giới ủng hộ bà Harris nhiều hơn ông Trump tới 28 điểm phần trăm, trong khi nhóm cử tri độc lập nam giới hướng về ông Trump với chênh lệch ít hơn.

Giới phân tích chỉ ra rằng ngay cả khi khảo sát của Selzer không dự đoán chính xác người thắng cuộc ở bang Iowa, việc cựu tổng thống Trump không thể tạo khoảng cách 7-8 điểm phần trăm ở bang này cũng rất bất lợi cho cơ hội chiến thắng của ông.

Do đặc điểm dân cư của Iowa có nhiều điểm tương đồng với các bang chiến địa lân cận như Michigan, Wisconsin và Pennsylvania, xu hướng bỏ phiếu của nhóm cử tri nữ da trắng tại bang này có thể là chỉ dấu quan trọng cho kết quả cuối cùng tại các địa phương kể trên. Năm 2020, ông Trump thắng tại Iowa với cách biệt lên tới 8,2 điểm phần trăm so với tổng thống Biden, nhưng thua tại cả ba bang Michigan, Wisconsin và Pennsylvania.

"Nếu phải tính đến tỷ lệ, có thể lần này bà Selzer sẽ sai," Nate Silver nhận định, lưu ý thêm rằng một khảo sát khác do Đại học Emerson thực hiện gần đây tại Iowa cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump hơn bà Harris 9 điểm phần trăm.

Hoài An (SHTT)