Hôm nay (15/3), gần 79 triệu cử tri trên khắp cả nước thực hiện quyền công dân khi tham gia bỏ phiếu bầu 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI cùng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã nhiệm kỳ 2026–2031.

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, mọi công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền tham gia bầu cử, ngoại trừ những trường hợp bị tòa án tước quyền theo bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Danh sách cử tri được lập theo từng khu vực bỏ phiếu và niêm yết công khai trước ngày bầu cử để người dân kiểm tra, đối chiếu thông tin cá nhân.

Cử tri sẽ bỏ phiếu tại khu vực nơi mình cư trú hoặc nơi làm việc nếu đã được đăng ký trong danh sách tại đó. Trong trường hợp cần thay đổi địa điểm bỏ phiếu, người dân có thể đề nghị điều chỉnh thông tin theo quy định, bao gồm việc đăng ký chuyển nơi bầu cử thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID hoặc thực hiện trực tiếp tại chính quyền địa phương.

Các điểm bỏ phiếu được bố trí tại những địa điểm quen thuộc và thuận tiện như nhà văn hóa, trường học, trụ sở cơ quan hoặc các không gian sinh hoạt cộng đồng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và tham gia.

15-1773531560-79-trieu-cu-tri-ca-nuoc-tham-gia-ngay-bau-cu-dai-bieu-quoc-hoi-va-hdnd
Cử tri tham gia diễn tập bầu cử tại Hà Nội. Ảnh: Giang Huy

Tại mỗi khu vực bỏ phiếu, tổ bầu cử sẽ phát phiếu bầu tương ứng với từng cấp đại biểu. Trong kỳ bầu cử lần này, mỗi cử tri nhận phiếu bầu đại biểu Quốc hội cùng phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã thuộc đơn vị bầu cử của mình.

Người đi bầu sẽ lựa chọn ứng cử viên mà mình tín nhiệm bằng cách gạch tên những người không lựa chọn và giữ lại tên những người muốn bầu. Số lượng người được giữ lại trên phiếu không được vượt quá số đại biểu cần bầu của đơn vị. Việc ghi phiếu diễn ra trong buồng bỏ phiếu nhằm bảo đảm nguyên tắc bí mật của lá phiếu.

Hoạt động bầu cử tại Việt Nam được tiến hành dựa trên bốn nguyên tắc cơ bản gồm phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Theo đó, mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền bầu cử; mỗi người chỉ có một lá phiếu với giá trị ngang nhau; cử tri trực tiếp lựa chọn người đại diện; và toàn bộ quá trình bỏ phiếu được thực hiện kín để bảo đảm tính độc lập trong quyết định.

Thời gian bỏ phiếu thông thường bắt đầu từ 7 giờ sáng và kết thúc vào 19 giờ cùng ngày. Tuy nhiên, tùy điều kiện thực tế, tổ bầu cử có thể mở hòm phiếu sớm hơn nhưng không trước 5 giờ, hoặc kéo dài thời gian bỏ phiếu muộn hơn song không quá 21 giờ. Trong trường hợp toàn bộ cử tri tại khu vực đã hoàn tất việc bỏ phiếu, điểm bầu cử có thể đóng sớm hơn dự kiến.

Để bảo đảm quyền tham gia của mọi công dân, pháp luật cho phép sử dụng hòm phiếu phụ phục vụ những cử tri già yếu, bệnh tật, khuyết tật hoặc vì lý do đặc biệt không thể đến trực tiếp điểm bỏ phiếu. Hòm phiếu phụ cũng được áp dụng đối với những người đang bị tạm giữ hoặc tạm giam theo quy định.

Kết quả bầu cử được xác định theo nguyên tắc quá bán. Một ứng cử viên được công nhận trúng cử khi nhận được hơn một nửa tổng số phiếu hợp lệ trong đơn vị bầu cử và có số phiếu cao hơn các ứng viên còn lại.

Trong trường hợp chưa bầu đủ số lượng đại biểu theo quy định, cuộc bầu cử bổ sung có thể được tổ chức. Nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng pháp luật về bầu cử hoặc kết quả không phản ánh đúng ý chí của cử tri, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định tổ chức bầu cử lại.

Theo thống kê, kỳ bầu cử lần này có 864 ứng cử viên tham gia tranh cử tại 182 đơn vị bầu cử trên toàn quốc để lựa chọn 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Hội đồng Bầu cử quốc gia dự kiến công bố kết quả chính thức vào ngày 24/3 sau khi hoàn tất việc tổng hợp và xác nhận kiểm phiếu.

Dự kiến ngày 6/4, Quốc hội khóa XVI sẽ khai mạc kỳ họp đầu tiên. Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ tiến hành các nội dung quan trọng như kiện toàn bộ máy tổ chức, xem xét các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước và quyết định nhiều vấn đề lớn cho nhiệm kỳ mới.

Biên Thùy (SHTT)