Vì sao ngôi vị giàu nhất Trung Quốc liên tục thay đổi sau gần ba thập kỷ?

Theo bảng xếp hạng của công ty nghiên cứu tài sản Hurun, nhà sáng lập ByteDance Trương Nhất Minh hiện là người giàu nhất Trung Quốc năm 2026. Đây là cái tên mới nhất trong danh sách 17 doanh nhân từng giữ vị trí dẫn đầu kể từ năm 1999.

Dữ liệu của Hurun cho thấy những người từng đứng đầu bảng xếp hạng đến từ nhiều ngành nghề khác nhau, từ sản xuất nước khoáng, bất động sản đến công nghệ. Trong số đó có nhà sáng lập Nông Phu Sơn Tuyền Chung Thiểm Thiểm và Chủ tịch Bích Quế Viên Dương Huệ Nghiên.

Trở lại năm 2001, anh em Lưu Vĩnh Hảo và Lưu Vĩnh Hành, chủ sở hữu Tập đoàn Tân Hy Vọng, từng dẫn đầu danh sách 100 người giàu nhất Trung Quốc với khối tài sản ước tính 8,3 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,2 tỷ USD. Doanh nghiệp của họ là một trong những nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi hàng đầu nước này.

Trái ngược với sự thay đổi liên tục tại Trung Quốc, bảng xếp hạng người giàu nhất Mỹ trong gần 30 năm chỉ xoay quanh bốn tỷ phú. Bill Gates nhiều lần giữ vị trí số một từ năm 1999 đến 2017, trước khi Jeff Bezos và Warren Buffett thay nhau dẫn đầu trong một số giai đoạn. Từ năm 2022, Elon Musk liên tục đứng ở vị trí cao nhất.

Ông Sinclair Lyu, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Hurun, nhận định sự đa dạng trong xuất thân của những người giàu nhất phản ánh tính năng động của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Theo ông, Trung Quốc hiện là một trong những thị trường đa dạng và sôi động nhất, nơi quá trình tạo lập tài sản luôn gắn với từng giai đoạn phát triển công nghiệp cũng như các chính sách kinh tế vĩ mô.

Trong giai đoạn từ năm 1999 đến 2025, nhiều doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và Internet như chủ sở hữu các tập đoàn Tencent, Alibaba, NetEase hay Lý Gia Thành đã tận dụng xu hướng toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ để vươn lên nhóm dẫn đầu bảng xếp hạng của Hurun.

Cùng thời gian đó, tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc tăng hơn 16 lần, từ 1,1 nghìn tỷ USD lên 19,5 nghìn tỷ USD, qua đó duy trì vị thế nền kinh tế lớn thứ hai thế giới từ năm 2010. Trong khi đó, kinh tế Mỹ tăng khoảng ba lần và vẫn giữ vị trí nền kinh tế lớn nhất với quy mô 30,77 nghìn tỷ USD vào năm ngoái.

Giá trị tài sản của những người giàu nhất Trung Quốc cũng tăng mạnh qua từng năm. Nếu năm 1999, gia đình ông Vinh Dịch Nhân thuộc Tập đoàn Trung Tín sở hữu khoảng 1 tỷ nhân dân tệ thì đến năm 2026, tài sản của Trương Nhất Minh đã được Hurun ước tính ở mức 550 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 81 tỷ USD.

Dù cùng hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo, khoảng cách giữa các tỷ phú Trung Quốc và Mỹ vẫn rất lớn. Theo Hurun, tài sản của Elon Musk đã đạt 792 tỷ USD vào giữa tháng 1/2026, tiếp tục dẫn đầu bảng xếp hạng tỷ phú toàn cầu.

Dẫu vậy, ông Sinclair Lyu cho rằng các startup AI tại Trung Quốc vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Ông tin rằng lợi thế về năng lực sản xuất trong nước cùng lực lượng người tiêu dùng trẻ am hiểu công nghệ sẽ tiếp tục mở ra cơ hội tạo dựng tài sản trong kỷ nguyên kinh tế lấy AI làm động lực tăng trưởng.