Xạ thủ Việt Nam mất suất chung kết ASIAD vì trang phục chỉ thiếu 0,1 mm

Phí Thanh Thảo và Nguyễn Tâm Quang đã hoàn thành phần thi vòng loại nội dung 10 m súng trường hơi đồng đội hỗn hợp nam nữ tại ASIAD 2026 sáng 22/9 với 631,7 điểm. Thành tích này giúp hai xạ thủ Việt Nam đứng thứ tư, vừa đủ để giành một trong bốn suất vào chung kết.

Tuy nhiên, kết quả sau đó bị hủy và đội Việt Nam bị ghi DSQ trên bảng thành tích chính thức. Nguyên nhân nằm ở trang phục thi đấu.

Ban tổ chức tiến hành kiểm tra thiết bị sau vòng loại và xác định áo thi đấu của hai xạ thủ có độ võng 2,9 mm, thấp hơn mức tối thiểu 3,0 mm theo quy định của Liên đoàn Bắn súng Thể thao Quốc tế (ISSF).

Chênh lệch chỉ 0,1 mm nhưng vẫn đủ để trang phục không đạt yêu cầu theo quy trình kiểm tra. Với trường hợp có từ hai khu vực kiểm tra trở lên không đạt, trang phục bị xác định không đáp ứng tiêu chuẩn và thành tích thi đấu có thể bị hủy.

Điều này khiến Phí Thanh Thảo và Nguyễn Tâm Quang mất suất vào chung kết dù đã hoàn thành phần thi với số điểm nằm trong nhóm bốn đội dẫn đầu.

Vì sao 2,9 mm không được chấp nhận?

Theo quy định và hướng dẫn kiểm tra trang thiết bị súng trường của ISSF được áp dụng trong chu kỳ hiện hành, áo và quần bắn súng phải được làm từ vật liệu có độ mềm dẻo phù hợp, đồng thời không được thay đổi đáng kể đặc tính vật lý trong điều kiện thi đấu thông thường.

Mục đích của quy định là ngăn trang phục trở nên quá cứng, quá dày hoặc quá chắc, từ đó tạo thêm lợi thế hỗ trợ cho VĐV ngoài kỹ năng thi đấu.

Để xác định độ mềm dẻo, ban tổ chức sử dụng thiết bị chuyên dụng. Trang phục được đặt lên thiết bị, sau đó bộ phận đo tác động lên bề mặt vải. Chỉ số thu được là độ võng của vật liệu, tính bằng mm.

Theo hướng dẫn hiện hành, độ võng phải đạt tối thiểu 3,0 mm. Đây là ngưỡng bắt buộc chứ không phải mức được phép dao động. Vì vậy, kết quả 3,0 mm đạt yêu cầu, trong khi 2,9 mm được xem là không đạt tại khu vực được kiểm tra.

Tuy nhiên, một lần đo ở mức 2,9 mm chưa đồng nghĩa VĐV lập tức bị loại. Khi phát hiện kết quả từ 2,9 mm trở xuống, thiết bị phải được hiệu chuẩn lại và khu vực đó được kiểm tra lần thứ hai.

Nếu chỉ một khu vực không đạt trong khi những khu vực khác đáp ứng yêu cầu, trang phục chưa bị loại ngay. VĐV sẽ nhận cảnh báo bằng văn bản và trang phục phải tiếp tục được kiểm tra ở những lần thi đấu sau.

Ngược lại, nếu có từ hai khu vực trở lên không đạt, trang phục sẽ bị xác định không đạt tiêu chuẩn. Đặc biệt, với trường hợp kiểm tra sau vòng loại đối với những VĐV có khả năng vào chung kết, việc thiết bị không vượt qua kiểm tra có thể dẫn tới hủy kết quả.

Đây cũng là lý do thành tích 631,7 điểm của hai xạ thủ Việt Nam không đủ để đảm bảo suất vào chung kết. Sau khi thi đấu, trang phục tiếp tục được kiểm tra và kết quả không đáp ứng tiêu chuẩn khiến thành tích vòng loại bị hủy.

Trang phục có thể tạo lợi thế như thế nào?

Trang phục dành cho VĐV súng trường có cấu tạo khác với quần áo thể thao thông thường. Thiết kế của áo và quần nhằm hỗ trợ xạ thủ duy trì tư thế ổn định trong quá trình ngắm và bắn.

Trong nội dung súng trường, VĐV phải giữ cơ thể tương đối ổn định trong thời gian thực hiện phát bắn. Vì vậy, áo bắn súng thường có nhiều lớp vật liệu, các khu vực gia cố và những phần tiếp xúc với cơ thể hoặc báng súng.

Nếu vật liệu quá mềm, trang phục sẽ khó duy trì hình dạng cần thiết. Ngược lại, nếu vật liệu quá cứng, trang phục có thể tạo thêm điểm tựa hoặc hạn chế chuyển động của cơ thể vượt quá mức cho phép.

Theo hướng dẫn kiểm tra trang thiết bị súng trường hiện hành, độ dày thông thường của một lớp vật liệu áo hoặc quần không được vượt quá 2,5 mm. Trong khi đó, phép kiểm tra độ mềm dẻo yêu cầu độ võng tối thiểu 3,0 mm.

Đáng chú ý, đặc tính của trang phục không nhất thiết giữ nguyên trong suốt quá trình sử dụng. ISSF lưu ý vật liệu có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, những bộ trang phục chỉ vừa đạt ngưỡng 3,0 hoặc 3,1 mm có nguy cơ không vượt qua lần kiểm tra tiếp theo.

Việc kiểm tra cũng không chỉ được thực hiện tại một điểm duy nhất. Nhiều khu vực khác nhau trên áo và quần được kiểm tra, trong đó các vùng có độ cứng khác nhau trên áo phải được xác định và đánh giá riêng.

Tương tự, quần bắn súng cũng được kiểm tra tại nhiều vị trí và tất cả những khu vực cần thiết đều phải đáp ứng yêu cầu trước khi trang phục được xác nhận đủ điều kiện thi đấu.

Quy định được điều chỉnh trong bộ luật mới

ISSF đã áp dụng các quy trình kiểm tra trang phục từ lâu, song những quy định liên quan đến trang phục đã được điều chỉnh trong bộ luật có hiệu lực từ năm 2026.

Khi công bố bộ luật mới, ISSF xác nhận các quy định về trang phục và giới hạn độ cứng đối với VĐV súng trường là một trong những nội dung được thay đổi.

Những giới hạn này nhằm kiểm soát mức độ hỗ trợ mà trang phục có thể mang lại cho VĐV, qua đó hạn chế khả năng vật liệu hoặc thiết bị đặc biệt tạo ra lợi thế vượt quá kỹ năng thi đấu.

Với trường hợp của Phí Thanh Thảo và Nguyễn Tâm Quang, chỉ một khoảng cách rất nhỏ so với ngưỡng quy định đã khiến thành tích vòng loại không được công nhận. Hai xạ thủ Việt Nam vì thế mất suất chung kết dù đứng thứ tư với 631,7 điểm.

Minh Ngọc (SHTT)