Bóng đá thế giới đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất nhiều năm trở lại đây.
31-1785462547-uefa-ra-thong-bao-tay-chay-san-sang-tu-bo-world-cup-de-phan-doi-fifa
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino (trái) và chủ tịch UEFA  Aleksander Ceferin (Ảnh: Reuters)

Tương lai của World Cup cùng nhiều giải đấu lớn hàng đầu đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa trực tiếp khi Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) cùng toàn bộ 55 liên đoàn thành viên đồng lòng tuyên bố sẽ tẩy chay mọi giải đấu do FIFA tổ chức.

Động thái cứng rắn này xuất phát từ việc họ kiên quyết phản đối kế hoạch bán cổ phần các giải đấu cho nhà đầu tư tư nhân của FIFA.

Căng thẳng giữa hai bên đã leo thang nhanh chóng ngay sau khi FIFA công bố đề xuất thành lập một công ty con thương mại nhằm quản lý World Cup cùng các giải đấu lớn khác. Trong cuộc họp khẩn diễn ra vào tối ngày 30/7 (giờ Việt Nam), toàn bộ 55 liên đoàn thành viên của UEFA đã đưa ra tiếng nói chung: tẩy chay hoàn toàn các giải đấu của FIFA nếu kế hoạch thương mại hóa này chính thức trở thành hiện thực.  

Theo các thông tin được đưa bởi BBC, Reuters và Sky Sports, quyết định từ phía UEFA sẽ áp dụng đối với World Cup nam, World Cup nữ cũng như FIFA Club World Cup. Đây được giới quan sát đánh giá là đòn áp lực dữ dội và mạnh mẽ nhất mà bóng đá châu Âu từng tạo ra đối với FIFA trong nhiều năm qua.  

Trong tuyên bố chung phát đi sau cuộc họp khẩn, UEFA khẳng định 55 liên đoàn thành viên đang "đứng chung một chiến tuyến" để chống lại việc chuyển nhượng một phần quyền sở hữu các giải đấu cho giới đầu tư tư nhân.

"World Cup không thể được coi là một sản phẩm đầu tư. Đây là một trong những di sản thể thao vĩ đại nhất của bóng đá, được xây dựng qua nhiều thế hệ cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên khắp thế giới. Không một phần nào của nó nên bị nhượng lại cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán", thông báo chung có đoạn.

Không dừng lại ở mức phản đối nguyên tắc, UEFA còn nâng mức đe dọa lên nấc cao nhất khi khẳng định các đội bóng nằm trong liên đoàn sẽ không tham dự bất kỳ giải đấu nào của FIFA nếu đề xuất trên vẫn còn hiệu lực. Điều kiện duy nhất để các đội bóng châu Âu quay lại là FIFA phải hủy bỏ hoàn toàn kế hoạch và cam kết vĩnh viễn không mở quyền sở hữu các giải đấu cho khu vực tư nhân.  

Khủng hoảng bắt nguồn từ kế hoạch do Chủ tịch FIFA Gianni Infantino khởi xướng. Theo đó, FIFA dự định thành lập một công ty con mang tên FIFA Forward Enterprises (FFE) chịu trách nhiệm quản lý các giải đấu lớn như World Cup và Club World Cup. Điểm mấu chốt của mô hình này là cho phép các nhà đầu tư bên ngoài mua cổ phần, trong khi FIFA vẫn nắm giữ quyền kiểm soát về mặt quản trị lẫn các quyết định chuyên môn.

Để chuẩn bị cho kế hoạch, ông Infantino đã gửi thư trực tiếp đến toàn bộ 211 liên đoàn thành viên FIFA nhằm kêu gọi sự ủng hộ trước hạn chót ngày 19/9. Mức thưởng tài chính đưa ra là vô cùng hấp dẫn: mỗi liên đoàn tham gia ủng hộ có thể nhận tối đa 40 triệu USD, bao gồm khoản giải ngân ban đầu trị giá 20 triệu USD. FIFA khẳng định mục đích cốt lõi của mô hình FFE là huy động thêm các nguồn lực tài chính dồi dào để tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của bóng đá trên toàn cầu.

Dù vậy, UEFA đã thẳng thắn vạch ra những nguy cơ tiềm ẩn từ mô hình này. UEFA nhận định rằng một khi các nhà đầu tư tư nhân nắm giữ cổ phần tại World Cup, môn thể thao vua sẽ dần đánh mất đi bản chất vốn có của nó.

Khi yếu tố lợi nhuận bị đẩy lên làm ưu tiên hàng đầu, những quyết định then chốt liên quan đến lịch thi đấu, thể thức giải đấu hay định hướng phát triển sẽ bị chi phối bởi áp lực từ các cổ đông, thay vì ưu tiên lợi ích của người hâm mộ và các đội tuyển.

Bên cạnh đó, UEFA cũng gay gắt chỉ trích FIFA vì đã âm thầm đưa ra một đề xuất mang tính bước ngoặt nhưng lại hoàn toàn thiếu sự tham vấn đầy đủ với các liên đoàn thành viên. Hành vi này bị đánh giá là gửi cho các liên đoàn bóng đá trên thế giới vào một "tối hậu thư": buộc phải chấp nhận kế hoạch hoặc chấp nhận từ bỏ một khoản hỗ trợ tài chính khổng lồ.

Theo quy trình, cuộc bỏ phiếu của 211 liên đoàn thành viên FIFA sẽ diễn ra trước mốc thời gian 19/9. Về mặt lý thuyết, đề xuất này chỉ cần thu về quá bán số phiếu thuận cùng sự phê chuẩn từ Hội đồng FIFA là sẽ được thông qua.  

Tuy nhiên, lời đe dọa tẩy chay từ toàn bộ 55 thành viên UEFA đã giáng một đòn nặng nề vào tham vọng của ông Gianni Infantino. Giới chuyên gia nhận định, bất kỳ nhà đầu tư nào cũng sẽ phải cân nhắc lại việc rót vốn nếu như các đội tuyển châu Âu, vốn là bên nắm giữ phần lớn sức hút và giá trị thương mại của World Cup, quyết định vắng mặt.  

Không chỉ riêng châu Âu, các liên đoàn khác như CONCACAF, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) hay Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) cũng đã bắt đầu lên tiếng bày tỏ quan ngại về hướng đi mới của FIFA. Điều này báo hiệu tranh chấp xung quanh tương lai của mô hình quản trị bóng đá thế giới sẽ còn tiếp tục diễn biến hết sức gay gắt trong thời gian tới.