Tổng thống Volodymyr Zelensky vừa công bố thông tin gây bất ngờ về thông điệp từ Moscow: Ukraine chỉ có 2 tháng để rút quân khỏi Donbass. Nếu khước từ, Nga tuyên bố sẽ kiểm soát toàn bộ khu vực này và thay đổi hoàn toàn các điều kiện đàm phán hòa bình trong tương lai.

Theo báo Kyiv Independent và đài RT, tại hội nghị thượng đỉnh Bucha ngày 31/3, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Nga đã thông báo với phía Mỹ về kế hoạch quân sự tại miền Đông. Theo đó, Moscow dự kiến sẽ giành quyền kiểm soát toàn diện khu vực Donbass trong vòng 2 tháng tới nếu Kiev không chủ động rút quân.

Người đứng đầu Ukraine thuật lại tuyên bố được cho là của Moscow gửi đến Washington: “Ukraine có 2 tháng để rút quân và sau đó xung đột sẽ kết thúc. Nếu không rút quân, Nga sẽ giành quyền kiểm soát Donbass và các điều khoản trong những cuộc đàm phán sau đó sẽ khác đi”.

Hiện nay, số phận vùng Donbass — trung tâm công nghiệp gồm Donetsk và Luhansk đang là nút thắt lớn nhất trong các nỗ lực ngoại giao. Tuy nhiên, tiến trình thương lượng do Mỹ làm trung gian đang rơi vào bế tắc. Nguyên nhân được cho là Washington đang chuyển dịch sự tập trung sang cuộc xung đột với Iran.

tong-thong-ukraine-2
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: EPA

Nga liên tục khẳng định việc Ukraine rút quân khỏi Donbass là điều kiện tiên quyết để đạt được hòa bình bền vững. Ngược lại, phía Ukraine kiên quyết từ chối nhượng bộ lãnh thổ. Kiev chỉ đề xuất một lệnh ngừng bắn dọc theo các tuyến tiền tuyến hiện hữu để giữ vững quyền kiểm soát.

Thực tế, Ukraine vẫn đang nắm giữ khoảng 1/4 diện tích Donetsk với hệ thống pháo đài chiến lược, cùng một số cứ điểm tại Luhansk. Việc rút quân theo yêu cầu từ phía Nga đồng nghĩa với việc từ bỏ những vị trí phòng thủ quan trọng nhất tại khu vực này.

Tuần trước, ông Zelensky từng cáo buộc các cam kết an ninh từ Mỹ phụ thuộc vào việc Ukraine phải rời bỏ Donbass. Dù vậy, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ thông tin này. Phía Nga tuyên bố không phản đối Mỹ bảo đảm an ninh cho Kiev nhưng yêu cầu tiến trình này không được mang tính "kiềm chế" Nga.

Theo dự kiến, ngày 1/4, một vòng đàm phán trực tuyến giữa Ukraine và Mỹ sẽ diễn ra. Ông Zelensky dự định đề xuất một thỏa thuận liên quan đến ngừng bắn năng lượng với Nga. Tuy nhiên, cho đến nay, phía Moscow vẫn chưa thể hiện sự quan tâm đến sáng kiến mới này từ Kiev.