Ủy ban Olympic Quốc tế không áp dụng biện pháp trừng phạt đối với Mỹ và Israel

Ngày 3/3, International Olympic Committee (IOC) công bố thông cáo liên quan đến nghị quyết của United Nations mang tên “Xây dựng một thế giới hòa bình và tốt đẹp hơn thông qua thể thao và lý tưởng Olympic”, thường được gọi là “Đình chiến Olympic”. Nghị quyết này được thông qua trước mỗi kỳ Thế vận hội và Paralympic nhằm khuyến khích các quốc gia tạo điều kiện để vận động viên đủ điều kiện từ khắp nơi trên thế giới có thể di chuyển an toàn đến quốc gia đăng cai.

Theo IOC, “Đình chiến Olympic” chỉ mang tính định hướng và không có giá trị ràng buộc về pháp lý. Với tư cách là Quan sát viên Thường trực tại Liên Hợp Quốc, IOC nhấn mạnh tổ chức này không có công cụ để thực thi nghị quyết, bởi việc triển khai hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Liên Hợp Quốc.

Thông báo được đưa ra chỉ ít ngày trước khi 2026 Winter Paralympics tại Milano–Cortina khởi tranh. Trong tuyên bố, IOC không đề cập trực tiếp đến Mỹ, Israel hay Iran mà chỉ nhắc tới bối cảnh “một thế giới đang bị tác động bởi xung đột, chia rẽ và nhiều bi kịch”. Cơ quan điều hành Olympic kêu gọi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc hỗ trợ những vận động viên đã giành quyền tham dự Paralympic 2026, đặc biệt là những người có thể chịu ảnh hưởng từ các căng thẳng gần đây, để họ có thể đến Italy thi đấu an toàn.

Cách phản ứng lần này khác với năm 2022 sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine trong khoảng thời gian giữa Olympic và Paralympic mùa đông tổ chức tại Bắc Kinh. Khi đó, IOC cho rằng hành động của Nga đã vi phạm nghiêm trọng tinh thần “Đình chiến Olympic” và đề xuất hàng loạt biện pháp, bao gồm việc đình chỉ vận động viên Nga và Belarus khỏi các sự kiện quốc tế, đồng thời chuyển nhiều giải đấu ra khỏi lãnh thổ hai quốc gia này. Sau tuyên bố của IOC, ít nhất 37 liên đoàn thể thao quốc tế cũng đưa ra phản ứng tương tự.

Ở thời điểm hiện tại, IOC không đưa ra khuyến nghị trừng phạt nào đối với vận động viên Mỹ hoặc Israel, cũng không nhắc đến khả năng áp dụng các biện pháp tương tự như năm 2022.

Tạp chí thể thao Sportico cho biết đã gửi yêu cầu bình luận tới IOC cùng 37 liên đoàn thể thao quốc tế để làm rõ sự khác biệt trong phản ứng giữa hai giai đoạn. Tuy nhiên, IOC chỉ dẫn lại thông cáo được công bố ngày 3/3.

Trong số các tổ chức phản hồi, International Federation of Sport Climbing cho biết mỗi tình huống đều được xem xét dựa trên thực tế, bối cảnh và các hướng dẫn của phong trào Olympic tại thời điểm đó. Theo liên đoàn này, hiện chưa có quyết định nào liên quan đến việc trừng phạt vận động viên Mỹ hoặc Israel.

Trước đó, Tổng thư ký của FIFA, Mattias Grafstrom, cho biết tổ chức bóng đá thế giới đang tập trung vào việc đảm bảo một kỳ 2026 FIFA World Cup an toàn với sự tham gia của đầy đủ các đội tuyển. Giải đấu này sẽ được đồng đăng cai bởi United States, Canada và Mexico, trong đó phần lớn các trận đấu diễn ra trên lãnh thổ Mỹ.

Ở một số môn thể thao khác, các liên đoàn quốc tế cũng đưa ra phản ứng riêng. Fédération Équestre Internationale cho biết hai giải đấu dự kiến tổ chức trong tháng tại Qatar và United Arab Emirates đã bị hủy. Trong khi đó, International Bobsleigh and Skeleton Federation cho biết mùa World Cup của họ đã kết thúc và môn thể thao này không nằm trong chương trình Paralympic mùa đông, vì vậy liên đoàn có thêm thời gian để theo dõi diễn biến tình hình.

International Olympic Committee là cơ quan quản lý cao nhất của phong trào Olympic toàn cầu, chịu trách nhiệm lựa chọn thành phố đăng cai Thế vận hội, giám sát hoạt động của các liên đoàn thể thao quốc tế và đảm bảo việc tổ chức Olympic tuân thủ Hiến chương Olympic. Tổ chức này hoạt động độc lập với các chính phủ và đặt trụ sở tại Lausanne, Switzerland.

Dù không trực tiếp kiểm soát IOC, United States vẫn có mối liên hệ đáng kể với hệ thống Olympic thông qua United States Olympic & Paralympic Committee. Nhờ nguồn lực tài chính, truyền thông và thành tích thể thao, Mỹ thường được xem là một trong những quốc gia có ảnh hưởng lớn trong phong trào Olympic. Ngoài ra, các tập đoàn và đài truyền hình Mỹ, đặc biệt như NBC, cũng là đối tác bản quyền quan trọng, mang lại nguồn thu đáng kể cho IOC.