Hành trình xưng vương của PSG dưới bộ óc dị biệt, đầy "ma mị" mang tên Luis Enrique

Cố nhà văn, nhà thơ và nhà cách mạng Italy Ugo Foscolo từng chiêm nghiệm rằng nghệ thuật không nằm ở việc làm những điều mới mẻ, mà là làm những điều quen thuộc bằng một góc nhìn mới. Ranh giới ấy tuy mong manh nhưng lại tạo nên sự khác biệt cốt lõi. Trong thế giới bóng đá kéo dài gần hai thế kỷ, dù trò chơi và con người có thay đổi bao nhiêu lần thì bản chất vẫn bất biến với một quả bóng, hai khung thành và mục tiêu đưa bóng vào lưới. Sự khác biệt chỉ nằm ở các chi tiết, và HLV Luis Enrique chính là người mang đến điều đó khi sở hữu tư duy độc lập và luôn "dị ứng" với những giới hạn. 

Ông đã tự tay nhào nặn nên một tập thể PSG đặt bản sắc câu lạc bộ lên trên tất cả, tái cấu trúc một đội hình ngổn ngang và biến nghịch cảnh thành cơ hội. Chẳng hạn, khi ngôi sao Kylian Mbappe chuyển sang Real Madrid, chiến lược gia này thản nhiên nhận xét rằng nếu cứ sở hữu cầu thủ hay nhất thế giới là vô địch thì phòng truyền thống của PSG đã có 8 cúp Champions League, thay vì không có cái nào như hiện tại.

Sự dị biệt của Enrique thể hiện rõ qua nghệ thuật hắc ám nhằm khắc chế lối pressing kèm người một - một cực rát của Bayern Munich dưới thời Vincent Kompany. Trong trận lượt về tại Allianz, biết rõ đối thủ sẽ dâng cao theo người quá vạch giữa sân, Enrique lập tức giở lại bài cũ khi chỉ đạo thủ thành Safonov băm bổ bóng thật dài thẳng ra biên dọc mỗi khi phát bóng lên. Ngay khi bóng bay ra biên, hệ thống PSG sẽ tổ chức vây bắt nghẹt thở ngay từ pha ném biên của đối thủ. Thay vì triển khai bóng từ tuyến dưới để "biếu" thế trận cho Bayern phản công, Enrique đã hoán đổi hoàn cảnh, biến khoảng trống mênh mông thành không gian chật chội. 

Chiêu thức này thậm chí được áp dụng ngay từ quả giao bóng giữa sân khi Vitinha đá thẳng bóng ra biên dọc bên phần sân đối phương. Dù đây không phải phát kiến hoàn toàn mới khi từng được Graham Taylor, Rudi Garcia hay Ange Postecoglou sử dụng, nhưng Enrique đã nâng tầm nó thành hệ thống bài bản và từng "bình thường hóa" nó trong trận chung kết Champions League mùa trước với Inter Milan.

Theo chuyên gia phân tích tình huống cố định Stuart Reid, mục đích của chiến thuật này không phải để khóa chết một ngôi sao như Michael Olise theo lời đồn trên mạng xã hội, mà là đòn tâm lý chiến nhằm thiết lập bẫy pressing ở vị trí chủ động, đẩy đối phương vào thế lúng túng ở một phần ba sân nhà. Enrique xem các pha ném biên giống như một "lỗi game" khi góc chuyền bị hạn chế và bóng đi chậm, tạo không gian lý tưởng cho những pha tranh chấp hỗn loạn dựa trên cấu trúc phòng ngự sẵn có. Tuy nhiên, nhà cầm quân sinh năm 1970 không dùng chiêu này liên tục vì hiểu rằng nếu cứ diễn mãi một kịch bản thì sớm muộn cũng bị đối thủ bắt bài.

Sự độc đáo của vị chiến lược gia 56 tuổi này còn vượt ra khỏi phạm vi sa bàn để đến với những phương pháp thực tiễn đầy kinh ngạc. Mỗi buổi sáng, ông đều đi chân trần trên thảm cỏ tại trung tâm huấn luyện Poissy của PSG — một liệu pháp tiếp đất (grounding) nằm giữa ranh giới tín ngưỡng cổ xưa và đức tin dân gian, giúp ông đánh bay mọi trận cảm cúm, dị ứng hay mệt mỏi vặt vãnh. Để có góc nhìn bao quát và rõ ràng hơn nhằm đọc trận đấu giống như các huấn luyện viên bóng bầu dục, ông thường ngồi hẳn trên khu báo chí của sân vận động để theo dõi hiệp một. 

Trên sân tập, ông thậm chí mang cả một chiếc xe nâng chuyên dụng của thợ sửa đèn đường để nâng bản thân lên độ cao chính xác 5 mét, giúp ông bao quát trận địa như Gia Cát Lượng và hét chỉ thị xuống cho học trò. Sát cánh cùng ông là nhà tâm lý học thể thao Joaquin Valdez, một cựu võ sĩ Judo. Thực tế, Enrique đã làm trò này từ thời dẫn dắt Celta Vigo, nhưng do kinh phí eo hẹp nên thời điểm đó ông phải tự dựng bộ giàn giáo bằng các ống sắt thô sơ.

Chưa dừng lại ở đó, nhà cầm quân người Tây Ban Nha luôn đi đầu trong việc xóa bỏ các giới hạn tập luyện bằng công nghệ. Từ thời còn dẫn dắt đội tuyển quốc gia Tây Ban Nha, ông đã cho các cầu thủ mặc chiếc áo lót gắn loa bên trong kết nối với bộ đàm của mình, cho phép ông thì thầm chỉ thị vào tai từng người ngay khi họ đang chạy trên sân. Sân tập của PSG cũng được lắp đặt một màn hình khổng lồ ngay sát đường biên giống như cách Julian Nagelsmann từng làm tại Hoffenheim, biến nó thành sa bàn điện tử trực quan để học trò xem lại các tình huống vừa diễn ra trước đó vài phút.

Đặc biệt, Enrique còn rèn luyện cho các học trò cách đối phó với những biến số nằm ngoài tầm kiểm soát, điển hình là các quyết định bất lợi của trọng tài. Để tránh việc cầu thủ sa đà vào tranh cãi gây lãng phí năng lượng vô ích và dính thẻ phạt "lãng xẹt", ông thường xuyên cố tình thổi những quả phạt đền tưởng tượng hoặc đưa ra các quyết định gây ức chế tột độ trong các trận đấu tập. Bằng cách đóng vai một "trọng tài vô hình" đầy bất công, bộ óc dị biệt của PSG muốn các học trò của mình phải học cách làm quen và giữ được cái đầu lạnh trước mọi nghịch cảnh trên sân cỏ.