Điện Kremlin phát tín hiệu cứng rắn: Nga không rút yêu cầu Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ, cảnh báo sẽ hành động quân sự nếu các cuộc đối thoại ngoại giao không đạt tiến triển.

Tại cuộc họp thường niên của Bộ Quốc phòng Nga ngày 17/12, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Moskva ưu tiên con đường ngoại giao để chấm dứt xung đột, song nhấn mạnh điều đó chỉ khả thi nếu các bên liên quan tham gia đàm phán một cách thực chất. Theo ông, việc giải quyết phải “loại bỏ tận gốc nguyên nhân” của cuộc chiến.

Nhà lãnh đạo Nga đồng thời phát đi cảnh báo cứng rắn: trong trường hợp Ukraine và các lực lượng ủng hộ từ bên ngoài từ chối đối thoại nghiêm túc, Nga sẽ tìm cách “giành lại các vùng đất lịch sử” bằng biện pháp quân sự. Phát biểu này được hiểu là ám chỉ trực tiếp tới những khu vực mà Moskva yêu cầu Kiev nhượng lại.

Tổng thống Nga Putin. (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Nga Putin. (Ảnh: Reuters)

Vấn đề lãnh thổ, cùng các bảo đảm an ninh cho Ukraine, tiếp tục là điểm nghẽn lớn nhất trong tiến trình tìm kiếm hòa bình, phơi bày khác biệt sâu sắc về ưu tiên chiến lược giữa Nga, Ukraine, Mỹ và châu Âu. Nga tuyên bố đã sáp nhập Donbas của Ukraine, nhưng trên thực tế vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn khu vực này. Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, với nhịp độ hiện nay, Moskva khó có thể kiểm soát toàn bộ Donbas trước tháng 8/2027.

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhiều lần khẳng định Kiev sẽ không công nhận bất kỳ sự thay đổi lãnh thổ nào, dù trên phương diện pháp lý hay thực tế.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự lạc quan về triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình, cho rằng các bên đang tiến gần hơn bao giờ hết tới mục tiêu này. Trái với giọng điệu đó, các đồng minh châu Âu của Ukraine tỏ ra thận trọng, tập trung vào việc xây dựng những bảo đảm an ninh lâu dài cho Kiev.

Sự khác biệt quan điểm này cũng được ông Putin nhắc tới trong bài phát biểu. Ông cho biết Nga đang duy trì đối thoại với Mỹ, song đánh giá khả năng thiết lập một tiến trình hòa bình thực chất với châu Âu dưới bối cảnh lãnh đạo hiện nay là rất khó. Theo Tổng thống Nga, đối thoại cuối cùng vẫn sẽ diễn ra khi cán cân sức mạnh thay đổi, nếu không phải với giới tinh hoa hiện tại thì với những lực lượng chính trị mới ở châu Âu trong tương lai.

Những tuyên bố cứng rắn từ Moskva được đưa ra ngay trước thềm hội nghị thượng đỉnh quan trọng tại Brussels, nơi các lãnh đạo châu Âu dự kiến tranh luận về khả năng sử dụng các tài sản của Nga đang bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine. Trước đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi châu Âu nhanh chóng đạt đồng thuận, nhấn mạnh trách nhiệm tự thân về an ninh và cam kết tiếp tục hỗ trợ tài chính cho quốc phòng Ukraine.

Hiện châu Âu đang cân nhắc hai hướng tiếp cận chính: sử dụng các tài sản Nga bị đóng băng hoặc triển khai các cơ chế vay mượn để duy trì dòng hỗ trợ cho Kiev trong giai đoạn tới.