UEFA cân nhắc tẩy chay World Cup vì kế hoạch thương mại mới của FIFA

Mối quan hệ giữa UEFA và FIFA đang đối mặt với một trong những giai đoạn căng thẳng nhất sau khi FIFA đưa ra kế hoạch thành lập FIFA Forward Enterprise, doanh nghiệp mới phụ trách phần lớn hoạt động thương mại liên quan đến World Cup và nhiều giải đấu khác.

Theo kế hoạch, công ty này được định giá khoảng 20 tỷ USD và sẽ tiếp nhận các lĩnh vực như bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé và cấp phép thương hiệu. FIFA dự kiến bán tối đa khoảng 20% cổ phần không chi phối cho các nhà đầu tư bên ngoài nhằm huy động khoảng 4,2 tỷ USD. Tổ chức này khẳng định vẫn giữ quyền kiểm soát các vấn đề chuyên môn và quản trị, đồng thời sử dụng nguồn vốn thu được để đầu tư cho cơ sở hạ tầng, bóng đá trẻ và bóng đá nữ.

Tuy nhiên, những cam kết trên chưa đủ để xoa dịu lo ngại từ UEFA. Cơ quan quản lý bóng đá châu Âu cho rằng việc đưa các quyền thương mại của World Cup vào một doanh nghiệp có sự tham gia của vốn tư nhân là bước đi vượt quá giới hạn, có nguy cơ biến các giải đấu của bóng đá thế giới thành tài sản phục vụ mục tiêu đầu tư.

UEFA nhấn mạnh World Cup không phải tài sản riêng của FIFA và không một tổ chức hay cá nhân nào có quyền sở hữu bóng đá. Theo quan điểm của cơ quan này, việc quản lý các giải đấu lớn không nên được quyết định bởi giá trị thương mại hay lợi ích của thị trường.

Một trong những mối lo lớn nhất của UEFA là áp lực sinh lời từ các nhà đầu tư. Khi bỏ ra khoản vốn hàng tỷ USD, các cổ đông sẽ kỳ vọng lợi nhuận, từ đó có thể kéo theo sức ép mở rộng quy mô giải đấu, tăng số lượng trận đấu, thay đổi lịch thi đấu hoặc lựa chọn địa điểm tổ chức theo mục tiêu thương mại.

Dù FIFA khẳng định các nhà đầu tư sẽ không được can thiệp vào công tác chuyên môn, UEFA cho rằng sức ép tài chính vẫn có thể ảnh hưởng đến cách World Cup được tổ chức và khai thác. Theo đó, giá trị của giải đấu có nguy cơ được đánh giá nhiều hơn qua doanh thu, lượng khán giả và khả năng sinh lời thay vì chất lượng chuyên môn.

Trước diễn biến này, các liên đoàn thành viên UEFA dự kiến tổ chức cuộc họp khẩn theo hình thức trực tuyến để bàn phương án ứng phó. Trong số các kịch bản được đưa ra thảo luận có khả năng tẩy chay những kỳ World Cup tiếp theo nếu Chủ tịch FIFA Gianni Infantino tiếp tục thúc đẩy dự án.

Hiện chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra và khả năng các đội tuyển châu Âu thực sự rút khỏi World Cup vẫn được đánh giá là chưa gần xảy ra. Dù vậy, việc phương án này được đưa lên bàn thảo luận cho thấy mức độ bất đồng giữa hai tổ chức đã trở nên rất nghiêm trọng.

FIFA cũng khó có thể xem nhẹ phản ứng từ UEFA khi các đội tuyển châu Âu đóng góp phần lớn sức hút về chuyên môn lẫn thương mại cho World Cup. Việc giải đấu thiếu vắng các đại diện thuộc UEFA sẽ ảnh hưởng đáng kể đến giá trị hiện có của sân chơi này.

Những bất đồng giữa hai tổ chức không phải mới xuất hiện. Theo bài viết, Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin từng không dự trận chung kết World Cup 2026 sau nhiều tranh cãi với FIFA, trong khi hai bên cũng nhiều lần đối đầu công khai về công tác điều hành và các quyết định kỷ luật.

Theo đó, kế hoạch bán cổ phần của FIFA Forward Enterprise được xem là yếu tố tiếp tục khoét sâu khoảng cách giữa FIFA và UEFA. Trong khi FIFA coi đây là giải pháp huy động nguồn lực để phát triển bóng đá toàn cầu, UEFA lại lo ngại World Cup sẽ ngày càng chịu tác động từ các lợi ích tài chính.

Cuộc tranh cãi vì thế không chỉ dừng ở kế hoạch huy động 4,2 tỷ USD mà còn đặt ra câu hỏi về quyền quyết định tương lai của World Cup và định hướng phát triển của giải đấu danh giá nhất hành tinh.