Đàm phán Mỹ - Iran bên bờ vực đổ vỡ vì lời đe dọa của ông Trump

aA

Giữa bối cảnh căng thẳng đối thoại tại Thụy Sĩ, Tổng thống Donald Trump bất ngờ cảnh báo sẽ khiến phái đoàn Iran "mất nước để về", kích ngòi làn sóng phản ứng dữ dội và khiến đại diện Tehran lập tức bỏ họp để phản đối.

22-1782085715-dam-phan-my-iran-ben-bo-vuc-do-vo-vi-loi-de-doa-cua-ong-trump — Tổng thống Donald Trump đe dọa phái đoàn Iran. Ảnh: Reuters.

Mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Washington và Tehran vừa tiếp tục bị đẩy lên nấc thang mới sau những phát ngôn đầy dứt khoát từ người đứng đầu Nhà Trắng. Trả lời phỏng vấn trên kênh Fox News ngày 21/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẵn sàng tiếp quản eo biển Hormuz và thu phí tại tuyến hàng hải huyết mạch này nếu hai bên không đạt được thỏa thuận chung.

Không dừng lại ở đó, ông Trump còn đưa ra lời cảnh báo trực diện nhắm vào các quan chức Iran đang có mặt tại bàn đàm phán, nhấn mạnh rằng nếu Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, họ sẽ không còn đất nước để quay trở về. Đồng thời, qua mạng xã hội, Tổng thống Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt ngay việc sử dụng các lực lượng ủy nhiệm tại Lebanon để gây rối, nếu không muốn hứng chịu những đòn giáng trả dữ dội hơn cả các cuộc không kích tuần trước.

Lời đe dọa của ông Trump lập tức vấp phải sự phản kháng quyết liệt từ phía Iran. Phái đoàn nước này tham gia hội nghị tại Thụy Sĩ đã gửi tuyên bố phản đối chính thức tới Mỹ và cho biết đang cân nhắc các phương án đáp trả phù hợp. Đỉnh điểm của sự phẫn nộ là việc phái đoàn Iran đã quyết định rời bỏ địa điểm đối thoại để biểu thị sự phản đối.

22-1782085776-dam-phan-my-iran-ben-bo-vuc-do-vo-vi-loi-de-doa-cua-ong-trump — Ngoại trưởng Iran Seyyed Abbas Araqchi (giữa) tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock (Thụy Sĩ) ngày 21/6. Ảnh: Reuters.

Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, thẳng thắn cảnh báo Mỹ nên thận trọng hơn trong phát ngôn và tuyên bố các lực lượng vũ trang Tehran luôn trong tư thế sẵn sàng đáp trả. Ông Ghalibaf khẳng định những lời đe dọa từ phía Mỹ không hề có tác dụng và chỉ phản ánh tình trạng bế tắc hiện tại của Washington.

Trước khi xung đột ngôn luận bùng nổ, cuộc đàm phán cấp cao được tổ chức tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock, Thụy Sĩ với sự dẫn dắt của Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, cùng vai trò trung gian của Pakistan và Qatar. Dù ông JD Vance từng bày tỏ mong muốn "lật sang chương mới" trong quan hệ song phương, song những diễn biến thực tế lại đi ngược kỳ vọng.

Tiến trình đối thoại này vốn đã gặp nhiều rào cản khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz để phản ứng với các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định không thể đạt được thỏa thuận cuối cùng nếu chiến sự không chấm dứt trên mọi mặt trận. Trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài 80 phút, hai bên hoàn toàn không đề cập đến chương trình hạt nhân của Tehran mà chỉ tập trung thảo luận về việc thực hiện bản ghi nhớ giữa hai nước cùng tình hình an ninh tại Lebanon.