Chỉ trong vòng 17 ngày từ 18/5 đến hết 3/6, TP.HCM ghi nhận đợt bùng phát dịch nghiêm trọng nhất từ trước đến nay. Dù các cấp chính quyền, ngành y tế đang nỗ lực từng phút, từng giờ để chống dịch nhưng đến hiện tại, các chuỗi lây nhiễm vẫn chưa thể kiểm soát.

Kể từ ca nhiễm cộng đồng đầu tiên được Bộ Y tế công bố vào ngày 29/4 - BN 2910 cư trú tại tỉnh Hà Nam, TP.HCM đã trải qua 18 ngày bình yên trước khi phải đối mặt với đợt bùng phát dịch nguy hiểm, phức tạp nhất từ các chuỗi lây nhiễm mới trong cộng đồng. Bởi 17 ngày tiếp theo, từ 18/5 đến hết ngày 3/6, TP.HCM đã ghi nhận đến 287 ca nhiễm Covid-19 theo số liệu từ Bộ Y tế công bố, gấp nhiều lần so với tổng các ca nhiễm cộng đồng từ 3 đợt dịch trước.

17 ngày bùng dịch với 287 ca bệnh được ghi nhận trong cộng đồng, chưa bao giờ TP.HCM đối mặt với sức ép lớn trong công tác phòng chống dịch Covid-19
17 ngày bùng dịch với 287 ca bệnh được ghi nhận trong cộng đồng, chưa bao giờ TP.HCM đối mặt với sức ép lớn trong công tác phòng chống dịch Covid-19

3 chuỗi lây nhiễm, chuỗi sau phức tạp, khó kiểm soát hơn chuỗi trước

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM cho biết, chuỗi lây nhiễm đầu tiên được phát hiện vào ngày 18/5. Đây là 2 ca bệnh mới xuất phát từ một công ty kiểm toán ở quận 3, một người cư trú tại TP. Thủ Đức, người còn lại tại quận 7. 

Ngay lập tức, HCDC đã nhanh chóng khoanh vùng, lấy xét nghiệm tầm soát hơn 10.000 người để đánh giá nguy cơ, qua việc điều tra dịch tễ, ngành y tế cũng đã xác định được nguồn gốc của chuỗi lây nhiễm. Với những biện pháp phòng dịch nhanh, quyết liệt, chuỗi lây nhiễm này đã được kiểm soát hoàn toàn với 2 ca bệnh.

Chuỗi thứ 2 xuất phát từ một quán bánh canh ở quận 3, được phát hiện vào ngày 20/5. Tính đến nay, chuỗi lây nhiễm này đã có 7 ca bệnh gồm 5 người trong gia đình của bà chủ quán bánh canh (BN 4780), 2 trường hợp còn lại là F1 của BN 4781 (con gái bà chủ). Ngay sau khi phát hiện các ca bệnh, HCDC đã khoanh vùng dập dịch triệt để với 174 người tiếp xúc gần, 835 người tiếp xúc khác, mở rộng xét nghiệm cho 1.382 người. Trong đó, 2 ca nhiễm mới nhất được xác định vào ngày 2/6 sau gần 2 tuần cách ly mới phát hiện triệu chứng bệnh và xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2. 

Mặc dù ngành y tế thành phố chưa xác định chính xác nguồn gốc của chuỗi lây nhiễm này nhưng đến nay, tình hình lây nhiễm tại quán bánh canh đã được kiểm soát. Riêng BN 5463 - con gái bà chủ quán bánh canh đã tử vong tại BV Bệnh Nhiệt đới TP.HCM vào ngày 2/6 trên bệnh nền suy thận mạn giai đoạn cuối. Đây cũng là ca tử vong đầu tiên liên quan đến Covid-19 trên địa bàn TP.HCM.

