Trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel leo thang, động thái của lực lượng Houthi tại Yemen – một đồng minh của Tehran – đang thu hút sự chú ý.

Theo hãng tin Tasnim, ngày 28/3, Houthi thông báo đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các mục tiêu tại miền Nam Israel. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy lực lượng này bắt đầu có hành động cụ thể trong việc hậu thuẫn Iran. Trước đó, các phát ngôn từ phía Houthi cũng liên tục khẳng định sẵn sàng can dự nếu xung đột tiếp tục leo thang.

Tuy nhiên, phải đến khi cuộc đối đầu kéo dài sang tháng thứ hai, nhóm vũ trang này mới có động thái thực tế. Điều này trái ngược với phản ứng nhanh chóng của họ trong các diễn biến tại Gaza trước đây.

30-1774828073-vi-sao-houthi-chua-voi-ho-tro-iran-trong-xung-dot-voi-my-va-israel
Các chiến binh Houthi. Ảnh: EFE/EPA

Giới phân tích cho rằng nguyên nhân chủ yếu nằm ở sự cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro. Ông Luca Nevola, chuyên gia của tổ chức ACLED, nhận định Houthi đang hành động một cách thận trọng khi đánh giá rằng cái giá phải trả có thể lớn hơn những gì họ đạt được nếu tham gia sớm.

Một yếu tố quan trọng khác là vấn đề thời điểm. Theo ông Philipp Dienstbier từ Quỹ Konrad Adenauer, Houthi có thể đang chủ động kiềm chế để dành áp lực quân sự cho giai đoạn sau. Những kịch bản như tấn công tàu thuyền trên Biển Đỏ hoặc vào hạ tầng năng lượng vẫn được xem là lựa chọn có thể xảy ra nếu tình hình thay đổi.

Bên cạnh đó, bối cảnh khu vực hiện nay cũng khiến Houthi phải tính toán kỹ lưỡng. Các nỗ lực hướng tới giải pháp chính trị tại Yemen, cũng như vai trò của Ảrập Xêút, có thể bị ảnh hưởng nếu nhóm này tham gia sâu vào xung đột. Những yếu tố nội bộ tại miền Bắc Yemen cũng buộc lực lượng này phải duy trì sự thận trọng nhất định.

Một điểm đáng chú ý khác là mức độ tự chủ của Houthi. Theo các chuyên gia, dù nhận được sự hậu thuẫn từ Iran, nhóm này vẫn đưa ra quyết định dựa trên lợi ích riêng, bao gồm cả việc phát triển năng lực quân sự như máy bay không người lái. Điều đó lý giải vì sao họ không tự động tham gia mọi cuộc xung đột liên quan đến Tehran.

Ngoài ra, năng lực hiện tại của Houthi cũng không còn như trước. Các cuộc không kích từ Mỹ, áp lực kinh tế và những đòn tấn công nhằm vào lãnh đạo đã phần nào làm suy yếu lực lượng này. Thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vẫn đang được duy trì, cùng với việc nối lại đàm phán với Ảrập Xêút, càng khiến Houthi có lý do để tránh leo thang.

Theo ông Nevola, ưu tiên trước mắt của Houthi là hạn chế nguy cơ bị Mỹ và Israel trả đũa trực tiếp. Dù vậy, giới quan sát vẫn cảnh báo rằng nếu lực lượng này quyết định can dự sâu hơn, các tuyến hàng hải chiến lược như Biển Đỏ hay eo biển Hormuz có thể trở thành điểm nóng mới, kéo theo những hệ lụy lớn về kinh tế và an ninh toàn cầu.