Tổng thống Donald Trump quyết liệt tinh gọn bộ máy an ninh quốc gia Mỹ

Sự tái xuất của Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng không chỉ mang đến những thay đổi lớn trong chính sách đối nội, đối ngoại mà còn mở đường cho một chiến dịch tái cấu trúc toàn diện hệ thống an ninh Mỹ. 

Kể từ sau sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001, bộ máy an ninh và tình báo của Washington đã phình to thành một cấu trúc khổng lồ với hàng chục cơ quan và cơ chế vận hành vô cùng phức tạp. 

Dưới góc nhìn của ông Trump cùng các cố vấn, sự đồ sộ này đang gây lãng phí ngân sách và làm chậm tốc độ ra quyết định. Do đó, trong giai đoạn 2025-2026, chính quyền Mỹ đặt mục tiêu thu hẹp các tầng nấc trung gian, đưa quyền lực tập trung sâu hơn vào Nhà Trắng.

Chiến dịch tinh giản được khởi động ngay từ cơ quan điều phối cốt lõi – Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC). Sau nhiều năm liên tục mở rộng nhân sự để can thiệp sâu vào việc điều hành, NSC bị đánh giá là đã giẫm chân lên chức năng của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và các cơ quan tình báo.

Nhà Trắng đã nhanh chóng cắt giảm mạnh biên chế của NSC, chuyển giao các chức năng điều phối chuyên môn trở lại cho các bộ ngành. Mục tiêu cốt lõi là biến NSC thành một cơ quan tham mưu chiến lược tinh gọn đúng nghĩa, giúp Tổng thống chỉ đạo trực tiếp và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, thay vì hoạt động như một trung tâm điều hành độc lập.

Không dừng lại ở đó, làn sóng cải tổ tiếp tục lan sang cộng đồng tình báo Mỹ, với trọng tâm là Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI) và Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia (NCTC). Quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia Bill Pulte đã bắt tay vào kế hoạch cắt giảm khoảng 300 vị trí tại NCTC, tương đương gần một phần ba nhân sự của cơ quan này.

Đối với chính quyền của ông Trump, ODNI đang vận hành như một tầng nấc hành chính rườm rà, làm phức tạp hóa quy trình xử lý thông tin. Trong kỷ nguyên công nghệ mới, nhiều chuyên gia nhận định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hiện đại hóa hệ thống hoàn toàn có thể thay thế lượng lớn nhân sự phân tích mà không làm suy giảm năng lực quốc phòng.

Chiến lược này phản ánh tư duy quản trị nhất quán của ông Trump: đề cao sự trung thành chính trị, tính hiệu quả và ưu tiên các lợi ích an ninh trực tiếp của quốc gia theo chủ nghĩa "Nước Mỹ trước tiên". Việc bổ nhiệm ông Bill Pulte – một nhà bất động sản không xuất thân từ ngành tình báo nhưng sở hữu năng lực quản trị và sự tin cậy cao – là minh chứng rõ nét cho thấy Nhà Trắng muốn nắm toàn quyền kiểm soát chiến lược.

Tuy nhiên, chương trình cải tổ mạnh tay này đang vấp phải sự phản đối gay gắt từ phe Dân chủ cùng một bộ phận giới chuyên gia. Họ lo ngại việc cắt giảm nhân sự quá nhanh giữa bối cảnh thế giới đầy biến động – từ cạnh tranh với Trung Quốc, xung đột tại Ukraine, bất ổn ở Trung Đông đến các tranh cãi quanh Điều 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) – có thể tạo ra những lỗ hổng an ninh nguy hiểm. Dù vậy, cuộc đại cải tổ này vẫn đang diễn ra mạnh mẽ, định hình lại toàn bộ mô hình quản trị an ninh của Washington trong thế kỷ 21.