Chỉ trong một thời gian ngắn, ổ dịch tại nhóm truyền giáo đã lây lan dịch bệnh cho 276 người, đặc biệt có nhiều ca là F2, F3 bị lây nhiễm
Chỉ trong một thời gian ngắn, ổ dịch tại nhóm truyền giáo đã lây lan dịch bệnh cho 276 người, đặc biệt có nhiều ca là F2, F3 bị lây nhiễm

Thứ ba là ổ dịch liên quan Hội truyền giáo Phục Hưng, phát hiện vào tối ngày 26/5. Đến nay, TP.HCM đã có 276 ca mắc Covid-19 liên quan ổ dịch này. Trong đó, chuỗi lây nhiễm của cặp vợ chồng được phát hiện mắc Covid-19 ở BV Hoàn Mỹ Sài Gòn cũng liên quan nhóm truyền giáo này. 

Ngoài ra, trong bản tin tối 3/6 từ Bộ Y tế, TP.HCM còn phát hiện thêm 2 ca nhiễm Covid-19 nhưng chưa xác minh được nguồn lây là một nhân viên y tế tại BV Đa khoa Nam Sài Gòn và 1 nhân viên cư ngụ TP. Thủ Đức, đi khám tại BV Đức Khang (quận 5).

Ổ dịch lớn Hội truyền giáo có nhiều ổ dịch nhỏ và tốc độ lây lan nhanh

Chỉ trong vòng 8 ngày (tính từ ngày 27/5), ổ dịch tại Hội truyền giáo đã có đến 276 ca bệnh, phân bổ ở 21/22 quận huyện (trừ huyện Cần Giờ chưa phát hiện ca nhiễm), lây lan với tốc độ nhanh.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhận định ổ dịch liên quan đến Hội truyền giáo đã trải qua 4-5 chu kỳ lây nhiễm, có mức độ nguy hiểm, khó kiểm soát hơn so với các đợt bùng phát dịch trước đó tại TP.HCM. Mỗi ngày, TP.HCM phát hiện hàng chục ca nhiễm mới liên quan đến ổ dịch này, trong đó nhiều khu dân cư, tòa nhà, trường học, quán cà phê, công ty đã trở thành ổ dịch nhỏ liên quan đến Hội truyền giáo này.

Toàn cảnh sơ đồ ổ dịch tại Hội truyền giáo Phục Hưng, ngoài ổ dịch lớn xuất phát từ 40 hội viên, ổ dịch nhỏ tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm đã xuất hiện trong trường học, văn phòng, khách sạn...
Toàn cảnh sơ đồ ổ dịch tại Hội truyền giáo Phục Hưng, ngoài ổ dịch lớn xuất phát từ 40 hội viên, ổ dịch nhỏ tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm đã xuất hiện trong trường học, văn phòng, khách sạn...

Theo thống kê của HCDC đến hết ngày 2/6, Công ty TNHH THIÊN TÚ FN ở quận Tân Bình có đến 50 bệnh nhân, Công ty TNHH IDS ở quận Tân Phú có 23 bệnh nhân và Trường mầm non Song Ngữ ở quận 12 có 20 bệnh nhân.

Chưa hết, ngoài TP.HCM, ổ dịch Hội truyền giáo đã lây nhiễm cho 7 địa phương khác với 19 ca nhiễm, trong đó Long An (10), Bình Dương (3), Trà Vinh (2), Đắk Lắk (1), Tây Ninh (1), Đồng Tháp (1) và Bạc Liêu (1).

Theo HCDC, Hội truyền giáo này sinh hoạt trong môi trường chật hẹp, địa chỉ sinh hoạt ở con hẻm 415 đường Nguyễn Văn Công (quận Gò Vấp), hội họp trong một không gian kín, môi trường sinh hoạt không đảm bảo các nguyên tắc phòng chống dịch dẫn đến việc lây nhiễm nhanh trong cộng đồng. Minh chứng cho điều này, trong số 55 hội viên được ngành y tế xác định được đã có 40 người mắc bệnh, các ca nhiễm hầu hết đều có triệu chứng bệnh.

