Từ năm 2026, Luật Việc làm 2025 chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Việc làm 2013, với nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến trợ cấp thất nghiệp sau đây.

Theo đó, không phải mọi trường hợp mất việc làm đều được hưởng trợ cấp, kể cả khi người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ. Việc xác định đúng đối tượng hưởng nhằm bảo đảm chính sách an sinh xã hội đi vào thực chất, tránh tình trạng trục lợi quỹ bảo hiểm.

Theo luật, người lao động chỉ được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện gồm: chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định pháp luật; đã đóng bảo hiểm thất nghiệp tối thiểu 12 tháng trong khoảng thời gian luật định trước khi nghỉ việc; nộp hồ sơ hưởng trợ cấp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng; và trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ vẫn chưa có việc làm mới, không thuộc các trường hợp bị loại trừ hưởng trợ cấp.

Đáng chú ý, Luật Việc làm 2025 quy định rõ 8 trường hợp người lao động mất việc nhưng không được nhận trợ cấp thất nghiệp, dù đã đóng bảo hiểm thất nghiệp trước đó. Cụ thể:

- Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, nghỉ việc không đúng quy định.

- Nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, dân quân thường trực.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, đi học tập có thời hạn từ 12 tháng trở lên.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, bị tạm giam hoặc đang chấp hành hình phạt tù.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, ra nước ngoài để định cư.

- Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, người lao động qua đời.

Như vậy, dù thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp đáp ứng yêu cầu, người lao động vẫn có thể mất quyền hưởng trợ cấp nếu rơi vào một trong các trường hợp nêu trên. Đây là điểm mới quan trọng so với quy định cũ, thể hiện việc siết chặt điều kiện hưởng nhằm bảo đảm trợ cấp thất nghiệp chỉ hỗ trợ cho những người thực sự mất việc và có nhu cầu tìm kiếm việc làm.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người lao động cần nắm rõ các trường hợp bị loại trừ, đồng thời thực hiện đúng thời hạn, thủ tục nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp để tránh mất quyền lợi. Việc hiểu rõ quy định mới không chỉ giúp người lao động chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn góp phần sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm thất nghiệp theo đúng mục tiêu của chính sách an sinh xã hội.

Theo Nguyễn Trang (SHTT)