Ngoài việc tấn công các tòa nhà, khu dân cư, các bệnh viện cũng phải tạm phong tỏa, khử khuẩn vì liên quan đến các ca bệnh. Hiện tại, BV quận Tân Phú và BV Đa khoa Nam Sài Gòn đã phong tỏa toàn bộ vì có nhân viên nhiễm Covid-19
Ngoài việc tấn công các tòa nhà, khu dân cư, các bệnh viện cũng phải tạm phong tỏa, khử khuẩn vì liên quan đến các ca bệnh. Hiện tại, BV quận Tân Phú và BV Đa khoa Nam Sài Gòn đã phong tỏa toàn bộ vì có nhân viên nhiễm Covid-19

Như vậy chỉ trong vòng 8 ngày, chuỗi lây nhiễm tại Hội truyền giáo có mức độ lây lan mạnh do các đặc thù sinh hoạt và điều kiện làm việc của các F0, F1, F2. Đáng lưu ý là sự xuất hiện các chuỗi mới xuất phát từ một bệnh nhân trong Hội truyền giáo được ghi nhận tại các tòa nhà văn phòng với tỷ lệ lây nhiễm rất cao, điển hình là công ty Thiên Phú FN. Bên cạnh đó nhóm bệnh nhân làm việc trong lĩnh vực dịch vụ đã làm cho chuỗi lây nhiễm này phát triển diện rộng theo sự di chuyển của các bệnh nhân.

Thành phố quyết liệt để "diệt nguồn lây"

Ngay từ lúc phát hiện 3 ca mắc bệnh đầu tiên, HCDC đã khẩn trương truy vết, xác định mối liên hệ giữa nữ nhân viên văn phòng ở quận Phú Nhuận và cặp vợ chồng tại quận 12. Ngay trong đêm, HCDC đã nhận định 3 ca bệnh đều sinh hoạt tại Hội truyền giáo Phục Hưng, có địa chỉ tại đường Nguyễn Văn Công, quận Gò Vấp. Từ thời điểm đó, ngành y tế thành phố dồn toàn bộ lực lượng cho việc truy vết, khoanh vùng, tìm ra các ca bệnh mới.

Chỉ trong ngày hôm sau (27/5), 36 ca nhiễm mới được phát hiện, con số này tiếp tục tăng dần theo bản tin của Bộ Y tế vào các ngày tiếp theo. Nhận định đây là ổ dịch mới, có sự lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt kết quả giải trình tự gene thuộc biến chủng Ấn Độ, TP.HCM đã huy động toàn ngành y tế để tham gia vào việc lấy mẫu, tổ chức các phương án, tình huống khi thành phố có đến 5.000 bệnh nhân...

Với nỗ lực lấy mẫu xét nghiệm cả ngày lẫn đêm, được sự hỗ trợ, phối hợp tận tình từ người dân, chỉ trong khoảng thời gian 8 ngày, đã có 300.000 mẫu Covid-19 được lấy để tầm soát
Với nỗ lực lấy mẫu xét nghiệm cả ngày lẫn đêm, được sự hỗ trợ, phối hợp tận tình từ người dân, chỉ trong khoảng thời gian 8 ngày, đã có 300.000 mẫu Covid-19 được lấy để tầm soát

Tính đến hết ngày 2/6, HCDC đã thực hiện lấy mẫu Covid-19 cho gần 300.000 người, việc truy vết được thực hiện liên tục, cách ly tập trung tất cả các tiếp xúc gần với ca bệnh để hạn chế sự lây nhiễm ra cộng đồng. 

Đối với quận Gò Vấp và phường Thạnh Lộc (quận 12), UBND TP.HCM đã chỉ đạo áp dụng Chỉ thị 16 từ 0h ngày 31/5. Riêng các địa phương khác ở thành phố đều thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 15.

Với nhận định trong thời gian tới, thành phố có thể xuất hiện những ca bệnh không rõ nguồn gốc trong cộng đồng do dịch bệnh đã âm thầm lây lan, HCDC khuyến cáo người dân tuyệt đối không được chủ quan, luôn tuân thủ các biện pháp phòng dịch bệnh theo 5K. Ngành y tế cũng chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản để ứng phó với diễn biến của dịch bệnh, nỗ lực hết mình trong việc cắt đứt chuỗi lây nhiễm tại Hội truyền giáo Phục Hưng.

Theo Văn Tiên (Doanh Nghiệp & Tiếp Thị)